Σε ζήτημα πρώτης προτεραιότητας εξελίσσεται για την κυβέρνηση η προσέλκυση ξένων επενδύσεων και εξειδικευμένων στελεχών του χρηματοοικονομικού τομέα, με στόχο την ανάδειξη της χώρας σε περιφερειακό κόμβο διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων.
Με έμφαση στην προσέλκυση δραστηριοτήτων όπως hedge funds, ιδιωτικών κεφαλαίων (private equity), οργανισμών συλλογικών επενδύσεων (AIFs), καθώς και στη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος χρηματοοικονομικών και επαγγελματικών υπηρεσιών, προώθησε διάταξη στη Βουλή με επίκεντρο τη φορολογική και θεσμική μεταχείριση των διεθνών διαχειριστών εναλλακτικών επενδυτικών κεφαλαίων και των εξειδικευμένων στελεχών του χρηματοοικονομικού τομέα.
Όπως προκύπτει από το «προσκλητήριο» που απευθύνει η χώρα, οι επενδυτικοί οργανισμοί που είναι εγκατεστημένοι στο εξωτερικό εξακολουθούν να φορολογούνται στην έδρα τους, ακόμη και στην περίπτωση που στελέχη τους ή υποστηρικτικές δομές δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Η παρουσία τέτοιων δραστηριοτήτων δεν συνεπάγεται αυτοδικαίως μεταφορά φορολογικής κατοικίας ούτε δημιουργία μόνιμης εγκατάστασης στη χώρα.
Νέο πλαίσιο
Η διάταξη που ενσωματώθηκε στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), προβλέπει ακόμα ότι η οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην Ελλάδα θα φορολογείται πλήρως με βάση το ισχύον εθνικό φορολογικό πλαίσιο. Οι εταιρείες που θα συσταθούν στην ελληνική επικράτεια υπάγονται στον κανονικό εταιρικό φορολογικό συντελεστή, ενώ οι εργαζόμενοι φορολογούνται για το σύνολο των εισοδημάτων τους και καταβάλλουν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.
Κανονικά εφαρμόζεται επίσης το καθεστώς ΦΠΑ και οι λοιπές φορολογικές υποχρεώσεις.
Ειδική πρόβλεψη εισάγεται για στελέχη που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ).
Το καθεστώς αυτό προβλέπει ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση διάρκειας έως επτά ετών, ενώ για συγκεκριμένες μορφές μεταβλητών αμοιβών απόδοσης, προβλέπεται μειωμένος συντελεστής υπό προϋποθέσεις.
Περιφερειακός κόμβος
Με τη νέα ρύθμιση, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να ενισχύσει τη θέση της Αθήνας ως περιφερειακού κόμβου διαχείρισης εναλλακτικών επενδύσεων, προσελκύοντας εξειδικευμένα στελέχη και διαχειριστές κεφαλαίων από τη Μέση Ανατολή, την Ασία, το Λονδίνο και άλλα διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα, καθώς και δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας στον τομέα των επενδυτικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η ανάπτυξη του κλάδου δεν περιορίζεται στις ίδιες τις εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών που περιλαμβάνει νομικές, ελεγκτικές, φορολογικές, τραπεζικές, θεματοφυλακής, συμβουλευτικές και τεχνολογικές υπηρεσίες, δημιουργώντας παράλληλα νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Πιο συγκεκριμένα:
- Οι οργανισμοί επενδύσεων του εξωτερικού (εγκατεστημένοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τρίτα κράτη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις) εξακολουθούν να φορολογούνται εκεί όπου είναι εγκατεστημένοι.
- Το νέο πλαίσιο εγγυάται ότι, αν μερικά στελέχη μετακομίσουν στην Αθήνα ή αν ιδρυθεί εδώ ένα γραφείο που παρέχει υπηρεσίες στον Διαχειριστή των κεφαλαίων, δεν θεωρείται αυτομάτως ότι «μεταφέρεται» η φορολογική κατοικία του Διαχειριστή ή του οργανισμού επενδύσεων ή των μεριδιούχων στην Ελλάδα, ούτε δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση των παραπάνω προσώπων στην Ελλάδα.
- Ο ξένος όμιλος ούτως ή άλλως φορολογείται στο εξωτερικό, ενώ ό,τι παράγεται στην Ελλάδα (γραφεία υπηρεσιών, μισθοί) φορολογείται πλήρως εδώ. Έτσι αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση και δίνεται η ασφάλεια δικαίου που χρειάζονται οι ξένοι διαχειριστές για να επιλέξουν την Αθήνα.
- Προβλέπεται πλήρης φορολόγηση όλης της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα:
- Τα γραφεία υπηρεσιών που θα ιδρυθούν στην Ελλάδα για να παρέχουν υπηρεσίες προς τις συνδεδεμένες εταιρείες/διαχειριστές φορολογούνται πλήρως με τον κανονικό εταιρικό συντελεστή.
- Όλοι οι εργαζόμενοι φορολογούνται πλήρως για τους μισθούς τους και καταβάλλουν τις προβλεπόμενες εισφορές, λαμβάνοντας τις παροχές και τα δικαιώματα της ελληνικής εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας.
- Ο εταιρικός φόρος και ο ΦΠΑ αποδίδονται κανονικά.
- Όσοι μεταφέρουν τώρα τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, υπαγόμενοι στο καθεστώς εισερχόμενων εργαζομένων του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, με χρονικό όριο τα 7 έτη και εφόσον απασχολούνται από ελληνική οντότητα με λειτουργικά έξοδα τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ ετησίως, θα έχουν συντελεστή 5% αποκλειστικά για τις αμοιβές πρόσθετης απόδοσης των στελεχών διαχείρισης.
Προηγούμενες μεταρρυθμίσεις
Αξίζει να σημειωθεί ότι η νέα νομοθετική παρέμβαση για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων στη χώρα, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων που προηγήθηκαν σε πρόσφατο χρόνο.
Με σκοπό τη μετατόπιση του επενδυτικού ενδιαφέροντος από το real estate προς την παραγωγική βάση, τη βιομηχανία, την τεχνολογία και την «πράσινη» οικονομία, δημιουργήθηκε:
- Νέο πλαίσιο για Αμεσες Ξένες Επενδύσεις, το οποίο εισήγαγε ένα ειδικό καθεστώς κινήτρων για επενδυτικά σχέδια έως 50 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση γίνεται αποκλειστικά από μη εγχώρια κεφάλαια και εστιάζει αυστηρά στη μεταποίηση, τη βιομηχανία, την έρευνα & ανάπτυξη και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ακόμα:
- Για να αντιμετωπιστεί η υπερσυγκέντρωση ξένων κεφαλαίων στην οικιστική αγορά ακινήτων, αυστηροποιήθηκε και αναμορφώθηκε η «Golden Visa». Τα ελάχιστα όρια επένδυσης σε real estate αυξήθηκαν (έως και τις 800.000 για περιοχές υψηλής ζήτησης), ενώ δόθηκαν κίνητρα ώστε οι άδειες διαμονής να συνδέονται με επενδύσεις σε startups (μέσω του Elevate Greece), σε επιχειρηματικά κεφάλαια (Venture Capital) ή σε τίτλους του ελληνικού δημοσίου.
- Εναρμονιζόμενη με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, η χώρα ψήφισε νόμο για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων για λόγους ασφαλείας και δημόσιας τάξης. Απώτερος στόχος της ρύθμισης, η δημιουργία ενός ασφαλούς και προβλέψιμου περιβάλλοντος για σοβαρούς διεθνείς επενδυτές. Συγκεκριμένα θεσπίστηκαν μηχανισμοί ελέγχου σε κρίσιμους τομείς όπως οι υποδομές, η ενέργεια, η άμυνα και η υψηλή τεχνολογία.
- Ο ισχύων αναπτυξιακός νόμος εισήγαγε «κλειστά» θεματικά καθεστώτα ενισχύσεων, προσφέροντας σταθερό φορολογικό περιβάλλον και επιδοτήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το καθεστώς «Μεγάλες Επενδύσεις» το οποίο προσφέρει σημαντικές φορολογικές απαλλαγές και επιδοτήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης για μεγάλης κλίμακας έργα. Προβλέπει μάλιστα ταχύτατες διαδικασίες ένταξης μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων.
- Φορολογικά κίνητρα καθιερώθηκαν και για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας, για την προσέλκυση αλλοδαπών φορολογικών κατοίκων (κατ’ αποκοπή φόρος 100.000 ευρώ παγκόσμιου εισοδήματος, με την προϋπόθεση επένδυσης τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα).