Την επόμενη φάση επέκτασης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη σχεδιάζει η Atlantic SEE, το κοινό σχήμα των AKTOR (60%) και ΔΕΠΑ (40%), που “κοιτάζει” νέες χώρες και επιδιώκει να ενισχύσει το αποτύπωμά της κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, διευρύνοντας το δίκτυο των συνεργασιών στην περιοχή.
Ακτινογραφώντας το από εδώ και πέρα επιχειρηματικό πλάνο του σχήματος, οι τρεις επόμενες κινήσεις αφορούν την είσοδο σε δύο νέες αγορές της ΝΑ Ευρώπης, τη σύναψη βραχυπρόθεσμων συμφωνιών εμπορίας αμερικανικού LNG εντός του 2026 και τη μετατροπή των υφιστάμενων μνημονίων συνεργασίας σε δεσμευτικά πολυετή συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία εξετάζει και το ενδεχόμενο επέκτασης δραστηριοτήτων και στην εγχώρια αγορά, χωρίς ωστόσο να έχει καταλήξει σε συγκεκριμένες αποφάσεις.
Το στίγμα των επόμενων κινήσεων της Atlantic SEE έδωσαν κατά τη χθεσινή παρουσίαση ο CEO της εταιρείας Αλέξανδρος Εξάρχου και ο πρόεδρος Κωνσταντίνος Ξιφαράς σε μια εκδήλωση με έντονο γεωπολιτικό και ενεργειακό συμβολισμό. Το «παρών» με χεραιτισμούς έδωσαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Καταλυτικό ρόλο για τα παραπάνω παίζει η πρόσφατη ενεργοποίηση της 20ετούς συμφωνίας προμήθειας LNG με τη Venture Global, μετά την έκδοση των απαιτούμενων εγγυητικών επιστολών ύψους 131 εκατ, εξέλιξη που συνοδεύτηκε από τον διπλασιασμό των ποσοτήτων που θα παραλαμβάνει από την αμερικανική εταιρεία η Atlantic SEE για την περίοδο 2030-2050. Από τουλάχιστον 500.000 τόνους, αυτή αυξάνεται σε 1 εκατ. τόνους LNG ετησίως.
Ενα deal που κατέστη δυνατό να κλείσει με τις ίδιες τιμές στις οποίες είχε υπογραφεί και το αρχικό συμβόλαιο το Νοέμβριο στο πλαίσιο της διατλαντικής συνόδου P -TEC στο Ζάππειο, όπως ανέφερε ο κ. Εξάρχου.
Αναλύοντας τον οδικό χάρτη της Atlantic SEE για το επόμενο διάστημα, οι βασικές προτεραιότητες αφορούν:
1. Σύναψη βραχυχρόνιων συμβολαίων κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, διάρκειας από λίγους μήνες έως ένα έτος. Το επανέλαβε χθες ο κ. Εξάρχου, θυμίζοντας αντίστοιχη δική του παλαιότερη τοποθέτηση, χωρίς ωστόσο να μπει σε λεπτομέρειες. Τη δυνατότητα για προϊόντα 3μηνης έως και ετήσιας διάρκειας παρέχει πλέον το νέο καθεστώς του Κ.Διαδρόμου.
2. Στο πλαίσιο αυτό, η Atlantic SEE διερευνά σύμφωνα με τις πληροφορίες την επέκτασή της σε δύο νέες αγορές της περιοχής, την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία. Ειδικά για τη δεύτερη, η τροφοδοσία θα πραγματοποιείται μέσω του υπό κατασκευή διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία εντός του 2027.
3. Συμμετοχή της ΔΕΠΑ στην επικείμενη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου για το Κάθετο Διάδρομο, τη πρώτη που θα πραγματοποιηθεί με το νέο καθεστώς μειωμένων χρεώσεων μεταφοράς και προϊόντων μεγαλύτερης διάρκειας που συμφωνήθηκε με τη Κομισιόν. Τη συμμετοχή της ΔΕΠΑ επιβεβαίωσε ο CEO της εταιρείας Κωνσταντίνος Ξιφαράς, ενώ βέβαιη εκτιμάται και η παρουσία της βουλγαρικής Bulgargaz, η οποία παραδοσιακά δεσμεύει περίπου το ένα τέταρτο της διαθέσιμης δυναμικότητας στις ετήσιες δημοπρασίες. Τούτων δοθέντων, κατά το επικείμενο restart του Κάθετου Διαδρόμου εκτιμάται ότι θα δεσμευτεί ένα ποσοσοστό 30%-50% της δημοπρατούμενης δυναμικότητας μέσω Σιδηροκάστρου, συνολικού όγκου 100 Γιγαβατώρες. Πιθανοί αποδέκτες πέραν της Βουλγαρίας, πελάτες από η Ρουμανία και η Ουκρανία. Η ποσότητα των περίπου 30- 50 GWh ναι μεν δεν είναι τεράστια, ωστόσο η τρέχουσα περίοδος θεωρείται προπαρασκευαστική της χρονιάς αερίου 2027-2028, οπότε και τελειώνει οριστικά η διάθεση ρωσικού αερίου.
4. Επιδίωξη μετατροπής εντός του 2026 σε δεσμευτικές εμπορικές συμφωνίες των μνημονίων συνεργασίας για μακροχρόνια συμβόλαια που έχει συνάψει η η Atlantic SEE με εταιρείες και φορείς από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία.
Ερωτηθείς σχετικά από το euro2day.gr, ο κ. Εξάρχου στάθηκε ιδιαίτερα στις συμφωνίες συνολικής εκτιμώμενης αξίας 9 δισ. δολαρίων για την προμήθεια 1,5 δισ. κυβικών μέτρων αμερικανικού φυσικού αερίου ετησίως προς την Αλβανία και τη Βοσνία, μέσω Ελλάδας, με αφετηρία το 2030. Από τις ποσότητες αυτές, το 1 δισ. κυβικά μέτρα αφορά την αλβανική αγορά και τα υπόλοιπα 500 εκατ. κυβικά μέτρα τη Βοσνία. Οι συμφωνίες που είχαν υπογραφεί από την AKTOR LNG USA θα μεταβιβαστούν στην Atlantic.
Σε ό,τι αφορά τη μεταφορά των ποσοτήτων προς την Αλβανία, αυτή προβλέπεται να γίνεται μέσω του Διαδριατικού Αγωγού (TAP), στον οποίο η ΔΕΠΑ έχει εξασφαλίσει μεταφορική ικανότητα ύψους 1 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Για τη Βοσνία, η τροφοδοσία θα πραγματοποιείται μέσω του τερματικού σταθμού LNG της νήσου Krk στην Κροατία.
Κρίσιμο στοιχείο της συμφωνίας με τη Venture Global αποτελεί και η πρόβλεψη που επιτρέπει στην Atlantic SEE να διοχετεύσει τις συγκεκριμένες ποσότητες σε εναλλακτικές αγορές, εφόσον οι αρχικοί αγοραστές δεν είναι σε θέση να τις απορροφήσουν. Η δυνατότητα αυτή, σε συνδυασμό με την πώληση σε τιμές spot όταν οι συνθήκες της αγοράς το επιτρέπουν, προσφέρει στο σχήμα αυξημένη εμπορική ευελιξία και πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας.
Στο μέλλον η απόφαση για FSRU
Στο ερώτημα αν στις επόμενες κινήσεις της Atlantic συμπεριλαμβάνεται και το σχέδιο στο οποίο είχε αναφερθεί παλαιότερα ο κ. Εξάρχου για επένδυση σε πλωτό τέρμιναλ αεριοποίησης αερίου (FSRU), ο ίδιος άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο, λέγοντας ότι “είναι ζήτημα για το οποίο σύντομα θα έρθει η ώρα να πάρουμε κάποιες αποφάσεις”.
Όπως είπε, “είναι θέμα που μας απασχολεί, μας ενδιαφέρει, το κοιτάζουμε πολύ σοβαρά. Σύντομα θα κάνουμε κάποιες ανακοινώσεις, αλλά όχι σήμερα”.
Ενδιαφέρον έχει και η απάντηση του για τυχόν χρηματοδοτική εμπλοκή στα σχέδια της Atlantic της αμερικανικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC. “Δεν χρειάζεται κεφαλαιακή ενίσχυση η Atlantic. Εκεί που θα χρειαστεί η συνδρομή της DFC είναι στο σενάριο που απαιτηθούν βελτιώσεις της υποδομής εφόσον πρώτα εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμη συμφωνία με την Ουκρανία. Οι 20ετείς συμφωνίες απαιτούν κρατικές εγγυήσεις και η τράπεζα θα μπορούσε να εμπλακεί”, όπως είπε.