Σαφή επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης καταγράφει η ελληνική οικονομία στο α’ τρίμηνο του 2026, υπό την πίεση του νέου ενεργειακού σοκ και της επιτάχυνσης του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με το δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της πραγματικής ιδιωτικής κατανάλωσης περιορίστηκε στο 0,7% το α’ τρίμηνο, από 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ σε τριμηνιαία βάση η κατανάλωση παρέμεινε στάσιμη, έναντι αύξησης 0,7% στο δ’ τρίμηνο του 2025.
Η εικόνα αυτή δεν συνιστά ακόμη καθαρή ετήσια μείωση της κατανάλωσης, δείχνει όμως ουσιαστικό φρενάρισμα στη δυναμική των νοικοκυριών. Η επιβράδυνση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται, ιδίως λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας μετά την κρίση στον Περσικό Κόλπο και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η αύξηση του κόστους παραγωγής μετακυλίεται σταδιακά στις τελικές τιμές, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Άνοδος τιμών
Η Eurobank Research επισημαίνει ότι ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 4,7% το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου, από 3,1% στο α’ τρίμηνο, ενώ την ίδια περίοδο επιδεινώθηκε και ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Τα δεδομένα αυτά αυξάνουν τον κίνδυνο περαιτέρω αποδυνάμωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης τους επόμενους μήνες.
Ιδιαίτερη πίεση αναμένεται στα αγαθά που συνδέονται άμεσα με το ενεργειακό κόστος. Ενδεικτικά, οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 26,9% τον Απρίλιο και κατά 29,1% τον Μάιο, έναντι αύξησης 14,2% τον Μάρτιο. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να έχει ήδη περιορίσει την κατανάλωση καυσίμων και γενικότερα τις δαπάνες των νοικοκυριών για μετακινήσεις και καθημερινές ανάγκες.
Η συμπεριφορά των καταναλωτών θα αποτυπωθεί πιο καθαρά με τη δημοσίευση του δείκτη όγκου λιανικού εμπορίου για τον Απρίλιο από την ΕΛΣΤΑΤ.
Επιπτώσεις στο ΑΕΠ
Η επιβράδυνση της κατανάλωσης επηρεάζει και τις προοπτικές ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις εαρινές προβλέψεις της, αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για τον ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας το 2026 στο 1,8%, από 2,2% στις φθινοπωρινές προβλέψεις, ενώ αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο 3,7%, από 2,3%.
Σε αντίθεση με την ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις παγίων εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, στηριζόμενες στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παράλληλα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών διατηρούν θετική εικόνα, με τις εξαγωγές αγαθών σε σταθερές τιμές να αυξάνονται κατά 4,6% στο τετράμηνο Ιανουαρίου-Απριλίου και τις εξαγωγές υπηρεσιών να ενισχύονται κατά 9,3% σε τρέχουσες τιμές.