Όσον αφορά το κατά πόσο η ελληνική αμυντική βιομηχανία είναι καλά τοποθετημένη ώστε να πετύχει τους στόχους της, η Διευθύντρια Βιομηχανικών Συνεργασιών της SAAB, Michaela Fecko, απάντησε ότι θεωρεί πως αναμφίβολα είναι.
Από την πλευρά του, ο πρέσβης της Σουηδίας στην Ελλάδα εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι προοπτικές της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας είναι ιδιαίτερα θετικές. Όπως επισήμανε, η Σουηδία έχει καταφέρει να αναπτύξει μία από τις ισχυρότερες αμυντικές βιομηχανίες στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι μια αντίστοιχη πορεία είναι εφικτή και για την Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η παρούσα συγκυρία δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες, καθώς αναδύονται νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, νέες μορφές συνεργασίας και «συμμαχίες προθύμων», μέσα από τις οποίες ακόμη και μικρότερες χώρες μπορούν να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το μήνυμα είναι σαφές: η Ελλάδα επιδιώκει έναν νέο τρόπο συμμετοχής στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, με στόχο να μην περιορίζεται πλέον στον ρόλο του «υπεργολάβου», αλλά να συμμετέχει ενεργά στην έρευνα, την ανάπτυξη και την παραγωγή.
Η καινοτομία και η εγχώρια παραγωγή στο επίκεντρο
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γιώργος Πανούσης, υποστράτηγος του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) / ΓΕΕΘΑ, σημείωσε ότι μέχρι σήμερα οι Ένοπλες Δυνάμεις επιδίωκαν την ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων κυρίως μέσω των προμηθειών. Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει αρχίσει να αναπτύσσει εγχώρια ορισμένα τεχνολογικά προηγμένα συστήματα, καλύπτοντας μέρος των επιχειρησιακών της αναγκών.
Τόνισε ότι η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο η ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων, αλλά και η δυνατότητα μαζικής παραγωγής τους, επισημαίνοντας ότι εκεί βρίσκεται η ουσιαστική σύνδεση της καινοτομίας με τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι το ΕΛΚΑΚ αποτελεί πλέον έναν νέο οργανισμό-κλειδί, με αποστολή την ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών δυνατοτήτων μέσω της τεχνολογίας.
Από την άλλη, όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες της χώρας, ο Βασίλης Αντωνιάδης, Managing Director and Senior Partner και Client Coordinating Officer for the EU Institutions της Boston Consulting Group (BCG), υποστήριξε ότι αυτές δεν ενισχύουν μόνο την εθνική ασφάλεια αλλά μπορούν να αποτελέσουν και μοχλό βιομηχανικής ανάπτυξης. Όπως εκτίμησε, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, οι αμυντικές δαπάνες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ, εφόσον οι προμήθειες σχεδιαστούν με τρόπο που να ενισχύει το εγχώριο βιομηχανικό αποτύπωμα.
Την ίδια στιγμή, επισήμανε ότι η Ελλάδα οφείλει να αναπτύξει ισχυρές συνεργασίες, να αποφύγει τον κατακερματισμό (fragmentation) και να αξιοποιήσει το πρόγραμμα SAFE μέσω συμμαχιών με γειτονικές χώρες που αντιμετωπίζουν κοινές ανάγκες.
Ποια είναι τα διαχρονικά εμπόδια
Σε γενικές γραμμές, παρά τις θετικές προοπτικές, η ελληνική αμυντική βιομηχανία συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με αρκετά εμπόδια. Ο Αναστάσιος Ροζολής, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΚΠΥ και Διευθύνων Σύμβουλος της AKMON A.E., υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα της χώρας είναι η έλλειψη μακροχρόνιας βιομηχανικής στρατηγικής.
Όπως είπε, για δεκαετίες η Ελλάδα βασίστηκε κυρίως στις εισαγωγές οπλικών συστημάτων, με αποτέλεσμα να διαθέτει περιορισμένη παραγωγική βάση. Υποστήριξε ότι σήμερα εξακολουθεί να απουσιάζει ένας σαφής οδικός χάρτης, ενώ χαρακτήρισε ως ελάχιστο όριο τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας κατά 25% στα εξοπλιστικά προγράμματα, εφόσον αυτό εφαρμοστεί στην πράξη.
Ζήτησε ακόμη τη δημιουργία ενός μόνιμου κυβερνητικού φορέα που θα αναλάβει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής αμυντικών προμηθειών, επισημαίνοντας ότι η χώρα θα μπορούσε να παράγει μέρη των συστημάτων που έχει συμφωνήσει να προμηθευτεί όπως τα μαχητικά αεροσκάφη, η Ασπίδα του Αχιλλέα, ακόμα και κάποιους πυραύλους.
Με τη σειρά του ο Αλέξανδρος Διακόπουλος, Εκτελεστικός Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ), επισήμανε μεταξύ άλλων ότι Ελλάδα έχει δαπανήσει τεράστια ποσά για την αγορά οπλικών συστημάτων, χωρίς να έχει αναπτύξει την απαραίτητη εγχώρια δυνατότητα υποστήριξής τους, γεγονός που, όπως είπε, καταδεικνύει την απουσία μακροπρόθεσμης στρατηγικής.
Ο κ. Διακόπουλος υποστήριξε ότι πρωτοβουλίες όπως η πρόβλεψη για συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας σε ποσοστό 25% καθώς και η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας συμβάλλουν στη διαμόρφωση των κατάλληλων προϋποθέσεων για την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας.
Παρ' όλα αυτά, ο ίδιος σημείωσε ότι απαιτείται δραστική επιτάχυνση του κύκλου λήψης αποφάσεων, επισημαίνοντας ότι σήμερα οι διαδικασίες προμηθειών και συμβασιοποίησης εξακολουθούν να διαρκούν μήνες ή ακόμη και χρόνια. Όπως ανέφερε, η αμυντική βιομηχανία πρέπει να αποκτήσει τη δυνατότητα να παράγει γρήγορα και με χαμηλό κόστος.