Αν και είναι ακόμη πρόωρο να προεξοφληθούν αυξήσεις στην αντλία, και παρ’ ότι οι ενεργειακές αγορές έδειξαν αυτοσυγκράτηση, η εξέλιξη επαναφέρει τον κίνδυνο ανατιμήσεων, εφόσον η κρίση αποκτήσει διάρκεια και διατηρήσει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα.
Στη παρούσα πάντως φάση, οποιαδήποτε ανοδική κίνηση στην αντλία θα είναι κερδοσκοπική, όπως εξηγούν άνθρωποι του χώρου και δεν δικαιολογείται από το χθεσινό ξέσπασμα του αργού. Τα διυλιστήρια τιμολογούν τα καύσιμα και τα πωλούν στις εταιρείες με βάση το μέσο όρο των διεθνών τιμών Platts των τεσσάρων τελευταίων ημερών, καθώς και των αντίστοιχων συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Άρα αυξήσεις στα πρατήρια ως απόρροια των διεθνών εξελίξεων, θα δούμε μόνο εφόσον η κρίση συνεχιστεί και το επόμενο 48ωρο και η άνοδος μετακυλιστεί αναπόδραστα και στην ελληνική αγορά, όπου η βενζίνη κινείται πανελλαδικά άνω του 1,95 ευρώ και στην Αττική άνω του 1,92 ευρώ το λίτρο.
“Κρίνοντας από τις πρώτες ενδείξεις, οι αγορές έδειξαν ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση, το δείχνουν οι διεθνείς τιμές της βενζίνης και του ντίζελ βάσει των οποίων πωλούν οι διυλιστηριακοί όμιλοι και οι οποίες ανέβαιναν χθες κατά 1,5% και 2,5% αντίστοιχα”, σημειώνει στο euro2day.gr ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), Γιάννης Αλιγιζάκης.
Το ανησυχητικό πάντως στοιχείο, όπως παρατηρούν άλλοι παράγοντες του χώρου, είναι το τάιμινγκ των χθεσινών εξελίξεων, καθώς έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα ήταν ούτως ή άλλως σταδιακή και αργή.
Τρεις είναι οι παράγοντες που κατά την αγορά, ανεξάρτητα της νέας κρίσης στο Περσικό, λειτουργούν ανασταλτικά για μια πιο ραγδαία μείωση των τιμών στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή.
- Πρώτον, η αυξημένη ζήτηση για καύσιμα στη Μεσόγειο λόγω της τουριστικής σεζόν.
- Δεύτερον, η ελλειμματική παραγωγή σε ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα, τόσο από τις χώρες του Περσικού, όσο και από τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια.
- Τρίτον, η ανάκαμψη της ζήτησης από την Ασία και η ανάγκη αναπλήρωσης στρατηγικών αποθεμάτων από τις μεγάλες οικονομίες. Στα παραπάνω έρχεται τώρα να προστεθεί μια επιπλέον πηγή ανησυχίας, η τυχόν αναζοπύρωση της κρίσης.
Ακόμη δηλαδή και αν οι χθεσινές αναταράξεις δεν έχουν συνέχεια, οι προοπτικές της αυξητικής ζήτησης, όσο και η δυναμικότητα (capacity) της διύλισης, αλλά και η άμεση και έμμεση επίδραση της διεθνούς συγκυρίας, αρκούν για να κρατήσουν σχετικά υψηλά τις τιμές.
Στο σύνολό τους, όλα τα βασικά παράγωγα του πετρελαίου χαρακτηρίζονται την περίοδο αυτή στην Ευρώπη, από την αυξημένη ζήτηση λόγω εποχικότητας, αλλά και από την οριακή και ελλειμματική ικανότητα του κλάδου της διύλισης διεθνώς για να τη καλύψει. Ένα σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διυλιστικής ικανότητας παραμένει ανενεργό, κυρίως στη Μ. Ανατολή και την Ρωσία, γεγονός που αντανακλάται και στην μέχρι τώρα συγκρατημένη διόρθωση των διεθνών τιμών Platts, καυτ' επέκταση και στην αντλία.
Συγκρατημένα αισιόδοξος από τη πλευρά του ο Πρωθυπουργός, ερωτηθείς χθες στη συνέντευξη που ακολούθησε τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, κατά πόσο ανησυχεί για τη πορεία της τιμής του πετρελαίου, απάντησε ότι προφανώς και τον προβληματίζει η νέα άνοδος, ωστόσο εξέφρασε την ελπίδα ότι θα είναι προσωρινή.
“Βλέπετε ότι το πετρέλαιο έχει αρκετές διακυμάνσεις, δεν θέλω να κοιτάω τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων ή μηνών. Είμαστε σε μία καθοδική τάση και πιστεύω ότι, από τη στιγμή που θα εκτονωθεί και αυτή η κρίση, θα επανέλθουμε σε τιμές οι οποίες για την ελληνική οικονομία τουλάχιστον είναι τιμές διαχειρίσιμες”, ανέφερε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αν η κατάσταση ξεφύγει, η κυβέρνηση δεν θα βγάλει ξανά από το συρτάρι το μέτρο της επιδότησης.
Τι δείχνουν τα στατιστικά
Τα τελευταία επίσημα στατιστικά δείχνουν την αμόλυβδη να κινείται στο Λεκανοπέδιο άνω του 1,92 ευρώ το λίτρο, ωστόσο σε αρκετούς νησιωτικούς προορισμούς “παίζει” σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ.
Στα Δωδεκάνησα (2,056), στη Κεφαλονιά (2,008), στις Κυκλάδες (2,15), καθώς επίσης στη Λέσβο και τη Λευκάδα (2 ευρώ), με τις παραπάνω τιμές να αφορούν τα μεσοσταθμικά επίπεδα. Το τι θα γίνει τις επόμενες ημέρες θα φανεί, ωστόσο ανεξαρτήτως των εξελίξεων, δύσκολα θα πρέπει να αναμένει κανείς μειώσεις.
Αντίστοιχα το ντίζελ κινείται στα 1,76 ευρώ πανελλαδικά και στα 1,70 ευρώ στην Αττική. Η επιδότηση έχει καταργηθεί από την 1η Ιουλίου - όσο ήταν σε ισχύ, η τιμή του έπαιζε στην Αττική κάτω από τα 1,55 ευρώ - μέτρο που ανάλογα με τη κατάσταση στο Περσικό θα μπορούσε προφανώς να επανέλθει.
Στη περίπτωση βέβαια της ελληνικής αγοράς υπάρχει μια ακόμη ιδιαιτερότητα. Τα λιγοστά και μικρά πρατήρια που δεν εφοδιάζονται συχνά στις πολλές νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου “είναι αναμενόμενο να υπάρχει μια υστέρηση στο πόσο γρήγορα μετακυλίεται στην αντλία η πτώση των διεθνών τιμών", όπως τονίζουν οι άνθρωποι του χώρου, "εν αντιθέσει με τη ταχύτητα με την οποία ανεβαίνουν οι τιμές όταν αυξάνεται το αργό και τα παράγωγα προιόντα”.
Ενδιαφέρον στοιχείο είναι και το γεγονός ότι παρ’ ότι οι τιμές στη βενζίνη παραμένουν σταθερά πάνω από τα 1,90 ευρώ / λίτρο, η κατανάλωση δεν υποχωρεί. Ενδεικτικό είναι ότι από το Μάρτιο έως τον Ιούνιο, η μείωση της κατανάλωσης δεν ξεπέρασε το 3%, σύμφωνα με πηγές δυιλιστηριακού ομίλου.
Οι υψηλές τιμές δεν έχουν οδηγήσει σε πραγματική μείωση της ζήτησης, δηλαδή το φαινόμενο του demand destruction (καταστροφή ζήτησης) δεν εμφανίστηκε καθόλου στην ελληνική αγορά, όπως άλλωστε και σε αρκετές άλλες χώρες του μπλοκ των 27.