Παράταση, αλλά και διεύρυνση του μέτρου των αφορολόγητων ενοικίων για τρία χρόνια εξετάζει η κυβέρνηση, καθώς η ισχύς του εκπνέει στο τέλος του έτους. Στο οικονομικό επιτελείο έχουν κατατεθεί εισηγήσεις για διατήρηση της φοροαπαλλαγής και μετά το τέλος του 2026, αλλά και για ενίσχυση των κινήτρων, ώστε το καθεστώς να γίνει ελκυστικό για μεγαλύτερο αριθμό ιδιοκτητών.
Στα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται:
- η μείωση του απαιτούμενου χρόνου αδράνειας των ακινήτων από τα 3 στα 2 χρόνια,
- η ένταξη περισσότερων κατηγοριών κατοικιών στο ευνοϊκό καθεστώς,
- κλιμακωτή μείωση του φόρου μετά τη λήξη της τριετούς περιόδου απαλλαγής, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες.
Αν και η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί πλήρως ως προς τον αριθμό των ακινήτων που έχουν επιστρέψει στη μακροχρόνια μίσθωση, πηγές από το οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος στα μισθώματα μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό κίνητρο για τους ιδιοκτήτες.
Οι τελικές αποφάσεις θα «κλειδώσουν» το επόμενο διάστημα και αναμένεται να ενταχθούν στο πακέτο με τα υπόλοιπα μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, τα οποία θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ.
Στέγη-«Γολγοθάς» για χιλιάδες νοικοκυριά
Το κόστος στέγασης παραμένει σε τροχιά ανόδου και η εύρεση προσιτής κατοικίας έχει εξελιχθεί σε πραγματική δοκιμασία για χιλιάδες νοικοκυριά. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η στεγαστική επιβάρυνση έχει αυξηθεί σημαντικά, με ολοένα περισσότερα νοικοκυριά να αναγκάζονται να διαθέτουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για την κάλυψη του κόστους κατοικίας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, ο μέσος μισθωτής στην Ελλάδα δαπανά πλέον πάνω από το 35% του εισοδήματός του για την πληρωμή του ενοικίου, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 19,2%. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για χιλιάδες εργαζόμενους το ενοίκιο «τρώει» σχεδόν τον μισό μισθό, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για τρόφιμα, μετακινήσεις ή αποταμίευση.
Για το οικονομικό επιτελείο, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την αποκλιμάκωση των πιέσεων στην αγορά και τη συγκράτηση των τιμών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.
Τι ισχύει σήμερα
Με το ισχύον καθεστώς, οι φορολογούμενοι που διαθέτουν κλειστά ακίνητα προς ενοικίαση ως κύρια κατοικία, καθώς και όσοι μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα που εισπράττουν επί τρία χρόνια.
Παράδειγμα 1: Ιδιοκτήτης που διαθέτει για μακροχρόνια μίσθωση ένα ακίνητο που παρέμενε κλειστό και εισπράττει ενοίκιο 850 ευρώ τον μήνα αποκτά ετήσιο εισόδημα από μισθώματα 10.200 ευρώ. Με βάση τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος από ενοίκια, ο φόρος που θα έπρεπε κανονικά να καταβάλει ανέρχεται σε 1.530 ευρώ ετησίως. Χάρη στην απαλλαγή, το συνολικό όφελος στην τριετία φτάνει τα 4.590 ευρώ -χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζεται τυχόν επιβάρυνση από υψηλότερη φορολογική κλίμακα σε περίπτωση μεγαλύτερων εισοδημάτων από ακίνητα.
Παράδειγμα 2: Ιδιοκτήτης που μετατρέπει ακίνητο από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση με ενοίκιο 1.000 ευρώ τον μήνα αποκτά ετήσιο εισόδημα 12.000 ευρώ. Υπό κανονικές συνθήκες θα κατέβαλλε φόρο 1.800 ευρώ ετησίως, με βάση τον συντελεστή 15% του συγκεκριμένου κλιμακίου. Η τριετής απαλλαγή μεταφράζεται σε συνολικό όφελος 5.400 ευρώ.
Οι προϋποθέσεις
Για τη χορήγηση της απαλλαγής πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
Η κατοικία πρέπει να ήταν κενή ή να διετίθετο σε βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από τη σύναψη της νέας σύμβασης.
Η επιφάνειά της δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 120 τ.μ., με το όριο να αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε επιπλέον τέκνο όταν ο μισθωτής έχει περισσότερα από δύο παιδιά.
Η μίσθωση πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών.
Σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του ενοικιαστή, η φοροαπαλλαγή διατηρείται μέχρι τη συμπλήρωση της τριετίας, υπό τον όρο ότι ο ιδιοκτήτης θα συνάψει, εντός τριών μηνών, νέα σύμβαση κύριας κατοικίας, επίσης τριετούς διάρκειας. Εάν και η δεύτερη μίσθωση λυθεί πριν από την ολοκλήρωση της τριετίας, το ευεργέτημα της απαλλαγής χάνεται.