Το «θερμό» δίμηνο Ιουλίου - Αυγούστου αναμένεται να καθορίσει εν πολλοίς την έκβαση της φετινής τουριστικής σεζόν, σε μια χρονιά κατά την οποία οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της αγοράς.
Παρά το γεγονός ότι οι τελικές εκτιμήσεις παραμένουν πρόωρες, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν δείχνουν σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με το 2025, καθώς ο Ιούνιος κινήθηκε στα περσινά επίπεδα τόσο ως προς τις πληρότητες όσο και ως προς τις τιμές.
«Δεν μας αρέσει να κάνουμε προβλέψεις. Είναι πολύ νωρίς, καθώς έχουμε μπροστά μας τους δύο δυνατούς μήνες της χρονιάς», επισήμανε η πρόεδρος του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), Χριστίνα Τετράδη, δίνοντας το στίγμα της αγοράς.
Το βασικό χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι η σημαντική αύξηση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής. Όπως ανέφερε η Χρ. Τετράδη, οι ταξιδιώτες καθυστερούν πλέον περισσότερο να οργανώσουν τις διακοπές τους, χωρίς όμως να περιορίζουν τη διάθεσή τους να ταξιδέψουν.
«Ο τουρισμός αναδεικνύεται σε είδος πρώτης ανάγκης. Οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής είναι πολύ περισσότερες από ό,τι πιστεύαμε», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι το ελληνικό τουριστικό προϊόν διατηρεί υψηλή ανταγωνιστικότητα έναντι άλλων τουριστικών προορισμών και εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες επιλογές των επισκεπτών.
Θετικά μηνύματα έρχονται και από το μέτωπο της απασχόλησης. Σύμφωνα με την πρόεδρο του ΙΤΕΠ, η έγκαιρη έναρξη των διαδικασιών για τις μετακλήσεις εργαζομένων είχε ως αποτέλεσμα οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις να στελεχωθούν νωρίτερα φέτος, περιορίζοντας τις ελλείψεις προσωπικού.
Σε κάθε περίπτωση, η στελέχωση εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου, με τις κενές θέσεις να μειώνονται στις 36.145 το 2025, αριθμός που αντιστοιχεί στο 14% των οργανικών θέσεων, έναντι περισσότερων από 55.000 τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι ελλείψεις περιορίζονται, χωρίς ωστόσο να έχουν εξαλειφθεί.
Οι επενδύσεις
Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, το 2025 δαπανήθηκαν κεφάλαια ύψους 1,5 δισ. ευρώ από τον ελληνικό ξενοδοχειακό κλάδο το 2025, καταγράφοντας νέο υψηλό τετραετίας. Οπως εξηγήθηκε η στρατηγική των επιχειρήσεων εστιάζει πλέον λιγότερο στην ποσοτική επέκταση και περισσότερο στην ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), το ύψος των επενδύσεων που υλοποίησε ο κλάδος αυξήθηκε κατά 50%, από 1 δισ. ευρώ το 2024 σε 1,5 δισ. ευρώ το 2025.
Η επενδυτική δραστηριότητα ακολουθεί σταθερά ανοδική πορεία. Από 621 εκατ. ευρώ το 2022, οι επενδύσεις αυξήθηκαν στα 761 εκατ. ευρώ το 2023, ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ το 2024 και ανήλθαν σε 1,5 δισ. ευρώ το 2025, το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τετραετίας. Από τα 1,5 δισ. ευρώ, σχεδόν ένα στα πέντε ευρώ κατευθύνθηκε το 2025 σε έργα βιωσιμότητας, από ενεργειακές αναβαθμίσεις έως δράσεις εξοικονόμησης φυσικών πόρων.
«Για πολλά χρόνια ο τουρισμός κρινόταν από το μέγεθός του. Σήμερα, όμως, οι αριθμοί από μόνοι τους δεν αρκούν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς αναπτύσσεται ο τουρισμός και αν θα έχει αντοχή στον χρόνο», επισήμανε, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος του ΙΤΕΠ, Χριστίνα Τετράδη, στο πλαίσιο παρουσίασης των βασικών μεγεθών του κλάδου για το 2025.
Η ποιοτική αναβάθμιση του κλάδου αποτυπώνεται τα τελευταία χρόνια στην αύξηση των ξενοδοχείων που ανήκουν στις δύο υψηλότερες κατηγορίες, εκείνες των 4 και 5 αστέρων και στην ταυτόχρονη μείωση των μονάδων που ανήκουν στις τρεις χαμηλότερες κατηγορίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΤΕΠ, μέσα σε δέκα χρόνια τα ξενοδοχεία πέντε αστέρων υπερδιπλασιάστηκαν, ενώ σημαντική ήταν και η αύξηση κατά 45% των τετράστερων μονάδων. Αντίθετα, οι χαμηλότερες κατηγορίες περιορίζονται σταδιακά, κυρίως μέσα από εκτεταμένες ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις υφιστάμενων ξενοδοχείων και όχι μέσω συρρίκνωσης του συνολικού δυναμικού. Πιο αναλυτικά, τα ξενοδοχεία των 3 αστέρων σημείωσαν άνοδο 23%, ενώ τα ξενοδοχεία δύο και ενός αστέρα μειώθηκαν κατά 22%.
Ως εκ τούτου, το 54,4% των δωματίων της χώρας βρίσκεται σε ξενοδοχεία τεσσάρων και πέντε αστέρων, ενώ το 72% των μονάδων εξακολουθεί να ανήκει στις τρεις χαμηλότερες κατηγορίες.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά ο αριθμός των ξενοδοχείων, ούτε των δωματίων. Σε βάθος δεκαετίας τα ξενοδοχεία αυξήθηκαν κατά 4% στα 10.118 το 2025, και ο αριθμός των δωματίων τους κατά 11%, στα 450.565, αριθμοί που αποτυπώνουν την αλλαγή στη σύνθεση της αγοράς.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΙΤΕΠ, Γιώργο Πετράκο, η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη βαθιά μεταβολή που έχει συντελεστεί στο ελληνικό ξενοδοχειακό προϊόν την τελευταία δεκαετία. «Δεν έχει σημασία η μικρή αύξηση στον αριθμό των ξενοδοχείων και των δωματίων. Αυτό που έχει σημασία είναι η ποιοτική αναβάθμιση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ποιοτική αυτή αναβάθμιση αντανακλάται και στα οικονομικά μεγέθη του κλάδου. Το 2025 ο συνολικός τζίρος των ξενοδοχείων διαμορφώθηκε στα 12,5 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι συνολικές διανυκτερεύσεις ανήλθαν στα 163,7 εκατ.
Οι πληρότητες διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι μέσες τιμές δωματίου αυξήθηκαν με διψήφιο ρυθμό, εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Γ. Πετράκο, αντανακλά τόσο την άνοδο του λειτουργικού κόστους όσο και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
«Πράσινες επενδύσεις» και AI
Σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα, το 61% των ξενοδοχείων συνεργάζεται με πιστοποιημένους τοπικούς παραγωγούς, ενώ το 52,9% της αξίας των αγορών τροφίμων και ποτών αφορά ελληνικά προϊόντα. Παράλληλα, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις ενημερώνουν τους επισκέπτες για τα τοπικά προϊόντα και τις σχετικές πιστοποιήσεις, ενισχύοντας τη σύνδεση του τουρισμού με την τοπική οικονομία.
Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφεται και στις «πράσινες» επενδύσεις. Οι μεγαλύτερες μονάδες επενδύουν συστηματικά σε συστήματα παρακολούθησης της κατανάλωσης ενέργειας και νερού, έξυπνες υποδομές και αυτοματισμούς, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις στρέφονται κυρίως σε χαμηλότερου κόστους παρεμβάσεις εξοικονόμησης πόρων.
Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αποκτά ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στην καθημερινή λειτουργία των ξενοδοχείων. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις δηλώνουν ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις γύρω από την AI, ενώ περίπου μία στις τρεις χρησιμοποιεί ήδη σχετικές εφαρμογές.
Η αξιοποίηση εργαλείων όπως το ChatGPT και το Gemini επεκτείνεται σταδιακά, κυρίως σε λειτουργίες εξυπηρέτησης πελατών, παραγωγής περιεχομένου και διοικητικής υποστήριξης.