Σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη, αλλά και ουσιαστική αναβάθμιση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, αποφέρει η επένδυση ύψους 590 εκατ. ευρώ για την ψηφιοποίηση των αρχείων του δημοσίου, σύμφωνα με την αποτίμηση που πραγματοποίησε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ). Η ταχύτερη αναζήτηση και διαχείριση πληροφοριών, η ασφαλής πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η διεύρυνση των ψηφιακών υπηρεσιών βελτιώνουν τον τρόπο λειτουργίας των δημόσιων φορέων και την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η ψηφιοποίηση 1,2 δισ. σελίδων αρχείων, μέσω έργων που υλοποιήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στο πλαίσιο της «Δράσης 16778», εκτιμάται ότι αποφέρει ετήσιο οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 180 εκατ. ευρώ.
Η «Δράση 16778» του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης περιλαμβάνει εννέα έργα για την ψηφιοποίηση αρχείων σε κρίσιμους τομείς της δημόσιας διοίκησης, όπως η δικαιοσύνη, η υγεία, τα γενικά αρχεία του κράτους, η μετανάστευση και το άσυλο, ο ψηφιακός χάρτης απαλλοτριώσεων και ο πολεοδομικός σχεδιασμός, το αρχείο υποθηκοφυλακείων για το εθνικό κτηματολόγιο και το αρχείο του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Η ψηφιοποίηση δημόσιων αρχείων μεταφράζεται σε άμεσα και μετρήσιμα οφέλη για την οικονομία, το περιβάλλον και την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Τα έργα, τα οποία ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο του 2026, σηματοδοτούν τη μετάβαση της δημόσιας διοίκησης σε σύγχρονες ψηφιακές υποδομές και αποτελεσματικότερους τρόπους λειτουργίας.
Για την αποτίμηση των έργων, το ΕΚΤ εφάρμοσε μια καινοτόμο μεθοδολογία αποτίμησης υπηρεσιών στην οποία συνδυάζονται ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια. Η προσέγγιση αυτή λαμβάνει υπόψη το διοικητικό βάρος που προκύπτει από διαδικασίες της δημόσιας διοίκησης, τόσο για τους δημόσιους λειτουργούς, όσο και για τους πολίτες και επιχειρήσεις που εμπλέκονται κατά περίπτωση, αξιοποιεί τη διεθνή μεθοδολογία «Τυποποιημένου Μοντέλου Κόστους» και επιτρέπει τη σαφή και τεκμηριωμένη αποτύπωση της οικονομικής, κοινωνικής και τεχνολογικής αξίας της ψηφιοποίησης, αναδεικνύοντας τη συμβολή της στη συνολική λειτουργία της δημόσιας διοίκησης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της αποτίμησης, η υλοποίηση των έργων οδηγεί σε ετήσια εξοικονόμηση 180 εκατ. ευρώ για τη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, με την ψηφιοποίηση εξοικονομούνται 130 εκατ. φύλλα χαρτιού. Η ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών, οι οποίες περιορίζουν την ανάγκη φυσικής παρουσίας των πολιτών στις αρμόδιες υπηρεσίες, εκτιμάται ότι οδηγεί σε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 2.100 τόνους ετησίως.
«Η αποτίμηση της Δράσης 16778 τεκμηριώνει ότι η ψηφιοποίηση των αρχείων του Δημοσίου αποτελεί βασικό μοχλό εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης, με ουσιαστικά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία. Παράλληλα, τα περιβαλλοντικά οφέλη της ψηφιοποίησης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους για την κλιματική ουδετερότητα, αναδεικνύοντας τη σύνδεση ψηφιακού μετασχηματισμού και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Για πρώτη φορά, αποτυπώνεται με μετρήσιμο τρόπο ο αντίκτυπος ενός τόσο μεγάλου έργου, ενισχύοντας τον τεκμηριωμένο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών», τονίζει ο δρ. Κυριάκος Τολιάς, διευθυντής του ΕΚΤ.
Από τα μετρήσιμα οφέλη στη βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης
Η «Δράση 16778» συμβάλλει ήδη σε ουσιαστική αναβάθμιση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, με οφέλη που δεν περιορίζονται στα περιβαλλοντικά ή οικονομικά μεγέθη. Η ταχύτερη αναζήτηση, ανάκτηση και διαχείριση πληροφοριών ενισχύει σημαντικά την παραγωγικότητα του δημόσιου τομέα, διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα και υποστηρίζει την υλοποίηση επενδύσεων αναπτυξιακού χαρακτήρα.
Η δυνατότητα πλήρους παρακολούθησης της πορείας ενός εγγράφου ή μιας υπόθεσης σε κάθε στάδιο (ιχνηλασιμότητα), σε συνδυασμό με την ασφαλή πρόσβαση σε αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δημόσιας διοίκησης, τονίζεται στην έκθεση.
Παράλληλα, η απομακρυσμένη εξυπηρέτηση και ο περιορισμός της ανάγκης αυτοπρόσωπης παρουσίας βελτιώνουν σημαντικά την εμπειρία πολιτών, επαγγελματιών και επιχειρήσεων. Η καθολική και απρόσκοπτη πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες, ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης, συμβάλλει και στη μείωση γεωγραφικών ανισοτήτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μετάβαση σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό περιβάλλον δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών, με προσωποποιημένη εμπειρία χρήστη και αυτοματοποιημένες ροές εργασίας. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η διαλειτουργικότητα μεταξύ φορέων, ενώ η υιοθέτηση κοινών ψηφιακών προτύπων διευκολύνει τη συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα ανταλλαγής δεδομένων και βέλτιστων πρακτικών.
Η δομημένη διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων επιτρέπει, επιπλέον, την αξιοποίηση προηγμένων εργαλείων ανάλυσης. Οι αξιόπιστες ψηφιακές βάσεις δεδομένων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες συμβάλλουν τόσο στην αυτοματοποίηση διοικητικών λειτουργιών -με συνακόλουθη μείωση του χρόνου αναμονής των πολιτών- όσο και στην υποστήριξη λήψης αποφάσεων.
Η αποτίμηση της εμβληματικής «Δράσης 16778», πραγματοποιήθηκε από το ΕΚΤ στο πλαίσιο του έργου «Ανάπτυξη του θεσμού, της υποδομής, των δυνατοτήτων και ικανοτήτων για τη διακυβέρνηση δεδομένων του δημοσίου, τη διάθεσή τους για επανάχρηση και την παροχή σχετικών υπηρεσιών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στην Ελλάδα - Α Φάση».
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU.