Με επιστολή πέντε σελίδων προς τον ΣΕΒ, τον ΣΕΒΤ, τον ΕΣΒΕΠ και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) δίνει το σήμα για την εφαρμογή της επονομαζόμενης και «Εθνικής Πρωτοβουλίας», για μειώσεις τιμών έως 20% από τις 31 Αυγούστου έως το τέλος του 2026.
Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια των συσκέψεων που πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μαξίμου και στο Υπουργείο Ανάπτυξης, με τη συμμετοχή της κυβέρνησης, της βιομηχανίας τροφίμων και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Kάθε επιχείρηση καλείται να αποφασίσει μόνη της αν θα συμμετάσχει, ποια προϊόντα θα εντάξει και ποιο θα είναι το ποσοστό της μείωσης.
Οι προτάσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά στην ΑΑΕΑ&ΠΚ, εμπιστευτικά και ξεχωριστά για κάθε εταιρεία, χωρίς καμία ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ ανταγωνιστών. Το έγγραφο επαναλαμβάνει πολλές φορές ότι δεν επιτρέπεται ούτε κοινή εμπορική πολιτική ούτε ανταλλαγή πληροφοριών για τιμές, κόστη, περιθώρια κέρδους ή μελλοντικές εμπορικές κινήσεις. Η βασική φιλοσοφία του σχεδίου είναι ότι οι μειώσεις θα πρέπει να είναι μόνιμες και μετρήσιμες, όχι απλώς προωθητικές ενέργειες.
Η τιμή αναφοράς θα είναι η κανονική τιμή του προϊόντος στις 27 Αυγούστου 2026, ενώ κάθε έκπτωση, κουπόνι ή προσφορά που θα ακολουθήσει θα πρέπει να εφαρμόζεται επιπλέον της νέας μειωμένης τιμής και όχι να την υποκαθιστά. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποφευχθεί το φαινόμενο προσωρινών προσφορών που παρουσιάζονται ως μόνιμες μειώσεις. Παράλληλα, κάθε προϊόν θα παραμένει στην πρωτοβουλία τουλάχιστον δύο μήνες, ώστε οι μειώσεις να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην αγορά.
Στο στόχαστρο τα προϊόντα του καθημερινού καλαθιού
Η Αρχή ζητεί από τις επιχειρήσεις να μην περιοριστούν σε προϊόντα μικρής εμπορικής σημασίας, αλλά να επιλέξουν κωδικούς που αγοράζονται καθημερινά από τα ελληνικά νοικοκυριά. Μεταξύ των κατηγοριών προτεραιότητας περιλαμβάνονται:
- νωπό κρέας,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί και αλεύρι,
- ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο,
- βρεφικά προϊόντα,
- καφές και δημητριακά,
- σοκολάτες και μπισκότα,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Για ορισμένες κατηγορίες, οι μειώσεις προτείνεται να είναι από 5% έως 15% σε νωπό κρέας, όπως μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά, ενώ σε άλλες ο στόχος είναι οι μειώσεις να φθάσουν ακόμη και το 20%.
Κεντρικό ρόλο θα έχει η πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα δημιουργηθεί ειδική ενότητα με όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένα ορόσημα. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να καταθέσουν τις δεσμευτικές προτάσεις τους μέχρι τις 27 Ιουλίου, η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα ολοκληρώσει την αξιολόγηση έως τις αρχές Αυγούστου, οι τιμές αναφοράς θα καταγραφούν στις 27 Αυγούστου, ενώ οι μειώσεις θα ξεκινήσουν στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Οι προϋποθέσεις
Η Εθνική Πρωτοβουλία βασίζεται στην οικειοθελή, διακριτή και αυτοτελή συμβολή τόσο των προμηθευτών όσο και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Με βάση το έγγραφο, οι προμηθευτές προτείνουν τη μείωση που επιθυμούν να εφαρμόσουν στην τιμή τιμοκαταλόγου τους, ενώ οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ δύνανται, ανεξάρτητα και συμπληρωματικά, να συμβάλουν στη διαμόρφωση χαμηλότερης τελικής τιμής για τον καταναλωτή. Η αξιολόγηση της πρωτοβουλίας πραγματοποιείται με βάση την τελική τιμή ραφιού. Για να θεωρείται μία δεσμευτική πρόταση ουσιαστική, μετρήσιμη και αξιόπιστη, θα πρέπει να πληροί κατ’ ελάχιστον τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
Πραγματική μείωση της τιμής ραφιού: Οι προτεινόμενες μειώσεις πρέπει να οδηγούν σε πραγματική και διαρκή μείωση της κανονικής τιμής ραφιού. Δεν θεωρούνται επαρκείς προσωρινές προσφορές, εκπτωτικά κουπόνια, προωθητικές ενέργειες, φυλλάδια ή άλλες εμπορικές πρακτικές περιορισμένης διάρκειας.
Αντικειμενική τιμή αναφοράς: Η τιμή αναφοράς πρέπει να καθορίζεται με αντικειμενικό και επαληθεύσιμο τρόπο, ώστε να αποκλείεται οποιαδήποτε τεχνητή ανατίμηση πριν από την εφαρμογή της μείωσης. Ως τιμή αναφοράς προτείνεται η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, όπως αυτή θα ισχύει στις 27.08.2026 για κάθε προϊόν.
Αυτοτελής εφαρμογή των μειώσεων: Οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια (εκπτώσεις, κουπόνια, φυλλάδια, προγράμματα πιστότητας ή άλλη εμπορική πρακτική) εφαρμόζεται κατά τη διάρκεια της πρωτοβουλίας πρέπει να λειτουργεί επιπλέον της προτεινόμενης μείωσης και όχι να συμψηφίζεται με αυτή. Η μείωση της τιμής τιμοκαταλόγου οφείλει να αποτυπώνεται σε αντίστοιχη μείωση της κανονικής τιμής ραφιού, ενώ οι προωθητικές ενέργειες εφαρμόζονται αποκλειστικά επί της νέας, ήδη μειωμένης τιμής.
Περιεχόμενο δεσμευτικών προτάσεων: Οι προτάσεις των προμηθευτών υποβάλλονται ανά κωδικό προϊόντος και περιλαμβάνουν υποχρεωτικά:
· barcode,
· περιγραφή προϊόντος,
· κατηγορία,
· τρέχουσα τιμή τιμοκαταλόγου (με ΦΠΑ),
· νέα τιμή μετά τη μείωση (με ΦΠΑ),
· ποσοστό μείωσης,
· ημερομηνία έναρξης,
· διάρκεια εφαρμογής.
Επιλογή προϊόντων: Οι μειώσεις πρέπει να αφορούν κυρίως προϊόντα ευρείας και ουσιαστικής κατανάλωσης και όχι αποκλειστικά προϊόντα χαμηλής κυκλοφορίας, περιφερειακούς κωδικούς ή ειδικές σειρές με περιορισμένη συμμετοχή στο καλάθι του νοικοκυριού.
Το χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα βήματα
Με βάση τον σχεδιασμό έως τις 27 Ιουλίου, οι προμηθευτές θα υποβάλουν στην ΑΑΕΑ&ΠΚ τις δεσμευτικές προτάσεις τους ανά κωδικό προϊόντος. Ακολούθως, στις 28 Ιουλίου, η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα αξιολογήσει τις προτάσεις ως προς τη μετρησιμότητα, τη σημασία των προϊόντων για το καλάθι του νοικοκυριού και τη δυνατότητα αποτελεσματικού ελέγχου της εφαρμογής τους.
Την επομένη, δηλαδή στις 29 Ιουλίου, οι προμηθευτές θα γνωστοποιήσουν στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ τους κωδικούς που προτείνονται για ένταξη στην πρωτοβουλία, αποκλειστικά προκειμένου κάθε αλυσίδα να εξετάσει, αυτοτελώς και ανεξάρτητα, τη δυνατότητα πρόσθετης συμβολής στη διαμόρφωση της τελικής τιμής ραφιού. Η γνωστοποίηση αυτή θα περιορίζεται αποκλειστικά στους συμμετέχοντες κωδικούς και δεν θα περιλαμβάνει μελλοντικές τιμές, ποσοστά μειώσεων, περιθώρια κέρδους, στοιχεία κόστους ή οποιαδήποτε άλλη μη δημόσια, εμπορικά ευαίσθητη πληροφορία.
Έως τις 3 Αυγούστου θα ολοκληρωθεί η συλλογή και αξιολόγηση των τελικών δεσμευτικών προτάσεων από την ΑΑΕΑ&ΠΚ. Στις 27.08.2026 θα καταγραφούν οι κανονικές τιμές ραφιού που θα αποτελέσουν τις τιμές αναφοράς των συμμετεχόντων προϊόντων και θα οριστικοποιηθούν τα τελικά ποσοστά προτεινόμενης μείωσης.
Η εφαρμογή των μειώσεων θα ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου, οπότε και θα ολοκληρωθεί η περίοδος εφαρμογής της Εθνικής Πρωτοβουλίας και θα πραγματοποιηθεί η συνολική αποτίμηση των αποτελεσμάτων της.