Για χάρη του δόθηκαν μερικές από τις πιο σκληρές επιχειρηματικές και πολιτικές μάχες της τελευταίας 28ετίας. Η διάρκεια ζωής του φρέσκου γάλακτος δίχασε τη γαλακτοβιομηχανία, με τη ΔΕΛΤΑ της εποχής Δασκαλόπουλου, τη ΦΑΓΕ της οικογένειας Φιλίππου όταν πουλούσε γάλα και τον Όλυμπο της οικογένειας Σαράντη να συγκρούονται για τους κανόνες του παιχνιδιού.
Λίγα χρόνια αργότερα, η ίδια αντιπαράθεση πέρασε και στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές. Η απελευθέρωση της αγοράς του παστεριωμένου γάλακτος, βάσει των συστάσεων του ΟΟΣΑ, εντάχθηκε στα προαπαιτούμενα των μνημονιακών αξιολογήσεων ως μέτρο ενίσχυσης του ανταγωνισμού. Έτσι, το «φρέσκο γάλα» εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο εμβληματικά σύμβολα της μνημονιακής περιόδου.
Πλέον το φρέσκο γάλα δεν είναι ο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής του ψυγείου. Σε αρκετούς τουριστικούς προορισμούς, αλλά ακόμη και στα supermarkets των μεγάλων αστικών κέντρων, οι επιλογές έχουν περιοριστεί αισθητά. Τον χώρο που άλλοτε καταλάμβαναν ολόκληρα ψυγεία με φρέσκο γάλα διεκδικούν πλέον το γιαούρτι, τα προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης, τα φυτικά ροφήματα, οι νέες κατηγορίες ευεξίας, αλλά και το γάλα υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά τη μετατόπιση του Έλληνα καταναλωτή. Η αγορά γαλακτοκομικών, που υπολογίζεται στα 2,7 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει εκτός από το γάλα, το γιαούρτι, το τυρί, το βούτυρο και τα παγωτά, δεν αλλάζει μόνο προϊόντα, αλλάζει προτεραιότητες, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Circana.
Και σε αυτή την αλλαγή μεγάλη ευθύνη έχει η υπογεννητικότητα που περιορίζει τη ζήτηση για το λευκό και το βρεφικό γάλα, ενώ η στροφή προς την πρωτεΐνη, το wellness και τις λιγότερο επεξεργασμένες τροφές δημιουργεί μια νέα γενιά καταναλωτών.
Με βάση τα στοιχεία της αγοράς, μπορεί η αξία των πωλήσεων του λευκού γάλακτος από το 2020 έως σήμερα να έχει αυξηθεί κατά 10,5%, οι ποσότητες που αγοράστηκαν όμως μειώθηκαν κατά 4,7%, γεγονός που αποκαλύπτει ότι η ανάπτυξη της κατηγορίας προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από τις αυξήσεις τιμών, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο 15,2%. Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στο βρεφικό γάλα. Η κατηγορία καταγράφει πτώση σχεδόν 10% στον όγκο πωλήσεων, παρά τις ανατιμήσεις που ξεπέρασαν το 17%.
Στην αντίπερα όχθη, ο μεγάλος κερδισμένος είναι το γιαούρτι. Η κατηγορία εμφανίζει αύξηση 44,3% στην αξία των πωλήσεων και 32,5% στους όγκους. Η άνοδος αυτή αντανακλά τη στροφή των καταναλωτών προς προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης, λειτουργικά τρόφιμα και επιλογές που συνδέονται με την άσκηση, την ευεξία και έναν πιο ισορροπημένο τρόπο ζωής.
Ανάλογη δυναμική παρουσιάζει και το τυρί. Παρά τις αυξήσεις των μέσων τιμών από το 2020 έως σήμερα κατά 26,3%, οι όγκοι πωλήσεων παρέμειναν θετικοί, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 28%.
Θετική είναι και η εικόνα στο παγωτό, το οποίο φαίνεται να απομακρύνεται από τον αυστηρά εποχικό χαρακτήρα του. Οι πωλήσεις σε αξία αυξήθηκαν κατά 61,7%, οι μέσες τιμές κατά 38,1%, ενώ ακόμη και οι όγκοι ενισχύθηκαν κατά 23,6%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το βούτυρο. Παρά τις ανατιμήσεις που ξεπέρασαν το 23%, οι απώλειες στον όγκο την τελευταία 6ετία περιορίστηκαν μόλις στο 1%. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη διεθνή τάση επιστροφής στα φυσικά λιπαρά και τη σταδιακή απομάκρυνση των καταναλωτών από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.