Την ανηφόρα πήραν και πάλι τα κρατικά «φέσια», με το συνολικό τους ύψος να έχει πλέον ξεπεράσει τα επίπεδα του 2017 -μιας χρονιάς κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη στο τρίτο μνημόνιο και υπό στενή εποπτεία των δανειστών. Η σύγκριση είναι ενδεικτική του μεγέθους του προβλήματος: το κράτος, που απαιτεί συνέπεια από τους πολίτες στις υποχρεώσεις τους, εμφανίζεται το ίδιο ολοένα και πιο ασυνεπές απέναντι σε προμηθευτές, φορολογούμενους και συνταξιούχους.
Μετά τη μικρή αποκλιμάκωση που καταγράφηκε τον Απρίλιο, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες επέστρεψαν σε ανοδική τροχιά τον Μάιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, στο διάστημα Ιανουαρίου - Μαΐου 2026 τα «φέσια» του Δημοσίου ξεπέρασαν τα 3 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 431 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025.
Η εικόνα επιβαρύνεται περαιτέρω αν συνυπολογιστούν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, ύψους 719 εκατ. ευρώ: ο συνολικός λογαριασμός των χρεών του Δημοσίου προς την πραγματική οικονομία εκτοξεύεται στα 3,727 δισ. ευρώ, από 3,299 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025 -δηλαδή πρόσθετο «άνοιγμα» 428 εκατ. ευρώ μέσα σε μόλις πέντε μήνες.
Εντολές που πέφτουν στο κενό
Το ανησυχητικό για το οικονομικό επιτελείο είναι ότι η νέα διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών έρχεται παρά τις ρητές εντολές που έχουν δοθεί στους κρατικούς φορείς -νοσοκομεία, ΟΤΑ, Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης- για άμεση αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους προς τρίτους. Στο υπουργείο Οικονομικών «βλέπουν» τα φέσια να αυξάνονται ακόμη και μετά τις προειδοποιήσεις ότι θα δημοσιοποιούνται τα στοιχεία των φορέων που αποδεικνύονται ασυνεπείς στην εξόφληση των προμηθευτών τους -ένα μέτρο «διαπόμπευσης» που, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται να αποδίδει.
Η ακτινογραφία των οφειλών: Σε πόσους και πόσα χρωστά το κράτος
Η αναλυτική εικόνα των κρατικών «φεσιών», όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, έχει ως εξής:
Νοσοκομεία: Παραμένουν ο «μεγάλος ασθενής» του συστήματος. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές τους προς τους προμηθευτές διαμορφώθηκαν σε 1,519 δισ. ευρώ στα τέλη Μαΐου, αυξημένες κατά 122 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, αντιπροσωπεύοντας μακράν το μεγαλύτερο κομμάτι των συνολικών χρεών.
Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Καταγράφουν την πιο εκρηκτική επιδείνωση, με αύξηση 92%. Από 180 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, τα χρέη των δήμων προς τους ιδιώτες έκαναν άλμα 166 εκατ. ευρώ μέσα σε πέντε μήνες και έφτασαν τα 346 εκατ. ευρώ τον Μάιο.
Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης: Τα ληξιπρόθεσμα χρέη τους έφτασαν τον Μάιο του 2026 τα 715 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 49 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, με τις περισσότερες καθυστερήσεις να εντοπίζονται στην απονομή επικουρικών συντάξεων.
Λοιπά νομικά πρόσωπα του Δημοσίου: Σε ανοδική τροχιά και οι δικές τους οφειλές, που έφτασαν τα 235 εκατ. ευρώ στα τέλη Μαΐου.
Υπουργεία: Τα χρέη τους ανέρχονται σε 159 εκατ. ευρώ. Εξ αυτών, τα 68 εκατ. ευρώ αφορούν οφειλές του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου προς ιδιώτες και τα 50 εκατ. ευρώ οφειλές του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Επιστροφές φόρων: Η ΑΑΔΕ αναζητά δικαιούχους για 176 εκατ. ευρώ
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, οι οποίες στο πρώτο πεντάμηνο του έτους ανήλθαν σε 719 εκατ. ευρώ.
Το παράδοξο εν προκειμένω είναι ότι ένα σημαντικό μέρος του ποσού αυτού δεν μπορεί καν να καταβληθεί: η ΑΑΔΕ αναζητά χιλιάδες φορολογούμενους προκειμένου να τους επιστρέψει φόρους που δικαιούνται, συνολικού ύψους 176 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα παραμένουν «παγωμένα» είτε λόγω μη ανταπόκρισης των ίδιων των δικαιούχων είτε επειδή δεν έχουν προσκομιστεί τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.