Το στίγμα για την εξέλιξη της φετινής τουριστικής σεζόν έδωσε η νέα πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), Αγάπη Σμπώκου, κάνοντας λόγο για θετικές ενδείξεις που προδιαγράφουν ένα ακόμα πιο «δυνατό» δεύτερο εξάμηνο, παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον. Περιέγραψε, ωστόσο, μια αγορά που κινείται πλέον με πρωτοφανείς ρυθμούς κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, κάνοντας λόγο για την πιο «last minute» σεζόν που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.
«Η φετινή είναι η πιο "last minute" σεζόν που έχουμε βιώσει ποτέ. Σε αυτό έχουν συμβάλει οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το αυξημένο κόστος, η ψυχολογία των καταναλωτών και η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα», είπε χαρακτηριστικά.
Παρά τη μεταβολή της ταξιδιωτικής συμπεριφοράς, η πρόεδρος του ΣΕΤΕ εμφανίστηκε αισιόδοξη για την πορεία της χρονιάς.
«Η θετική πορεία του πρώτου εξαμήνου έχει ενδείξεις για ένα ακόμη πιο "δυνατό" δεύτερο μισό. Η Ελλάδα φαίνεται να υπερ-αποδίδει έναντι των βασικών ανταγωνιστικών προορισμών και οι κύριες αγορές παραμένουν ισχυρές», τόνισε χαρακτηριστικά η Αγ. Σμπώκου, επισημαίνοντας ότι η επόμενη πρόκληση δεν αφορά μόνο την αύξηση των αφίξεων, αλλά κυρίως τη διατήρηση της ποιότητας της τουριστικής εμπειρίας, την αποτελεσματικότερη διαχείριση των ροών, την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και την προσαρμογή του ελληνικού τουρισμού στις συνεχείς γεωπολιτικές και οικονομικές μεταβολές.
Η ίδια εκτίμησε ότι υπάρχουν προϋποθέσεις ακόμη και για περαιτέρω επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, καθώς τα μέχρι στιγμής στοιχεία του πρώτου εξαμήνου παραμένουν ενθαρρυντικά.
Ερωτηθείσα για τις καθυστερήσεις που καταγράφονται στις αερομεταφορές, η Αγ. Σμπώκου υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο ζήτημα, αλλά για έναν παράγοντα που επηρεάζει συνολικά την εμπειρία του επισκέπτη και, κατ' επέκταση, την εικόνα του ελληνικού τουρισμού. Για τον λόγο αυτό, τόνισε ότι απαιτείται συντονισμένη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την εξεύρεση ουσιαστικών λύσεων. Παράλληλα, σημείωσε ότι ο ΣΕΤΕ έχει ήδη καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις προς τους αρμόδιους φορείς για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η πρόεδρος του ΣΕΤΕ και στον εγχώριο τουρισμό, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση για το κόστος των διακοπών δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένα από τη συνολική οικονομική συγκυρία. Όπως ανέφερε, η ακρίβεια συνδέεται άμεσα με το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, το αυξημένο κόστος ζωής και τις γενικότερες οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες.
Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε τον εγχώριο τουρισμό στρατηγικής σημασίας, καθώς αποτελεί βασικό στήριγμα για πολλούς προορισμούς που δεν προσελκύουν μεγάλους όγκους επισκεπτών από το εξωτερικό, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους εκτός αιχμής. Τόνισε, δε, ότι προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση της συνδεσιμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ώστε να ενισχυθεί η εσωτερική ταξιδιωτική κίνηση.
«Έχει σημασία ο Έλληνας να συνεχίσει να ταξιδεύει στην Ελλάδα γιατί είναι ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο συνδέεται με τη χώρα του και βιώνει το ελληνικό τουριστικό προϊόν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ενίσχυση του εγχώριου τουρισμού αποτελεί και προϋπόθεση για την κοινωνική νομιμοποίηση της τουριστικής ανάπτυξης.
Σε ό,τι αφορά τις αγορές μεγάλων αποστάσεων, η Αγ. Σμπώκου ανέφερε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις υποχώρησης της αμερικανικής αγοράς. Αντίθετα, όπως είπε, οι μεγαλύτερες απώλειες εντοπίζονται στις πιο μακρινές αγορές, όπως η Αυστραλία και ορισμένες αγορές της Ανατολής, με τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές κυρίως στην Αθήνα και, σε μικρότερο βαθμό, στη Μύκονο και τη Σαντορίνη.
Παρά τις διεθνείς αναταράξεις, η πρόεδρος του ΣΕΤΕ εκτίμησε ότι η Ελλάδα συνεχίζει να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, καθώς εξακολουθεί να θεωρείται από τους διεθνείς ταξιδιώτες ένας ασφαλής και αξιόπιστος προορισμός.
Χωροταξικό: «Καλύτερα με ελλείψεις παρά χωρίς»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η πρόεδρος του ΣΕΤΕ στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό, επαναλαμβάνοντας ότι ο Σύνδεσμος στηρίζει διαχρονικά την ανάγκη ύπαρξης ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού.
«Ο ΣΕΤΕ διαχρονικά έχει τοποθετηθεί υπέρ της ύπαρξης ενός Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Είναι καλύτερα να υπάρχει ένα χωροταξικό πλαίσιο με ελλείψεις παρά καθόλου χωροταξικό», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια δικαίου, η προστασία του περιβάλλοντος και η δημιουργία ενός λειτουργικού και εφαρμόσιμου πλαισίου, προσαρμοσμένου στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
«Ο ΣΕΤΕ πιστεύει σε ένα χωροταξικό που αποφεύγει γενικευμένες ρυθμίσεις που οδηγούν σε απλουστεύσεις. Πρέπει να αποφεύγονται οριζόντιες ρυθμίσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες, τις υποδομές και τις ανάγκες κάθε τόπου. Αυτό σε μεγάλο βαθμό θα διασφαλιστεί και από τα πολεοδομικά σχέδια σε επίπεδο Δήμων που θα ολοκληρωθούν προσεχώς», είπε η Αγ. Σμπώκου και έδωσε έμφαση στην προστασία των ήδη εγκεκριμένων περιβαλλοντικά επενδύσεων μέσω μεταβατικών διατάξεων, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ανατροπής επενδυτικών σχεδίων και να διασφαλίζεται συνέχεια και ασφάλεια δικαίου.
Ο ΣΕΤΕ συμμετέχει στις σχετικές διαβουλεύσεις και στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις και βελτιώσεις, με την Αγ. Σμπώκου, ωστόσο, να αποφεύγει να σχολιάσει το τελικό περιεχόμενο του σχεδίου, καθώς, όπως είπε, η σχετική διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Airbnb: «Όχι οριζόντια μέτρα»
Αναπόσπαστο μέρος του τουριστικού προϊόντος χαρακτήρισε τη βραχυχρόνια μίσθωση η πρόεδρος του ΣΕΤΕ, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα. «Το Airbnb είναι μια πραγματικότητα, είναι μέρος του τουριστικού προϊόντος και δεν μπορεί κανείς να το αντιμετωπίσει οριζόντια. Είμαστε κατά της οριζόντιας αντιμετώπισης», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως ανέφερε, διαφορετικές είναι οι επιπτώσεις σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο και διαφορετικές σε έναν μικρό νησιωτικό ή ορεινό προορισμό με περιορισμένη ξενοδοχειακή δυναμικότητα. Για τον λόγο αυτό τάχθηκε υπέρ ενός διαφοροποιημένου πλαισίου περιορισμών ανά περιοχή, με διαφάνεια, ελέγχους και κανόνες ασφαλείας, λαμβάνοντας υπόψη ζητήματα όπως η στέγαση, η επιβάρυνση των υποδομών, η ποιότητα του προορισμού και η φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου.
Σύμφωνα με την ίδια, η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί να λειτουργεί συμπληρωματικά προς το οργανωμένο τουριστικό προϊόν, χωρίς όμως να το υπονομεύει ή να δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.
Οι προτεραιότητες
Απαντώντας στις επικρίσεις ότι ο ΣΕΤΕ εκπροσωπεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, η πρόεδρος του Συνδέσμου υποστήριξε ότι η σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της νέας διοίκησης.
Όπως είπε, ο ΣΕΤΕ σχεδιάζει εντονότερη παρουσία στην περιφέρεια και επεξεργάζεται νέες πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων σε εργαλεία και τεχνογνωσία.
Η Αγ. Σμπώκου παρουσίασε και τις βασικές προτεραιότητες της νέας διοίκησης, εστιάζοντας στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού μέσα από ένα σταθερό επενδυτικό και φορολογικό περιβάλλον, στην αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών και του χωροταξικού σχεδιασμού, στην επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στις δεξιότητες, στην επιτάχυνση της βιώσιμης μετάβασης του τομέα και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, με την ανθρώπινη φιλοξενία να παραμένει στο επίκεντρο.