Ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ συγκαταλέγεται και το 2026 η Ελλάδα, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της European Defence Agency (EDA).
Η έκθεση προβλέπει σημαντική αύξηση των ελληνικών αμυντικών δαπανών το 2026, κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται κοντά στο 3,2%, έναντι περίπου 2,7% το 2025. Με βάση το διάγραμμα της EDA, η Ελλάδα κατατάσσεται στην πέμπτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, πίσω από την Εσθονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία και τη Λετονία.
Μάλιστα, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη κοντά στον νέο στόχο του ΝΑΤΟ, ο οποίος προβλέπει την αύξηση των βασικών αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει 12ετές μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό πρόγραμμα (ΜΠΑΕ) ύψους 28 δισ. ευρώ έως το 2036/2037, το οποίο περιλαμβάνει την «Ασπίδα του Αχιλλέα», νέα οπλικά συστήματα, drones, F-35, αναβαθμίσεις υφιστάμενων μέσων και ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Την ίδια στιγμή, η χώρα μας έχει εξασφαλίσει μέσω του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE 787,7 εκατ. ευρώ σε δάνεια, από τα οποία έχει ήδη εκταμιευθεί η πρώτη δόση ύψους 118,2 εκατ. ευρώ.
Άνοδος των αμυντικών δαπανών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η έκθεση δείχνει ότι 27 κράτη-μέλη διέθεσαν το 2025 τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. Παράλληλα, οι συνολικές αμυντικές επενδύσεις ξεπέρασαν το σχετικό σημείο αναφοράς της EDA, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 32% των συνολικών αμυντικών δαπανών. Οι δαπάνες για προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού ανήλθαν σε 115 δισ. ευρώ, ενώ το 24% αυτών πραγματοποιήθηκε μέσω συνεργατικών προμηθειών μεταξύ των κρατών-μελών.
Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αμυντικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 418 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένες κατά 20% σε ετήσια βάση, ενώ για το 2026 προβλέπεται να φθάσουν τα 454 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται εν μέρει σε πρωτοβουλίες της Ε.Ε. όπως το πρόγραμμα SAFE, το οποίο παρέχει δάνεια για την ενίσχυση της άμυνας, καθώς και στη δημοσιονομική ευελιξία που προσφέρει η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (National Escape Clause - NEC).
Ως ποσοστό του ΑΕΠ της Ε.Ε., οι αμυντικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στο 2,2% το 2025. Την ίδια χρονιά, οι δαπάνες για εξοπλιστικά προγράμματα συνέχισαν να αυξάνονται, απορροφώντας πάνω από το 28% των συνολικών αμυντικών δαπανών. Αντίθετα, μικρότερο μερίδιο κατευθύνθηκε σε δαπάνες προσωπικού, υποδομών, λειτουργίας και συντήρησης, καθώς και σε έρευνα και ανάπτυξη (R&D).
Για το 2026, οι αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ της Ε.Ε. εκτιμάται ότι θα αυξηθούν στο 2,4%, ενώ οι αντίστοιχες επενδύσεις προβλέπεται να αντιστοιχούν στο 36% των συνολικών αμυντικών δαπανών. Παράλληλα, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στον αμυντικό τομέα αναμένεται να αυξηθούν από 17 δισ. ευρώ το 2025 σε 20 δισ. ευρώ.