Στις δύο μεγαλύτερες ενεργειακές αγορές της ηπείρου, τη Γερμανία και τη Γαλλία, μεταφέρεται η κρίση που εξαπλώνεται σαν κηλίδα από τη ΝΑ και Κεντρική Ευρώπη προς το Βορρά, με τις τιμές στο “κόκκινο” και τις δύο χώρες αντιμέτωπες με ένα τοξικό κοκτέιλ από ακραία καιρικά φαινόμενα και ξηρασία, βοηθούμενο και από τη σημερινή έκλειψη ήλιου.
Από τη Βρετανία μέχρι το Βέλγιο και τη Γαλλία και από την Ολλανδία, μέχρι τη Γερμανία και τη Πολωνία, τα σημερινά χρηματιστήρια ενέργειας “τρέχουν” με ημερήσια άλματα 20%-25%, τιμές αρκετά πάνω από τα 140 ευρώ και κυρίως με βραδινά spikes στα 400 και 460 ευρώ η Μεγαβατώρα.
Ευχάριστη έκπληξη στο χάρτη και πάλι η Ελλάδα, που όχι μόνο είναι για μια ακόμη φορά η φθηνότερη πανευρωπαϊκά αγορά, με εξαίρεση τις χώρες της Σκανδιναβίας και της Βαλτικής, αλλά το οφείλει στην τόσο πολύ βαλλόμενη τις τελευταίες ημέρες λόγω της συσχέτισης με τις πυρκαγιές, παραγωγή από αιολικά.
Η μακράν πιο χαμηλή τιμή στη “γειτονιά” μας, τα σημερινά 104,46 ευρώ/ Μεγαβατώρα, οφείλονται στη πράσινη υπερπαραγωγή και στο γεγονός ότι οι ΑΠΕ, λόγω κυρίως των ανεμογεννητριών, αγγίζουν σήμερα το 62% στο μείγμα.
Η συμβολή των αιολικών
Τα αιολικά, για τα οποία η εισαγγελική έρευνα με αφορμή τη μεγάλη πυρκαγιά στη Βοιωτία και το Πόρτο Γερμενό έχει ενεργοποιήσει ξανά στο διαδίκτυο ένα μπαράζ από θεωρίες συνομωσίας που στοχοποιούν συλλήβδην τον κλάδο, καταγράφουν για σήμερα αύξηση κατά 18% στη παραγωγή τους.
Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λιγοστές χώρες του χάρτη με μείωση στη τιμή χονδρικής και μάλιστα κατά σχεδόν 10% σε σχέση με χθες, με τη χώρα να είναι εξαγωγική προς όλες τις διεθνείς διασυνδέσεις της.
Στην ευρύτερη ωστόσο περιοχή μας, η εικόνα είναι διαφορετική. Οχι μόνο διατηρείται η κρίση τιμών, αλλά και οι ειδικοί προβλέπουν πως η ξηρασία στη ΝΑ Ευρώπη θα κρατήσει έως τον Οκτώβρη, ενώ ταυτόχρονα η απειλή από τη χαμηλή στάθμη νερών του Δούναβη που έχει μειώσει την παραγωγή κρίσιμων πυρηνικών μονάδων (Paks στη Ρουμανία και Cernavoda στη Ρουμανία) κινείται προς τη Βουλγαρία.
Ο κίνδυνος από Βουλγαρία
Αν η στάθμη του Δούναβη υποχωρήσει άλλα 30 εκατοστά σε σχέση με τα υφιστάμενα επίπεδα στο βουλγαρικό σκέλος του ποταμού τις επόμενες ημέρες, όπως εκτιμούν οι εμπειρογνώμονες, θα πληγεί η παραγωγή της ναυαρχίδας των πυρηνικών αντιδραστήρων της περιοχής, αυτής στο σταθμό του Κοζλοντούι.
Τυχόν όμως έλλειμμα στην βουλγαρική αγορά θα αυξήσει αναπόφευκτα κι άλλο τις ούτως ή άλλως υψηλές εξαγωγές από Ελλάδα, πιέζοντας προς τα πάνω και τις δικές μας τιμές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εγχώρια αγορά χονδρικής.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Βουλγαρία. Στη Ρουμανία, η Nuclearelectrica έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να θέσει εκτός λειτουργίας την εναπομείνασα μονάδα των 680 MW του Cernavoda, λόγω της εξαιρετικά χαμηλής στάθμης του Δούναβη. Αν συμβεί αυτό, η απώλεια της πυρηνικής ισχύος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα αυξηθεί στο 48%, έναντι 37% μέχρι πρότινος.
Και το ανησυχητικό είναι ότι η πίεση δεν φαίνεται να τελειώνει άμεσα. Σύμφωνα με την Montel EQ, οι εισροές υδάτων στη ΝΑ Ευρώπη παραμένουν περίπου στο 50%, ενώ οι περισσότερες χώρες της περιοχής, όπως και της Κεντρικής Ευρώπης καταγράφουν στάθμες νερού κάτω από τα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας 20ετίας, τα οποία για να αυξηθούν χρειάζονται τις βροχές του φθινοπώρου.
Στο κόκκινο Γαλλία και Γερμανία
Στη Γαλλία, το πρόβλημα έχει πλέον περάσει στην καρδιά του ηλεκτροπαραγωγικού συστήματος: την πυρηνική παραγωγή. Η EDF αναμένεται σήμερα να περιορίσει λόγω ξηρασίας και συνθηκών καύσωνα κατά 14,4% της παραγωγή του πυρηνικού της στόλου. Η συνολική διαθεσιμότητα των γαλλικών πυρηνικών αντιδραστήρων υποχωρεί στο 57%, το χαμηλότερο επίπεδο από την αρχή του έτους.
Στη Γερμανία, αντίστοιχα, η ξηρασία και οι επιπτώσεις στις ενεργειακές υποδομές ενισχύουν την ανοδική πίεση στις τιμές, σε μια συγκυρία κατά την οποία η σημερινή έκλειψη ηλίου (μεταξύ 17.15- 19.30 ώρα Γκρίνουιτς, στην Ελλάδα θα γίνει αισθητή μεταξύ 20:30 και 20:40) προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.
Τη προσωρινή μείωση της φωτοβολταϊκής παραγωγής που πανευρωπαϊκά αναμένεται να φτάσει τα 9,7 GW. Τα καλά νέα είναι ότι η έκλειψη θα πραγματοποιηθεί αργά το απόγευμα και νωρίς το βράδυ, όταν η φωτοβολταϊκή παραγωγή ούτως ή άλλως αρχίζει να "σβήνει", καθώς πλησιάζει η δύση του Ηλίου.
Τόσο πάντως η Γερμανία, όσο και η Γαλλία “γράφουν” τιμή στη σημερινή βραδινή αιχμή 461,17 ευρώ/ Μεγαβατώρα.
Κάλεσμα για μείωση της κατανάλωσης αλλά και καθησυχασμός
Το θέμα δεν θα είχε αποκτήσει τόση δημοσιότητα αν δεν συνέπιπτε με μια περίοδο όπου το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτροπαραγωγής βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Από την Ισπανία όπου αναμένεται η μεγαλύτερη επίδραση με εκτιμώμενη απώλεια ηλιακής παραγωγής κοντά στα 5 GW, μέχρι τη Βρετανία, όπου η Octopus Energy, ο μεγαλύτερος πάροχος ρεύματος στη χώρα, κάλεσε τους πελάτες του να αποφύγουν σήμερα τη χρήση ενεργοβόρων συσκευών, όπως πλυντήρια ρούχων και πιάτων, μεταξύ 18:00 και 20:00, όλοι στην Ευρώπη λαμβάνουν μέτρα.
Συνοψίζοντας, η μικρότερη για σήμερα παραγωγή φωτοβολταϊκών μπορεί να μην αναμένεται να προκαλέσει προβλήματα επάρκειας, ωστόσο θα αποτυπωθεί στα χρηματιστήρια με διακυμάνσεις στις τιμές.
Το ηλεκτρικό σύστημα της Ευρώπης παραμένει σταθερό παρά τις προκλήσεις του καύσωνα και της ξηρασίας, διεμήνυσε χθες από τη πλευρά του ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν μετά την έκτακτη συνεδρίαση του Electricity Coordination Group (ECG) της Κομισιόν.