Αν το σούπερ μάρκετ είναι ο καθρέφτης της καθημερινής κατανάλωσης, τότε το πρώτο εξάμηνο του έτους δίνει μια αρκετά καθαρή εικόνα για το πού κατευθύνονται τα περισσότερα ευρώ των ελληνικών νοικοκυριών.
Από τις 255 επιμέρους κατηγορίες που υπάρχουν στα σούπερ μάρκετ, οι 20 μεγαλύτερες, -σ.σ. αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 8% του συνόλου-, συγκεντρώνουν 4 στα 10 ευρώ των πωλήσεων, με την αξία τους να ξεπερνά τα 2,15 δισ. ευρώ στο εξάμηνο.
Οι διαφορές, ωστόσο, μέσα σε αυτή την πρώτη εικοσάδα είναι μεγάλες. Υπάρχουν υποκατηγορίες που ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ μέσα σε έξι μήνες και άλλες που, αν και μικρότερες, τρέχουν με ρυθμούς 15% και 20%.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα αυγά, που «έγραψαν» ανάπτυξη 22,4%. Ακολουθεί το νωπό συσκευασμένο κοτόπουλο με +15,5%, ο ελληνικός καφές με +13,7%, οι ξηροί καρποί με +13,6% και το γιαούρτι με +13,5%.
Όσο για τα πιο ισχυρά brands; Η Coca-Cola στα αναψυκτικά, ο Nescafé στον στιγμιαίο καφέ, ο Παπαγάλος στον ελληνικό καφέ, η Άλφα στην μπίρα, η ΙΟΝ στη σοκολάτα, η Melissa και η MISKO στα ζυμαρικά, είναι τα blue chips της αγοράς.
Ποιος είναι ο MVP των σούπερ μάρκετ
Με πωλήσεις 300,37 εκατ. ευρώ, από 275 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2024, το συσκευασμένο τυρί αποτελεί τον MVP των σούπερ μάρκετ. Όχι μόνο γιατί είναι η μεγαλύτερη κατηγορία σε κατανάλωση αλλά γιατί 1 στα 3 ευρώ που δαπανώνται κατευθύνονται στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας των σούπερ μάρκετ. Μεταξύ των ισχυρότερων brands βρίσκονται η Ήπειρος, η Δωδώνη, το Philadelphia, η Καράλης και το ΝΟΥΝΟΥ.
Δεύτερο είναι το γιαούρτι, στα 202 εκατ. ευρώ, αλλά με πολύ υψηλότερη ανάπτυξη, +13,5%. Total, Όλυμπος, ΝΟΥΝΟΥ, Κρι Κρι και Ροδόπη δίνουν τη μάχη των brands απέναντι στην ιδιωτική ετικέτα. Το φρέσκο γάλα συμπληρώνει την πρώτη τριάδα, με 190,6 εκατ. ευρώ και +5,8%. Όλυμπος, ΝΟΥΝΟΥ Family, mmmilk και Φάρμα Κουκάκη είναι οι ισχυρότεροι επώνυμοι παίκτες. Πάντως τα ηνία κρατά στην κατηγορία το PL.
Τα αναψυκτικά
Και αν η πρώτη τριάδα ελέγχεται από τη γαλακτοβιομηχανία ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η τέταρτη θέση της κατανάλωσης την οποία καταλαμβάνει μια κατηγορία που δεν αποτελεί είδος πρώτης ανάγκης. Τα αναψυκτικά με πωλήσεις 173,2 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,3%.
Μόνο η Coca-Cola αντιστοιχεί σε 94 εκατ. ευρώ, περισσότερο από το μισό της κατηγορίας. Ακολουθούν Βίκος, ιδιωτική ετικέτα, Λουξ, Schweppes και Pepsi.
Ακολουθεί η μπίρα στην πέμπτη θέση, με πωλήσεις 106,1 εκατ. ευρώ, και με την Άλφα να καταλαμβάνει την πρώτη θέση και να ακολουθούν οι: Fix, Amstel, ιδιωτική ετικέτα, Mythos και Βεργίνα.
Στη σοκολάτα, η πίτα μοιράζεται περισσότερο. Η αγορά φθάνει τα 97,7 εκατ. ευρώ, με +3,6%, και η ΙΟΝ προηγείται των Παυλίδη, ιδιωτικής ετικέτας και Lacta. Στα ζυμαρικά, έβδομη μεγαλύτερη κατηγορία στα 91,4 εκατ. ευρώ, ο μεγαλύτερος «παίκτης» είναι η ιδιωτική ετικέτα, μπροστά από Melissa, MISKO και Barilla.
Η έκπληξη της 20άδας βρίσκεται στην όγδοη θέση. Τα αυγά κάνουν άλμα 22,4%, στα 88,9 εκατ. ευρώ από 72,6 εκατ. έναν χρόνο πριν. Μέσα σε δώδεκα μήνες, μια βασική κατηγορία του καλαθιού πρόσθεσε 16,3 εκατ. ευρώ σε πωλήσεις. Η ιδιωτική ετικέτα ελέγχει κοντά 1 στα 3 ευρώ και ακολουθούν από απόσταση τα Χρυσά Αυγά, ο Τσαούσης και ο Βλαχάκης. Ακριβώς πίσω βρίσκεται το νερό, στα 87,9 εκατ. ευρώ και +6,1%, με τον Βίκο πρώτο ενώ Ζαγόρι, private label και Θεόνη ακολουθούν.
Την δεκάδα συμπληρώνει το χαρτί υγείας, μια αγορά αξίας 84 εκατ. ευρώ, όπου το private label ελέγχει 65 εκατ. ευρώ. Zewa και Softex περιορίζονται στα 6,6 εκατ. και 6,2 εκατ. αντίστοιχα. Περισσότερα από τρία στα τέσσερα ευρώ καταλήγουν δηλαδή στο σήμα του λιανέμπορου.
Η μάχη του ραφιού
Δεν είναι η μόνη περίπτωση όπου το σούπερ μάρκετ έχει γίνει ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής των προμηθευτών του. Στα συσκευασμένα αλλαντικά, αγορά 80 εκατ. ευρώ, η ιδιωτική ετικέτα εισπράττει πάνω από τα μισά, αφήνοντας πίσω Υφαντή, Εν Ελλάδι, Νίκας και Τοστάκι.
Στα μπισκότα, μια αγορά 79,4 εκατ. ευρώ, μπορεί τα private label να προηγούνται από κοντά βρίσκονται όμως Γεμιστά, Petit Beurre και Digestive Παπαδοπούλου. Στο συσκευασμένο κοτόπουλο, όπου οι πωλήσεις αυξήθηκαν 15,5%, στα 79,2 εκατ. ευρώ, η ιδιωτική ετικέτα συγκεντρώνει 46,9 εκατ. ευρώ, σχεδόν τριπλάσια από τη Μιμίκος, ενώ ακολουθούν Πίνδος, Νιτσιάκος και Αγγελάκης.
Το pl είναι ο μεγαλύτερος παίκτης και στο κρασί και ακολουθούν τα εισαγόμενα και από κοντά Ρεπάνης, Boutari και Paraga.
Υπάρχουν όμως ράφια όπου τα επώνυμα προϊόντα επιβάλλουν τους όρους. Στον στιγμιαίο καφέ, από τα 75,2 εκατ. ευρώ της αγοράς, τα 60,6 εκατ. ανήκουν στο Nescafé. Ανάλογη εικόνα στον ελληνικό καφέ, μόνο που εδώ η αγορά τρέχει με 13,7%, στα 71,6 εκατ. ευρώ. Ο Παπαγάλος είναι με διαφορά ο νούμερο ένα παίκτης και ακολουθούν πολύ πιο πίσω η ιδιωτική ετικέτα και ο Bravo.
Στον αντίποδα βρίσκονται οι ξηροί καρποί. Η αγορά αυξάνεται 13,6%, στα 71,7 εκατ. ευρώ, αλλά σχεδόν 9 στα 10 ευρώ καταλήγουν στην ιδιωτική ετικέτα. Οι έτοιμες σαλάτες, εν τω μεταξύ, ανεβαίνουν 9,3%, στα 74,3 εκατ. ευρώ. Εκεί νούμερο ένα παίκτης είναι τα pl και ακολουθούν ο Φρεσκούλης, ο Μπαρμπά Στάθης και ο Υφαντής.
Η ίδια αντίθεση αποτυπώνεται στο τέλος του Top 20. Στο παγωτό, από μια αγορά 70 εκατ. ευρώ, τα private label ελέγχουν το 50% της αγοράς, αφήνοντας πίσω Magic, Nirvana, Ben & Jerry's και Cornetto.
Στο ψωμί για τοστ, όμως, τα brands κρατούν τις θέσεις τους. Η κατηγορία υποχωρεί στα 62,3 εκατ. ευρώ, αλλά ο Κατσέλης ο Καραμολέγκος ελέγχουν πάνω από το 50% έναντι 7 εκατ. ευρώ της ιδιωτικής ετικέτας.