Τις τελευταίες «πινελιές» στα μέτρα και τις παρεμβάσεις που πρόκειται να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) στις 5 Σεπτεμβρίου, βάζει σήμερα το υπουργικό συμβούλιο, στο οποίο θα παρουσιαστεί και η πορεία του Ταμείου Ανάκαμψης το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος Αυγούστου.
Με «οδηγό» την δημοσιονομική ισορροπία και τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας, η κυβέρνηση έχει συγκροτήσει δέσμη μέτρων, το κόστος των οποίων ενδεχομένως να ξεπεράσει και το 1,7 δισ. ευρώ που ήταν ο περυσινός «λογαριασμός».
Πρώτη προτεραιότητα, η στήριξη των ευάλωτων οικονομικά κοινωνικών ομάδων (μισθωτών και συνταξιούχων), με μόνιμες φορολογικές και ασφαλιστικές ελαφρύνσεις, με ορίζοντα εφαρμογής την τετραετία 2027-2030.
Μπορεί το βασικό ζητούμενο να είναι η αντιμετώπιση του κόστους ζωής των πολιτών, το οποίο έχει εκτιναχθεί λόγω της ακρίβειας, δεν μπαίνουν ωστόσο σε… δεύτερη μοίρα: η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, το στεγαστικό, η στήριξη της παραγωγής και η προώθηση των επενδύσεων.
Ευχάριστες εκπλήξεις επιφυλάσσει η κυβέρνηση στους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες.
Τριπλή φοροελάφρυνση
Περισσότεροι από 400.000 αυτοαπασχολούμενοι με ετήσια καθαρά εισοδήματα μεγαλύτερα από 10.000 ευρώ, θα διαπιστώσουν το 2027 τα οφέλη από την ήδη ψηφισθείσα από πέρυσι μείωση των συντελεστών φόρου εισοδήματος, ενώ θα ακούσουν από τον πρωθυπουργό για νέες διορθωτικές παρεμβάσεις στο σύστημα του τεκμαρτού προσδιορισμού των φορολογητέων εισοδημάτων τους και μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος.
Την επόμενη χρονιά, για όλες τις ατομικές επιχειρήσεις με ετήσια εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ, θα προκύψουν μειώσεις φόρου εισοδήματος από τις νέες ευνοϊκότερες φορολογικές κλίμακες.
Τα οφέλη κυμαίνονται από 20 έως και 3.300 ευρώ ετησίως για όλους τους αυτοαπασχολούμενους ηλικίας άνω των 30 ετών, που ασκούν ατομικά επιχειρηματικές δραστηριότητες, αποκτούν ετήσια εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ και είτε δεν βαρύνονται με εξαρτώμενα τέκνα, είτε βαρύνονται με 1 έως 3 εξαρτώμενα τέκνα.
Για τους πολύτεκνους αυτοαπασχολούμενους ηλικίας άνω των 30 ετών με ετήσια εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ τα ποσά των φόρων θα μειωθούν κατά 240 έως και 5.300 ευρώ ετησίως.
Υπενθυμίζεται ότι στις νέες φορολογικές κλίμακες που θα ισχύσουν για τη φορολόγηση των εισοδημάτων του 2026, οι συντελεστές φόρου 22%, 28%, 36% και 44% που επιβάλλονται πάνω από το επίπεδο ετησίου εισοδήματος των 10.000 ευρώ θα είναι μειωμένοι κατά 2 έως και 8 ποσοστιαίες μονάδες, για τους αυτοαπασχολούμενους χωρίς τέκνα ή με 1 έως 3 τέκνα.
Για τους πολύτεκνους αυτοαπασχολούμενους ο συντελεστής φόρου 22% που αντιστοιχεί στο κλιμάκιο ετησίου εισοδήματος από τα 10.000,01 έως τα 20.000 ευρώ θα μηδενιστεί και ο συντελεστής φόρου 28% που αντιστοιχεί στο κλιμάκιο ετησίου εισοδήματος από τα 20.000,01 έως τα 30.000 ευρώ θα μειωθεί κατά 10 έως και 22 ποσοστιαίες μονάδες, ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων.
Πάνω από το επίπεδο εισοδήματος των 30.000 ευρώ θα ισχύσουν μειώσεις συντελεστών φόρου ίδιες με των λοιπών αυτοαπασχολουμένων. Ειδικά για τους νέους αυτοαπασχολούμενους ηλικίας μέχρι 30 ετών θα ισχύσουν ακόμη πιο ευνοϊκές φορολογικές κλίμακες.
Μπόνους συνέπειας
Για το φορολογικό έτος 2026, η κυβέρνηση προωθεί νέες νομοθετικές παρεμβάσεις που προβλέπουν περαιτέρω διορθώσεις στο σύστημα της τεκμαρτής φορολόγησης των αυτοαπασχολουμένων, που θα προκαλούν περαιτέρω μείωση στις φορολογικές επιβαρύνσεις των αυτοαπασχολουμένων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο μοντέλο που βρίσκεται υπό επεξεργασία προβλέπει ένα είδος «μπόνους» φορολογικής συνέπειας. Η πλήρης συμμόρφωση με τα myDATA, τα POS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση και τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η εμπρόθεσμη καταβολή ή ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, αλλά και η έκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών θα μπορούσαν να λειτουργούν υπέρ του επαγγελματία, οδηγώντας σε χαμηλότερο τεκμαρτό εισόδημα.
Με βάση το σχέδιο, συγκεκριμένοι οικονομικοί δείκτες και ένας ειδικός αλγόριθμος θα «μετρούν» τον βαθμό συμμόρφωσης και θα μπορούν να οδηγούν σε σταδιακή μείωση ή ακόμη και σε μη εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματίες ή κλάδους που εμφανίζουν σταθερά υψηλή φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια.
Στην πράξη, όσο περισσότερα πραγματικά δεδομένα έχει στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ για τα έσοδα, τα έξοδα και τις συναλλαγές μιας επιχείρησης τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος με τεκμαρτό τρόπο.
Εξετάζονται ακόμα:
- η αποσύνδεση από τον κατώτατο μισθό,
- «κούρεμα» του κριτηρίου του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας,
- διεύρυνση των απαλλαγών (με επέκταση των κοινωνικών και γεωγραφικών εξαιρέσεων από το τεκμαρτό σύστημα) και
- απλοποίηση της γραφειοκρατικής και αποτρεπτικής διαδικασίας αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος.
Στα «σκαριά» και η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος που είναι τώρα στο 55% για τις μικρές επιχειρήσεις (για τις μεγάλες φθάνει το 80%).
Για τις επιχειρήσεις συνολικά (μικρές και μεγάλες) το «πάζλ» των μέτρων θα συμπληρώσουν:
- Η οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα (400-1.000 ευρώ τον χρόνο ανά επιχείρηση και έως 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα).
- Η μεταφορά φορολογικών ζημιών προς απόσβεση για μια δεκαετία, αντί πενταετίας που ισχύει σήμερα.
- Φθηνότερος δανεισμός για τους μικρομεσαίους από την Ελληνική Τράπεζα Επενδύσεων (δάνεια συνολικού ύψους έως 5 δισ. ευρώ), καθώς ολοκληρώνονται τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, και
- Περαιτέρω μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5%.
Οι αγρότες
Στο επίκεντρο των εξαγγελιών θα βρεθούν και οι αγρότες, για τους οποίους η κυβέρνηση σχεδιάζει:
- Νέο σύστημα πληρωμών, τακτικές καταβολές και ταχύτερη εκταμίευση επιδοτήσεων για όσους σπεύδουν να υποβάλουν την Ενιαία Αίτηση Πληρωμής νωρίτερα από την καταληκτική διορία.
- Νέα μέτρα αντιμετώπισης του αυξημένου κόστους παραγωγής.
- Ελάφρυνση από τα δανειακά βάρη που προκάλεσε η κρίση σε αγρότες - κτηνοτρόφους.
- Νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας για τον πρωτογενή τομέα, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ). Το Ταμείο θα παρέχει δάνεια σε αγρότες, αλλά και επιχορήγηση για όσους καταρτίζουν ένα επιχειρηματικό πλάνο για τις αγροτικές δραστηριότητες που ασκούν.
Μισθωτοί και συνταξιούχοι
Στη ΔΕΘ θα επιβεβαιωθεί ο «οδικός χάρτης» για τη σταδιακή αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, προς τα 950-970 ευρώ μέχρι το 2027, ο οποίος -μετά τη μεταρρύθμιση- επηρεάζει και τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων (εισαγωγικό και κλιμάκια).
Πάντως, σε καμιά περίπτωση η κυβέρνηση δεν συζητά επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο (άλλωστε το Συμβούλιο Της Επικρατείας έβαλε οριστικά «ταφόπλακα» στο ζήτημα). Ωστόσο, για τους δημοσίους υπαλλήλους, αναμένεται να ανακοινωθεί νέο σύστημα κινήτρων επίτευξης στόχων (bonus) και αναπροσαρμογή ειδικών μισθολογίων.
Στο τραπέζι βρίσκεται και το θέμα των διατακτικών και καρτών σίτισης που λαμβάνουν πλέον περισσότεροι από το 25% του συνόλου των εργαζομένων. Το ποσό παραμένει στα 6 ευρώ εδώ και μια εικοσαετία και υπάρχει καθολικό αίτημα από εργοδότες και εργαζόμενους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ) προς το ΥΠΕΘΟΟ, για αύξηση του ποσού στα 10 ευρώ.
Εκτός από αυξήσεις μισθών και μειώσεις κρατήσεων (0,5% και για τους εργαζόμενους), δεν αποκλείεται και κάποιο μέτρο έκπληξη για οικογένειες με παιδιά, όπως η εκ νέου χορήγηση έκτακτου επιδόματος 150 ευρώ για κάθε παιδί που δόθηκε τον Ιούλιο.
Αύξηση συντάξεων
Για τους συνταξιούχους προγραμματίζεται οριζόντια αύξηση των κύριων συντάξεων κατά 2,5% έως 2,7% (βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού) με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ακόμα, προωθείται η κατάργηση ή η αναπροσαρμογή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η δημιουργία μιας νέας, μόνιμης πρόσθετης παροχής που θα αφορά το σύνολο των συνταξιούχων.
Τον προσεχή Νοέμβριο προβλέπεται η καταβολή αυξημένου επιδόματος, το οποίο από τα 250 ευρώ ανεβαίνει στα 300 ευρώ, προσφέροντας πρόσθετη οικονομική ενίσχυση στους δικαιούχους. Μάλιστα, δεν αποκλείονται αλλαγές στα κριτήρια χορήγησης προκειμένου να ενταχθούν περισσότεροι συνταξιούχοι στην περίμετρο του μέτρου.
Στη ΔΕΘ αναμένονται ανακοινώσεις και για τη μείωση της επιρροής της προσωπικής διαφοράς και τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης (επίδομα προσωπικής διαφοράς) τον Δεκέμβριο για όσους δεν δουν ακέραιη την αύξηση.
Όσον αφορά στα κοινωνικά επιδόματα, πρόκειται να ανακοινωθεί αναμόρφωση των κριτηρίων για το Επίδομα Παιδιού (ΟΠΕΚΑ) και το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, με σκοπό την αύξηση των ποσών.
Το στεγαστικό πρόβλημα
Παρεμβάσεις θα ανακοινωθούν και για το στεγαστικό, με επικρατέστερο σενάριο την εξαγγελία νέου προγράμματος «Σπίτι μου 3» (με διευρυμένα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια), επίσης μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Στο πλαίσιο του δεκαετούς (2026-2035) Εθνικού Σχεδίου για τη Στεγαστική Πολιτική, θα ενεργοποιηθούν σταδιακά περισσότερα από 14 μέτρα που περιλαμβάνουν φθηνότερα στεγαστικά δάνεια, φορολογικά κίνητρα για άνοιγμα κλειστών διαμερισμάτων και περιορισμούς στη Golden Visa για βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Σε ό,τι αφορά αλλαγές και περαιτέρω μείωση φόρων στα ενοίκια κατοικίας πάντως, πολλά θα εξαρτηθούν από τα στοιχεία των φετινών φορολογικών δηλώσεων, αλλά και το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά θα ενεργοποιηθεί το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) ώστε αδήλωτα ή υποδηλωμένα μισθώματα να έρθουν στο φως.
Για τον ΕΝΦΙΑ, από το 2027, ο φόρος για την πρώτη κατοικία θα καταργηθεί πλήρως για ιδιοκτήτες ακινήτων σε χωριά και οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων (είδαν ήδη μείωση 50% στα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ που αναρτήθηκαν φέτος).