Μια εργαζόμενη επιστρέφει από άδεια μητρότητας και βρίσκεται αντιμέτωπη με δυσμενέστερους όρους εργασίας. Ένας πατέρας ζητά άδεια πατρότητας και την επόμενη ημέρα απολύεται. Μια άλλη εργαζόμενη δέχεται επίμονα μηνύματα με σχόλια για το σώμα της από τον εργοδότη της. Πρόκειται για ορισμένες από τις υποθέσεις που έφθασαν στον Συνήγορο του Πολίτη πέρυσι.
Πίσω από τα μεμονωμένα περιστατικά οι 1.407 νέες αναφορές που έφθασαν πέρυσι στον Συνήγορο του Πολίτη για θέματα ίσης μεταχείρισης αποκαλύπτουν την έκταση του προβλήματος. Ο αριθμός είναι αυξημένος κατά 51% σε σχέση με το 2024 και ο υψηλότερος από την ίδρυση της Αρχής.
Οι διακρίσεις λόγω φύλου συγκεντρώνουν το 42% των νέων υποθέσεων, ενώ ακολουθούν οι διακρίσεις λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης με 30%. Από τις αναφορές που αφορούν ιδιώτες, το 77% συνδέεται με εργατικές διαφορές, ενώ το 70% αυτών αφορά διακρίσεις λόγω φύλου. Από αυτές, περίπου μία στις πέντε αφορά σεξουαλική παρενόχληση.
Τα περιστατικά που καταγράφει η ειδική έκθεση ίσης μεταχείρισης είναι ενδεικτικά. Σε φροντιστήριο ξένων γλωσσών, εργαζόμενη που επέστρεψε από άδεια μητρότητας βρέθηκε αντιμέτωπη με μονομερή μείωση των ωρών εργασίας της. Όταν ζήτησε το μειωμένο ωράριο που δικαιούνταν για τη φροντίδα του παιδιού της, η εργοδότρια επικαλέστηκε ακριβώς αυτή τη μείωση για να αρνηθεί το αίτημα.
Σε άλλη υπόθεση, εργαζόμενος σε θεραπευτήριο ζήτησε άδεια πατρότητας και την επόμενη ημέρα απολύθηκε. Κατά τη διερεύνηση διαπιστώθηκε ότι ο εργοδότης δεν διέθετε διαδικασίες που να αποδεικνύουν πότε υποβάλλονται και πότε γίνονται δεκτά τα αιτήματα άδειας. Ο Συνήγορος έκρινε ότι η έλλειψη αυτή βαρύνει την εργοδοτική πλευρά και εισηγήθηκε επίσης την επιβολή κυρώσεων.
Αντίστοιχη παρέμβαση έγινε και στον δημόσιο τομέα. Στέλεχος του Λιμενικού ζήτησε άδεια ανατροφής τέκνου, η οποία αρχικά απορρίφθηκε με επίκληση υπηρεσιακών αναγκών. Μετά την παρέμβαση της Αρχής, η αίτηση επανεξετάστηκε και χορηγήθηκε εννεάμηνη άδεια με πλήρεις αποδοχές.
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν και οι υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης. Σε μία από αυτές, εργαζόμενη κατήγγειλε ότι δεχόταν επανειλημμένα μηνύματα από τον νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης με σχόλια για το σώμα της, παρότι είχε ξεκαθαρίσει ότι η συμπεριφορά αυτή την έφερνε σε δύσκολη θέση.
Σε άλλη περίπτωση, εργοθεραπεύτρια κατήγγειλε τον νόμιμο εκπρόσωπο ιδιωτικής επιχείρησης για συμπεριφορά που, σύμφωνα με την αναφορά, εξελίχθηκε από διαχυτική στάση σε αιφνιδιαστική σωματική επαφή. Η Επιθεώρηση Εργασίας επέβαλε πρόστιμο έπειτα από σχετική εισήγηση του Συνηγόρου.
Οι διακρίσεις δεν περιορίζονται στο φύλο. Εργαζόμενος με ποσοστό αναπηρίας 80%, ο οποίος είχε προσληφθεί σε Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης μέσω προγράμματος της ΔΥΠΑ, προσέφυγε για τη μετατροπή της σύμβασής του σε αορίστου χρόνου. Ο Συνήγορος έκρινε ότι δεν υπήρχε νομικό κώλυμα, ενώ στη συνέχεια δικαστική απόφαση υποχρέωσε προσωρινά τον φορέα να συνεχίσει να δέχεται τις υπηρεσίες του μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης.
Οι αναφορές για άνιση μεταχείριση δεν εντοπίζονται μόνο στις σχέσεις μεταξύ εργαζομένων και ιδιωτών εργοδοτών, αλλά σε μεγάλο βαθμό και στον δημόσιο τομέα. Το 73% των αναφορών στρέφεται κατά φορέων και υπηρεσιών του Δημοσίου. Τα υπουργεία συγκεντρώνουν το 65% αυτών των αναφορών, οι ΟΤΑ το 14%, τα ΝΠΔΔ το 11%, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας το 8% και οι Ανεξάρτητες Αρχές το 2%.