Ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, που περιλαμβάνει 50 συγκεκριμένες παρεμβάσεις με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2030, κατέθεσε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ) στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το σχέδιο, με τίτλο «Brand Greece 2030», δεν αποτελεί κατάλογο αιτημάτων, αλλά μια δέσμη προϋποθέσεων για μια οικονομία που επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στις διεθνείς αγορές. Αποτυπώνει τη συλλογική θέση των μελών του ΠΣΕ, επιχειρήσεων που αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
Η αφετηρία, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συνδέσμου, είναι μετρήσιμη. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών ανήλθαν σε 27,63 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 14,6% και το υψηλότερο εξαμηνιαίο επίπεδο της τελευταίας τριετίας. Μάλιστα, τον Ιούνιο σημειώθηκε εκτίναξη 26,3%.
Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν στα 20,06 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,9%, γεγονός που, σύμφωνα με τον ΠΣΕ, καταδεικνύει ότι η άνοδος δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο αλλά έχει πιο δομικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα του εξαμήνου υποχώρησε κατά 5%, ενώ ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών ενισχύθηκε από 58,8% σε 63,3%. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν με ρυθμό 2,2 φορές ταχύτερο από τις εισαγωγές.
«Ο εξαγωγικός τομέας άντεξε σε ένα από τα δυσμενέστερα διεθνή περιβάλλοντα της τελευταίας δεκαετίας· ό,τι τον περιορίζει σήμερα δεν βρίσκεται στις αγορές, βρίσκεται στα γραφεία», σημειώνει ο ΠΣΕ.
«Δεν ζητούμε νέες εξαγγελίες. Ζητούμε την υλοποίηση όσων έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, χρηματοδοτηθεί και δεσμευτικά ανακοινωθεί και να πάψει η γραφειοκρατία να λειτουργεί ως αφανής δασμός στην ελληνική παραγωγή», προσθέτει.
Οι άμεσες προτεραιότητες: Ταχύτητα, ρευστότητα, λιγότερη γραφειοκρατία
Ο ΠΣΕ αναγνωρίζει τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, αλλά θέτει ως βασικό ζητούμενο την ταχύτητα υλοποίησης όσων έχουν ήδη δρομολογηθεί, σε στενή συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και εξαγωγικής κοινότητας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η γραφειοκρατία, την οποία ο Σύνδεσμος χαρακτηρίζει το πραγματικό «στενό πέρασμα» της εξωστρέφειας. Κάθε επιπλέον έγγραφο και κάθε ημέρα καθυστέρησης, όπως υποστηρίζει, μεταφράζεται σε απώλεια αξιοπιστίας και πιθανών παραγγελιών.
Ο ΠΣΕ προτείνει τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής θυρίδας εξαγωγών, μέσω της οποίας θα γίνεται μία μόνο υποβολή στοιχείων, πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ Τελωνείων και ΑΑΔΕ, καθώς και δεσμευτικούς χρόνους απόκρισης.
Παράλληλα, προτείνει την εφαρμογή του κανόνα «μία νέα υποχρέωση, δύο καταργήσεις», τον οποίο χαρακτηρίζει ως μία από τις ταχύτερες και φθηνότερες αναπτυξιακές μεταρρυθμίσεις που μπορεί να υλοποιήσει η χώρα.
Στις άμεσες προτεραιότητες περιλαμβάνεται επίσης η ταχύτερη και ουσιαστικότερη πρόσβαση των εξαγωγικών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, καθώς και η ενίσχυση των αναπτυξιακών και φορολογικών εργαλείων.
Ο ΠΣΕ ζητά ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο πενταετούς ορίζοντα, σε συνδυασμό με κίνητρα που θα έχουν σαφή εξαγωγική διάσταση. Παράλληλα, χαιρετίζει την υψηλότερη βαθμολόγηση της εξαγωγικής επίδοσης στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δύο παραμέτρους που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα τόσο σε επίπεδο τιμής όσο και χρόνου: το ενεργειακό κόστος και το ανθρώπινο δυναμικό.
Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, η ενέργεια επιβαρύνει τον εξαγωγέα δύο φορές, τόσο κατά την παραγωγή όσο και κατά τη μεταφορά. Παράλληλα, η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στον πρωτογενή τομέα, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη συνέχιση της δυναμικής των αγροδιατροφικών εξαγωγών.
Ο ΠΣΕ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη ισχυρότερης προστασίας των ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, καθώς και την έγκαιρη εμπορική αξιοποίηση της ευνοϊκής θέσης της Ελλάδας στην αγορά των ΗΠΑ.
Το «Όραμα 2030»: Από τον όγκο στην αξία
Πέρα από τις άμεσες παρεμβάσεις, ο ΠΣΕ θέτει 10 εθνικούς στόχους, 10 μεγάλες μεταρρυθμίσεις και 10 στρατηγικούς κλάδους.
Στους στρατηγικούς κλάδους περιλαμβάνονται η αγροδιατροφή, το φάρμακο, τα δομικά υλικά, η τεχνολογία, ο ναυτιλιακός εξοπλισμός, τα χημικά, η βιομηχανία, η ενέργεια, τα premium καταναλωτικά προϊόντα και οι δημιουργικές βιομηχανίες.
Ο στόχος είναι η Ελλάδα να εγκαταλείψει σταδιακά το μοντέλο που βασίζεται στον όγκο και στο χύμα προϊόν και να περάσει σε ένα μοντέλο ελληνικής προστιθέμενης αξίας και επώνυμης ταυτότητας.
Κεντρικός στόχος είναι οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να προσεγγίσουν το 60% του ΑΕΠ έως το 2030, από περίπου 42% σήμερα.
Ο Σύνδεσμος δεν ζητά τη δημιουργία νέων γραφειοκρατικών οργάνων, αλλά μεγαλύτερο επιχειρησιακό περιεχόμενο και μετρήσιμη λογοδοσία στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνει ένα «Σύμφωνο Εξαγωγικής Επιτάχυνσης 2030», με σαφή κατανομή ευθυνών μεταξύ Πολιτείας, επιχειρήσεων και εξαγωγικών φορέων.
Παράλληλα, ζητά ετήσια δημόσια λογοδοσία εντός της Κυβερνητικής Επιτροπής Εξωστρέφειας, καθώς και άμεση επιχειρησιακή ενεργοποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας ΥΠΕΞ – ΠΣΕ της 9ης Ιουλίου 2026, με τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Εξαγωγικής Δραστηριότητας και Εθνικού Προγράμματος Εξαγωγικής Ετοιμότητας.
Στο επίκεντρο η νέα γενιά εξαγωγέων
Ιδιαίτερο κεφάλαιο του σχεδίου αποτελεί η Νέα Γενιά Εξαγωγέων, την οποία ο ΠΣΕ χαρακτηρίζει το σημαντικότερο απόθεμα ανταγωνιστικότητας της επόμενης δεκαετίας.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η ίδρυση Export Academy, η δημιουργία εθνικής υποδομής ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης, προσβάσιμης στις εξαγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και η θεσμική διασύνδεση με πανεπιστήμια και startups.
Προβλέπονται επίσης δομημένα προγράμματα mentoring και ειδικές πρωτοβουλίες για Women Exporters και Young Exporters.
«Η Ελλάδα που θέλουμε να εξάγει»
Για δεκαετίες, η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης. Σήμερα, σύμφωνα με τον ΠΣΕ, η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις για να προχωρήσει σε αυτή την αλλαγή.
Η χώρα διαθέτει επιχειρήσεις που έχουν κατακτήσει δύσκολες αγορές, προϊόντα παγκόσμιας ποιότητας, βιομηχανική και αγροδιατροφική παράδοση, επιστημονικό δυναμικό, τεχνολογία, γεωγραφική θέση και ένα διεθνώς αναγνωρίσιμο εθνικό brand.
Αυτό που, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, εξακολουθεί να λείπει δεν είναι οι δυνατότητες, αλλά η κλίμακα, η συνέχεια και η κοινή κατεύθυνση.
Η εξωστρέφεια, όπως επισημαίνει, δεν μπορεί να παραμείνει υπόθεση λίγων επιχειρήσεων, αλλά πρέπει να ενσωματωθεί στο σύνολο της οικονομίας — «από το χωράφι και το εργοστάσιο μέχρι το πανεπιστήμιο και την ψηφιακή πλατφόρμα, και από την Περιφέρεια μέχρι τα Γραφεία ΟΕΥ».
Ο εθνικός στόχος έχει τεθεί και η επόμενη πρόκληση είναι η υλοποίηση, η οποία απαιτεί συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και επιχειρήσεων, παραγωγής και γνώσης, αλλά και μεταξύ της υπάρχουσας εμπειρίας και της νέας γενιάς.
«Γιατί η Ελλάδα του 2030 δεν αρκεί να εξάγει περισσότερα: πρέπει να παράγει περισσότερη αξία», υπογραμμίζει ο ΠΣΕ.
Η Ελλάδα που παράγει. Η Ελλάδα που εξάγει. Η Ελλάδα που πρωταγωνιστεί.
Οι προτάσεις του σχεδίου αναμένεται να παρουσιαστούν αναλυτικά στο συνέδριο του ΠΣΕ «Η Νέα Εποχή της Ελληνικής Εξωστρέφειας», τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, στο Eurobank-HUB, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.