Η Μονάδα Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας της Eurobank εξέδωσε μελέτη με τίτλο «Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα: μεγέθη, προκλήσεις και δυνητική συνεισφορά στην ανάπτυξη». Συγγραφείς της μελέτης είναι οι Δρ. Τάσος Αναστασάτος, Επικεφαλής Οικονομολόγος, και Δρ. Κωνσταντίνος Πέππας, Ερευνητής Οικονομολόγος.
Η μελέτη καταλήγει παρουσιάζοντας κάποιες ενδεικτικές προτάσεις πολιτικής, είτε σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης είτε σε επίπεδο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ανώτατη εκπαίδευση αλλά και για τη μεγιστοποίηση της συνεισφοράς των πανεπιστημίων στην οικονομική ανάπτυξη:
- Με δεδομένα ότι (α) η Ελλάδα έχει ήδη το υψηλότερο ποσοστό υποψηφίων που εισέρχονται στα πανεπιστήμια μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27 και τις επιπτώσεις που αυτός ο πληθωρισμός έχει στην ποιότητα της παρεχόμενης γνώσης και (β) την επερχόμενη δημογραφική γήρανση που θα μειώσει περαιτέρω τον αριθμό των υποψηφίων, επιβάλλεται εξορθολογισμός του συστήματος (κρατικών και μη κρατικών) σε όρους γενικού αριθμού εισακτέων, ώστε να προσεγγίσει τα ποσοστά της ΕΕ-27, καθώς και των διαδικασιών αξιολόγησης.
- Εξορθολογισμός του αριθμού εισακτέων σε τομείς για τους οποίους δεν υπάρχει επαρκής ζήτηση, ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα υποαπασχόλησης, ετεροαπασχόλησης και ιδρυμάτων που δεν προσελκύουν υποψηφίους. Εάν κάποιοι λιγότερο επιθυμητοί από Έλληνες υποψήφιους τομείς σχετίζονται με συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας (π.χ. πρωτογενής τομέας, ναυτιλία, τουρισμός, κλασσικές σπουδές), προϋπόθεση διατήρησης των σημερινών αριθμών αποτελεί η βελτίωση του επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών και η μεγαλύτερη προσφορά προγραμμάτων στην αγγλική γλώσσα ώστε να προσελκύσουν ξένους φοιτητές. Παράλληλα, απαιτείται η ενίσχυση των αριθμών σε τομείς που συνάδουν με τις ανάγκες του νέου προτύπου της οικονομίας αλλά και την έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (π.χ. χρήση και βαθμονόμηση τεχνητής νοημοσύνης, διαχείριση μεγάλων δεδομένων, cloud computing, κυβερνοασφάλεια, προηγμένη μεταποίηση, συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και κυκλικής οικονομίας), καθώς και απόκτηση soft skills.
- Μετατόπιση μέρους της ζήτησης για σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προς την τεχνική-επαγγελματική εκπαίδευση. Επανασχεδιασμός του μαθήματος του σχολικού-επαγγελματικού προσανατολισμού ώστε οι μαθητές να λαμβάνουν επικαιροποιημένη – σε ετήσια βάση – πληροφόρηση για τις τάσεις που διαμορφώνονται στο σύνολο της αγοράς εργασίας μέσω των διαθέσιμων θεσμών (Μηχανισμός Διάγνωσης Αναγκών στην Αγορά Εργασίας, CEDEFOP).
- Εξορθολογισμός του τομέα των μεταπτυχιακών σπουδών για την καλύτερη αντιστοίχιση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αλλά και την ενίσχυση της – βασικής κι εφαρμοσμένης – έρευνας.
- Προώθηση χρηματοδότησης – τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από το δημόσιο τομέα – της έρευνας και ανάπτυξης (R&D) και συντονισμένη προσπάθεια περαιτέρω ενίσχυσης των συνεργασιών μεταξύ ιδρυμάτων και επιχειρήσεων, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.
- Να τεθεί ο στόχος ο αριθμός των ξένων φοιτητών να φθάσει τους 100.000. Πολιτικές που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην επίτευξη αυτού του στόχου περιλαμβάνουν: χρηματοδοτήσεις επί τη βάσει ανόδου της θέσης των πανεπιστημίων στις διεθνείς αξιολογήσεις μεταξύ των κορυφαίων 500 παγκοσμίως, ενθάρρυνση συνεργασιών με αναγνωρισμένα διεθνή ιδρύματα, δημιουργία περισσότερων προγραμμάτων στα αγγλικά για την άρση των γλωσσικών εμποδίων, κτήση διεθνώς αναγνωρισμένων πιστοποιήσεων, διεθνής εκστρατεία επικοινωνίας με αναβάθμιση της πρωτοβουλίας “Study in Greece” που να επισημαίνει τα πλεονεκτήματα των σπουδών στην Ελλάδα (ασφάλεια, πολιτισμός, ποιότητα ζωής, ευκαιρίες σταδιοδρομίας, προσιτή τιμή), τόσο με παραδοσιακά μέσα όσο και ψηφιακές πλατφόρμες και influencers, διευκόλυνση Εισόδου και Παραμονής φοιτητών και ακαδημαϊκού προσωπικού (ιδίως για επιλεγμένα κοινά με χαρακτηριστικά ενσωματωσιμότητας, π.χ. ομογενείς, φοιτητές από τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη), υπηρεσίες βελτίωσης της φοιτητικής εμπειρίας.
* Διαβάστε τη μελέτη στη στήλη Συνοδευτικό Υλικό.