Από τη διείσδυση των ΑΠΕ και κυρίως των μπαταριών, προκειμένου να μειωθεί η τιμή χονδρικής, μέχρι γενναία προγράμματα εξοικονόμησης, επιδοτήσεις για αγορά νέων αντλιών θερμότητας και θερμοσίφωνων, μαζί με μείωση χρεώσεων του λογαριασμού ρεύματος (ΥΚΩ), των ρευματοκλοπών, των ληξιπρόθεσμων οφειλών και φυσικά τον ανταγωνισμό στα τιμολόγια, το συνολικό πακέτο για φθηνότερο ρεύμα κατά 30% στην τριετία ενεργοποιεί ένα τεράστιο ύψος εθνικών και κοινοτικών πόρων, άνω των 5 δισ. ευρώ.
Τον οδικό χάρτη για τη μείωση κατά 30% των λογαριασμών ρεύματος κατά την περίοδο 2027-2029, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, εξειδίκευσε σήμερα η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παραθέτοντας ένα μωσαϊκό παρεμβάσεων και δράσεων, κάποιες άμεσης εφαρμογής, αλλά οι περισσότερες μεσοπρόθεσμες.
«Τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στην κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση. Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ. για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μέσα από 3 διαφορετικά Ταμεία. Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ.), το Ταμείο για τα νησιά (2,3 δισ.) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ.)», όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Πώς θα έχουμε φθηνότερο ρεύμα
- Αύξηση των ΑΠΕ. Το 2026 κατά τις περιόδους υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ η μέση τιμή χονδρικής ήταν 73 ευρώ/MWh. Με επιπλέον ΑΠΕ και καλύτερες διεθνείς συγκυρίες, μπορεί η μέση ετήσια τιμή να συγκλίνει σε αυτό το επίπεδο. Οι ακριβές τιμές προέρχονται κυρίως από ώρες χωρίς ηλιοφάνεια. Με επιπλέον μπαταρίες θα μειωθούν σημαντικά και οι απογευματινές αιχμές και η ανάγκη να καίμε ακριβό αέριο. Η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ ανέβασε το κόστος για εφεδρείες και ευστάθεια του συστήματος. Η αποθήκευση μπορεί να παρέχει κάποιες από τις υπηρεσίες σε χαμηλότερο κόστος.
- Πώς θα ενισχυθεί η αποθήκευση: Στόχος είναι το 1,5 GW (μέσα του 2027), τα 3-4 GW (2028) και τα 5-7 GW ως το 2030. Έχουμε 200 εκατ. από τη ρήτρα διαφυγής για επενδύσεις στην αποθήκευση. Εξ αυτών, τα 50 εκατ. για ΟΤΑ και τα 50 εκατ. για αυτοκατανάλωση. Ήδη έχουν γίνει 3 διαγωνισμοί από το ΤΑΑ (900 Μεγαβάτ), φωτοβολταϊκά στη στέγη με αποθήκευση, κ.λπ.
- Διασύνδεση νησιών: Το κόστος από θερμικές μονάδες στα νησιά που δεν είναι διασυνδεδεμένα είναι 3πλάσιο απ’ ό,τι για την ηπειρωτική χώρα. Η παραγωγή από θερμικές μονάδες στα νησιά αγγίζει το 1,2 δισ. ετησίως. Το επιπλέον κόστος βαραίνει τον λογαριασμό των ΥΚΩ. Η διασύνδεση των νησιών είναι ένα πολυετές εγχείρημα με κόστος περίπου 7 δισ. Κρήτη και Κυκλάδες έχουν ήδη διασυνδεθεί, ενώ Δωδεκάνησα και Β. Αιγαίο είναι σε φάση υλοποίησης. Ένα μέρος από τα 7 δισ. θα απορροφηθούν από τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Το 1,1 δισ. θα προέλθει από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών (2,3 δισ. οι συνολικοί πόροι). Με τις διασυνδέσεις μπορούμε να μειώσουμε και τις χρεώσεις των ΥΚΩ.
- Μείωση ΥΚΩ: Μείωση στην πρώτη κλίμακα για οικιακούς καταναλωτές που είναι μέχρι 400 κιλοβατώρες. Και για το υφιστάμενο έλλειμμα του λογαριασμού ΕΛΥΚΩ θα δοθεί ενίσχυση 200 εκατ. από τον κρατικό προϋπολογισμό.
- Ρευματοκλοπές: Οι ρευματοκλοπές κοστίζουν 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο (2022-2024) και η συνεχιζόμενη μείωσή τους αφαιρεί ένα σημαντικό βάρος από τους λογαριασμούς.
- Έξυπνοι μετρητές: Στο τέλος του έτους τα 2/3 της ενέργειας στον ΔΕΔΔΗΕ θα δουλεύουν με τηλεμέτρηση. Με τους έξυπνους μετρητές μειώνονται οι απώλειες και δίνεται ευελιξία στους χρήστες.
- Ανταγωνισμός στη λιανική. Έτερο κεφάλαιο στο οποίο ποντάρει η κυβέρνηση είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού στα τιμολόγια και η σταδιακή μετατόπιση καταναλωτών σε σταθερά τιμολόγια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το νέο μπλε προϊόν της ΔΕΗ. Σήμερα το 30% περίπου της αγοράς βρίσκεται στα σταθερά τιμολόγια.
- Νέο πλαίσιο για νοικοκυριά, επιχειρήσεις. Το κοινωνικό κλιματικό ταμείο θα διαθέσει στους ευάλωτους 1,7 δισ. για ενεργειακή αναβάθμιση και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσίφωνες. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους.
- Οι πόροι από τη ρήτρα διαφυγής. Σημαντικές δράσεις θα επιδοτηθούν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, όπως η αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 100.000 δικαιούχους (200 εκατ.), καθώς και παρόμοιο πρόγραμμα που περιλαμβάνει επίσης και αγορά φωτοβολταϊκών στη στέγη, με στόχο 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη (50 εκατ.).
- Αυτοκατανάλωση: Το ενισχυμένο νέο καθεστώς για την αυτοκατανάλωση θα ενισχύσει τα σχετικά έργα που σήμερα δεν ξεπερνούν τα επίπεδα του 1 GW. Δυνατότητα εγκατάστασης για φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι.