Ακόμα και 10 χρόνια πίσω, μπορεί να ελέγξει η Εφορία υποθέσεις πλαστών και εικονικών τιμολογίων για τις οποίες προκύπτουν από την έρευνα της Φορολογικής Διοίκησης νεότερα στοιχεία μετά την έλευση της πενταετίας, οπότε και παραγράφονται οι φορολογικές υποθέσεις σύμφωνα με τον βασικό κανόνα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ).
Η δυνατότητα των ελεγκτών να «ψάχνουν» υποθέσεις φοροδιαφυγής και να αποκαλύπτουν συμπληρωματικά στοιχεία πέραν της πενταετίας, έχει πλέον και το «πράσινο φως» του Συμβουλίου της Επικρατείας το οποίο με απόφασή του έκρινε ότι είναι νόμιμο να επεκταθεί ο έλεγχος στη δεκαετία, αν η απάτη με τα εικονικά τιμολόγια αποκαλυφθεί από τα ελεγκτικά όργανα (εν προκειμένω η υπόθεση αφορά στο ΣΔΟΕ) μετά την πρώτη πενταετία.
Η υπόθεση που εξετάσθηκε από το Β' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, αφορούσε αίτηση αναίρεσης (η οποία και απορρίφθηκε) ομόρρυθμης εταιρείας υδραυλικών εγκαταστάσεων, στην οποία είχε καταλογιστεί φόρος εισοδήματος για τη χρήση 2005 λόγω λήψης και καταχώρισης εικονικών και πλαστών τιμολογίων.
Η εταιρεία υποστήριζε ότι το δικαίωμα του Δημοσίου είχε παραγραφεί, επειδή η «ενιαία φορολογική διοίκηση» γνώριζε τα κρίσιμα στοιχεία εντός της πενταετίας, οπότε δεν επρόκειτο για «νέα συμπληρωματικά στοιχεία» που παρατείνουν την παραγραφή σε δεκαετία.
Ωστόσο το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι είναι νόμιμη η εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής, όταν η λήψη και καταχώριση εικονικών τιμολογίων αποκαλύπτεται για πρώτη φορά από μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία αποτελεί πραγματικά νέο «συμπληρωματικό στοιχείο».
Το ιστορικό
Η εταιρία είχε κάνει έναρξη εργασιών στις αρχές του 1988. Μετά από ελέγχους που διενεργήθηκαν από διάφορες φορολογικές υπηρεσίες σε τρίτες επιχειρήσεις, διαπιστώθηκε ότι το 2005 συναλλάχθηκαν με την εταιρία με εικονικά και πλαστά τιμολόγια.
Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι η εταιρεία με τα υδραυλικά είχε λάβει και καταχωρίσει στα βιβλία της:
- 5 φορολογικά στοιχεία συνολικής αξίας 52.038 ευρώ πλέον ΦΠΑ 9.787,84 ευρώ από μια επιχείρηση,
- 3 φορολογικά στοιχεία, συνολικής αξίας 20.405 ευρώ πλέον ΦΠΑ 3.876,90 ευρώ από άλλη επιχείρηση και:
- 3 φορολογικά στοιχεία, συνολικής αξίας 20.304 ευρώ πλέον ΦΠΑ 3.857,70 ευρώ από μια τρίτη επιχείρηση.
Μετά από αυτό, τα βιβλία της εταιρίας θεωρήθηκαν ανακριβή και αντικειμενικώς αδύνατο να ελεγχθούν λογιστικά κι έτσι το ακαθάριστο και καθαρό εισόδημά της προσδιορίσθηκαν εξωλογιστικά και επιβλήθηκε σε βάρος της ο αναλογών κύριος φόρος, καθώς και πρόσθετος φόρος λόγω ανακρίβειας σε ποσοστό 120%.
Η εταιρία προσέφυγε στα φορολογικά δικαστήρια το 2015, αλλά δεν αμφισβήτησε την ουσία της υπόθεσης. Στα επιχειρήματά της προέβαλε, μεταξύ άλλων, ότι οι παραβάσεις που της αποδόθηκαν είχαν παραγραφεί, δεδομένου ότι μέχρι την έκδοση των σχετικών καταλογιστικών πράξεων είχε παρέλθει η προβλεπόμενη πενταετία.
Υποστήριξε ότι οι νεότερες πληροφορίες των διαφόρων φορολογικών και λοιπών αρχών (ΣΔΟΕ, ΥΠΕΕ, ΓΓΠΣ, VIES 14ης Διεύθυνσης Υπουργείου Οικονομικών, ΔΟΥ ΙΘ' Αθηνών, ΔΟΥ Χαϊδαρίου, ΔΟΥ Αιγάλεω, ΔΟΥ Θηβών, ΔΟΥ Παλαιού Φαλήρου, ΔΟΥ Γ' Πειραιά, ΔΟΥ Ε' Πειραιά, ΠΕΚ Λάρισας και ΠΕΚ Πειραιά) που περιήλθαν στην αρμόδια ΔΟΥ δεν μπορούσαν να θεωρηθούν συμπληρωματικά στοιχεία, άρα να επεκτείνουν την παραγραφή στη δεκαετία, δεδομένου ότι οι διάφορες υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης αποτελούν διαχρονικά ένα ενιαίο σύνολο, υπαγόμενες σε ενιαίο φορέα (Υπουργείο Οικονομικών).
Το σκεπτικό
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, στηρίχθηκε στη διαπίστωση ότι η εταιρεία είχε λάβει και καταχωρίσει στα βιβλία της πλαστά και εικονικά φορολογικά στοιχεία.
Η εικονικότητα των επίμαχων τιμολογίων διαπιστώθηκε με έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συντάχθηκε στις 4 Ιουνίου 2014, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση της κανονικής πενταετούς παραγραφής.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έλεγξε το χρονικό διάστημα που προέκυψαν τα συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία εντόπισαν την εικονικότητα των συναλλαγών. Με δεδομένο ότι η εικονικότητα διαπιστώθηκε για πρώτη φορά από τον μεταγενέστερο έλεγχο του ΣΔΟΕ, τα πορίσματα της έκθεσης μπορούσαν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά στοιχεία και να δικαιολογήσουν την εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής.
Η απόφαση δεν σημαίνει, πάντως, ότι κάθε μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου από τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ, αφού έχει πλέον καταργηθεί το ΣΔΟΕ παρατείνει αυτομάτως την παραγραφή.
Η πενταετία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κανόνα. Για να εφαρμοστεί η δεκαετία, θα πρέπει τα στοιχεία να προκύψουν νέα στοιχεία που δεν ήταν γνωστά, ούτε μπορούσαν να έχουν εντοπιστεί από την αρμόδια αρχή μέσα στην αρχική πενταετία. Αντίθετα, στοιχεία που βρίσκονταν ήδη στη διάθεση της Φορολογικής Αρχής αλλά δεν αξιοποιήθηκαν εγκαίρως δεν μπορούν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά.
Πότε δεν ισχύει η πενταετία
Ο ΚΦΔ είναι σαφής ως προς το πότε παραγράφεται μια υπόθεση φοροδιαφυγής στην πενταετία και πότε ο χρόνος παραγραφής μπορεί να φθάσει τα 10 χρόνια. Τον κανόνα αποτελεί η πενταετία ενώ η δεκαετία αποτελεί ειδικά αιτιολογημένη εξαίρεση.
Ειδικότερα ο Κώδικας ορίζει ότι:
Η πενταετία υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Για παράδειγμα, για εισοδήματα του 2020, των οποίων η δήλωση υποβλήθηκε το 2021, η παραγραφή συμπληρώνεται, κατά κανόνα, στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε πρέπει να έχει κοινοποιηθεί νόμιμα η πράξη προσδιορισμού του φόρου. Δηλαδή δεν αρκεί να έχει αρχίσει ο έλεγχος.
Η προθεσμία παραγραφής, κατ’ εξαίρεση μπορεί να φθάσει τα δέκα χρόνια όταν: ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει δήλωση ή όταν, μετά την πενταετία, περιέλθουν στη Φορολογική Διοίκηση νέα στοιχεία ή πληροφορίες που δεν μπορούσε αντικειμενικά να γνωρίζει νωρίτερα και από τα οποία προκύπτει μεγαλύτερη φορολογική οφειλή.
Κάθε έγγραφο που εμφανίζεται μεταγενέστερα δεν αποτελεί νέο στοιχείο.
Για παράδειγμα, αν η Αρχή είχε ήδη τα δεδομένα στη διάθεσή της ή μπορούσε να τα είχε εντοπίσει εγκαίρως με τη δέουσα επιμέλεια, η δική της αδράνεια δεν δικαιολογεί επέκταση της παραγραφής.
Η δεκαετία εφαρμόζεται μόνο όταν προκύπτουν πραγματικά νέα στοιχεία.
Η παραγραφή μπορεί επίσης να παραταθεί ή να ανασταλεί σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, αμοιβαίος διακανονισμός, αίτημα παροχής πληροφοριών από αλλοδαπή αρχή ή διαδικασία ακύρωσης φορολογικής πράξης.