Το νέο καθεστώς κινήτρων για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) μπορεί να αποτελέσει εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας, εφόσον συνοδευτεί από ταχείς αλλά θωρακισμένους μηχανισμούς ελέγχου, ρεαλιστικά όρια επιλέξιμου κόστους και άμεση έκδοση των αναγκαίων υπουργικών αποφάσεων. Αυτή είναι η βασική θέση του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΟΕΕ), το οποίο χαρακτηρίζει τη νομοθετική πρωτοβουλία βήμα στρατηγικής σημασίας για τη χώρα.
Όπως επισημαίνει το ΟΕΕ, το νομοσχέδιο στοχεύει ορθά στη δημιουργία ενός ειδικού, συνεκτικού και λειτουργικού πλαισίου για τις ΑΞΕ σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, αντιμετωπίζοντας τα διαχρονικά εμπόδια που έχουν περιορίσει την εισροή ξένων κεφαλαίων. Κομβικής σημασίας, ωστόσο, είναι η πλήρης συμβατότητα του νέου καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς οποιαδήποτε παρέκκλιση ενέχει κίνδυνο μελλοντικών προσφυγών ή υποχρέωσης επιστροφής ενισχύσεων.
Τις θέσεις του ΟΕΕ παρουσίασε στη Βουλή ο πρόεδρός του, Κωνσταντίνος Κόλλιας, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις».
Ισχυρός και ταχύς μηχανισμός αξιολόγησης και ελέγχου
Σχετικά με την αναδιάρθρωση της Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (άρθρο 31) και τη σύσταση του νέου Τμήματος Κινήτρων ΑΞΕ, που θα αναλάβει κεντρικά την αξιολόγηση, έγκριση, παρακολούθηση και πιστοποίηση των σχεδίων, ο κ. Κόλλιας τόνισε ότι η νέα μονάδα πρέπει να στελεχωθεί με έμπειρο προσωπικό, ώστε να λειτουργήσει ως πραγματικός επιταχυντής επενδύσεων. Ο μηχανισμός ελέγχου πρέπει να είναι αρκετά ταχύς ώστε να μην «παγώνουν» οι επενδύσεις, αλλά και επαρκώς θωρακισμένος απέναντι σε φαινόμενα απάτης ή εικονικών επενδύσεων.
Ιδιαίτερη σημασία για το OEE έχει η συμμετοχή του στην τριμελή Επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 20, η οποία θα διενεργεί δειγματοληπτικό έλεγχο σε τουλάχιστον 30% των επενδυτικών σχεδίων ετησίως, για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας τους.
Αναθεώρηση των ορίων επιλέξιμου κόστους
Το ΟΕΕ έθεσε ζήτημα για τα όρια επιλέξιμου κόστους του άρθρου 12:
Κατώτατο όριο 10 εκατ. ευρώ: Κινδυνεύει να αποκλείσει ερευνητικές και τεχνολογικές επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες από τη φύση τους έχουν χαμηλότερη ένταση παγίων.
Ανώτατο όριο 50 εκατ. ευρώ: Κρίνεται χαμηλό για την προσέλκυση εμβληματικών επενδύσεων σε στρατηγικούς κλάδους, όπως η βαριά βιομηχανία και τα logistics μεγάλης κλίμακας, περιορίζοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητα του καθεστώτος.
Παρατηρητήριο Επενδύσεων και άμεση έκδοση υπουργικών αποφάσεων
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος πρότεινε τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Επενδύσεων, που θα αξιολογεί τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αναπτυξιακών νόμων, των στρατηγικών επενδύσεων και του νέου πλαισίου για τις ΑΞΕ. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η άμεση έκδοση των 12 υπουργικών αποφάσεων που προβλέπει το άρθρο 32 αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την ομαλή και χωρίς καθυστερήσεις εφαρμογή του νόμου.
Ανάσα για λογιστές και επιχειρήσεις η παράταση για ΓΣ και ΓΕΜΗ
Θετικά αποτιμάται από το ΟΕΕ η ρύθμιση του άρθρου 40, με την οποία η προθεσμία για τη διεξαγωγή των Γενικών Συνελεύσεων των ΑΕ, ΕΠΕ και ΙΚΕ μετατίθεται από τις 10 Σεπτεμβρίου στις 10 Οκτωβρίου 2026, ενώ η προθεσμία ανάρτησης των οικονομικών καταστάσεων στο ΓΕΜΗ παρατείνεται έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Ο πρόσθετος χρόνος δίνει ανάσα στους λογιστές-φοροτεχνικούς και στις διοικήσεις των επιχειρήσεων και αποτρέπει την επιβολή των νέων, ιδιαίτερα αυστηρών προστίμων εκπρόθεσμης υποβολής που προβλέπει το νέο πλαίσιο λειτουργίας του ΓΕΜΗ.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του ΟΕΕ ανέφερε: «Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος τοποθετείται θετικά επί του νομοσχεδίου για τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος και την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων. Όπως πάντα, όμως, η επιτυχία του θα κριθεί στην πράξη, μέσα από την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του».