Ένα ακόμα ψηφιακό εργαλείο, για όλο το φάσμα των πληροφοριών γύρω από τα ακίνητα- πέρα από τα φορολογικά δεδομένα που φιλοδοξεί να ενσωματώσει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)- βρίσκεται στα «σκαριά» με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων, την διευκόλυνση των συναλλαγών και των δημοσίων υπηρεσιών καθώς και την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας μέσω ανοιχτών δεδομένων και εργαλείων ανάλυσης.
Πρόκειται για τον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων (ΕΚΑ), για τον οποίο το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απευθύνει πρόσκληση σε φορείς της αγοράς, για την υποβολή προτάσεων ανάληψης του έργου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο νέος κόμβος θα αποτελέσει μια ολοκληρωμένη ψηφιακή υποδομή, η οποία εκτός τη συγκέντρωσης όλων των στοιχείων για τα ακίνητα «θα προάγει τη διαλειτουργικότητα ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, συμβάλλοντας στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων».
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην πρόσκληση «το αντικείμενο του έργου αφορά στο σχεδιασμό, υλοποίηση, θέση και υποστήριξη της παραγωγικής λειτουργίας του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων και επιδιώκει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενσωματώνει ψηφιακή πληροφορία που τηρείται από διαφορετικούς φορείς του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και αφορά συνολικά στα στοιχεία των ακινήτων της χώρας (κτίρια, οικόπεδα κ.λπ.) καθώς και στοιχεία της εκμετάλλευσής τους (π.χ. ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενοικιάσεις, φορολογικές υποχρεώσεις κ.λπ.)».
Εμπλοκή στο RRF
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έργο εντάχθηκε αρχικά στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) στις αρχές του 2025, ως «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων» με σκοπό τη δημιουργία της κεντρικής υποδομής διασύνδεσης.
Ωστόσο, το έργο δεν ολοκληρώθηκε εντός του αρχικού χρονοδιαγράμματος (το οποίο προέβλεπε «πρεμιέρα» ή ενεργοποίηση ορισμένων φάσεων στα μέσα του 2026), λόγω τεχνικών ζητημάτων και «ασυμφωνία δεδομένων».
Η αυτόματη διασύνδεση και ο συγχρονισμός σε πραγματικό χρόνο μεταξύ συστημάτων με εντελώς διαφορετική δομή (όπως το Κτηματολόγιο, η ΑΑΔΕ, οι Πολεοδομίες και ο ΔΕΔΔΗΕ) αποδείχθηκαν εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Οι αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα και στα ιδιοκτησιακά στοιχεία μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου «μπλόκαραν» την ομαλή ροή των δεδομένων.
Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει προς το τελικό του ορόσημο (με τις προθεσμίες των αιτημάτων πληρωμής να πιέζουν ασφυκτικά), πολλά σύνθετα έργα ψηφιοποίησης χρειάστηκε να επανασχεδιαστούν, να σπάσουν σε υπο-έργα ή να επαναπροκηρυχθούν, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή απορρόφηση των κονδυλίων χωρίς να χαθεί η χρηματοδότηση.
Γι’ αυτόν τον λόγο, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά πλέον στις απαραίτητες διαγωνιστικές διαδικασίες, ώστε να ξεπεραστούν αυτά τα τεχνικά και θεσμικά «αγκάθια» και να υλοποιηθεί η πλατφόρμα με τις σωστές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας.
Για το έργο θα διατεθούν συνολικά (με χρηματοδότηση από άλλα κοινοτικά προγράμματα (ΕΣΠΑ κ.α.λ.), 3.720.000 ευρώ. Οι προτάσεις από την πλευρά των φορέων για την ανάληψη του έργου, θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 30/11/2026.
Ενιαίος Κόμβος και ΜΙΔΑ
Το νέο ψηφιακό εργαλείο για τα ακίνητα, αποτελεί ουσιαστικά ένα ακόμα κομμάτι στο μεγάλο «πάζλ» της μεταρρύθμισης, και ειδικότερα του ΜΙΔΑ, η ολοκλήρωση του οποίου καθυστερεί και δεν αποκλείεται να μετατεθεί ακόμα και για μετά τις εθνικές εκλογές, ακριβώς λόγω των κενών που υπάρχουν για τη σωστή λειτουργία του.
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων αποτελεί την ευρύτερη, ομπρέλα-υποδομή που σχεδιάζει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενώ το ΜΙΔΑ (που υλοποιείται από την ΑΑΔΕ) αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες και «τροφοδότες» αυτού του κόμβου με φορολογικά δεδομένα.
Ενώ το ΜΙΔΑ εστιάζει κυρίως στη φορολογική απεικόνιση, τη χρήση, τη μίσθωση και τη διασύνδεση του Ε9 με το Κτηματολόγιο (μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ), ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων έρχεται να συγκεντρώσει όλο το φάσμα πληροφοριών ενός ακινήτου.
Στόχος είναι να αντλούνται δεδομένα σε πραγματικό χρόνο χωρίς ο πολίτης να μεταφέρει έγγραφα από υπηρεσία σε υπηρεσία. Ο κόμβος θα λειτουργεί ως το τελικό ψηφιακό περιβάλλον που θα συγκεντρώνει στοιχεία από διαφορετικές πηγές:
- Από το ΜΙΔΑ: θα λαμβάνει φορολογικά στοιχεία, μισθώσεις, χρήση ακινήτου, εισοδήματα.
- Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο: νομικά και γεωμετρικά δεδομένα, ΚΑΕΚ, όρια οικοπέδων.
- Από τις Πολεοδομίες: άδειες, όροι δόμησης, Ταυτότητα Κτιρίου.
- Από το υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας: δασικούς χάρτες, Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).
- Από ΔΕΔΔΗΕ & ΟΤΑ: στοιχεία ηλεκτροδότησης, τετραγωνικά μέτρα για δημοτικά τέλη.