Νέα δεδομένα για τα ξενοδοχεία που συνεργάζονται με την Booking.com φέρνουν τα πρόσθετα μέτρα διαφάνειας που υιοθετεί η πλατφόρμα σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, μετά τον ρυθμιστικό διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη HOTREC, την ευρωπαϊκή οργάνωση που εκπροσωπεί τον κλάδο της φιλοξενίας, να υποδέχεται θετικά τις αλλαγές, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μένει να φανεί ο αντίκτυπός τους στην πράξη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ελευθερία των ξενοδόχων να ακολουθούν διαφορετική τιμολογιακή πολιτική ανά κανάλι πώλησης, με τις νέες παρεμβάσεις να αποσαφηνίζουν τον ρόλο που διαδραματίζουν οι τιμές εκτός Booking στην κατάταξη και στα εμπορικά προγράμματα της πλατφόρμας.
Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, το Booking Sponsored Benefit (BSB, δηλαδή το πρόγραμμα μέσω του οποίου η Booking μπορεί να προσφέρει στον ταξιδιώτη χαμηλότερη τιμή, χρηματοδοτώντας η ίδια την έκπτωση), τα προγράμματα Genius, Preferred και Preferred Plus, αλλά και την πληροφόρηση που παρέχεται στους ξενοδόχους για την κατάταξη και τις τιμές που εντοπίζονται σε άλλα κανάλια πώλησης.
Στόχος είναι οι συνεργαζόμενες επιχειρήσεις να έχουν σαφέστερη εικόνα τόσο για τα κριτήρια συμμετοχής στα προγράμματα της Booking, όσο και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διαμορφώνουν την εμπορική τους πολιτική εκτός της πλατφόρμας.
Σε κάθε περίπτωση, οι αλλαγές αυτές αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική αγορά, ειδικά από τη στιγμή που παραμένει ανοιχτή η έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού για πρακτικές της Booking στην αγορά των online ξενοδοχειακών κρατήσεων. Η εταιρεία έχει καταθέσει πρόταση δεσμεύσεων, ενώ ξεχωριστά βρίσκεται σε εξέλιξη και το μέτωπο των οικονομικών αξιώσεων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για τις λεγόμενες «ρήτρες ισοτιμίας».
Τι αλλάζει τώρα για τα ξενοδοχεία
Η αφετηρία των αλλαγών βρίσκεται στον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA). Η Booking χαρακτηρίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως «gatekeeper» (σ.σ.: πλατφόρμα με κομβικό ρόλο στη σύνδεση επιχειρήσεων και καταναλωτών) τον Μάιο του 2024 και από τον Νοέμβριο του ίδιου έτους υπάγεται στις σχετικές υποχρεώσεις.
Για τα ξενοδοχεία, το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι πρέπει να μπορούν να διαμορφώνουν ελεύθερα τις τιμές και τους όρους τους ανάλογα με το κανάλι πώλησης. Έτσι, ένα ξενοδοχείο μπορεί, για παράδειγμα, να διαθέτει ένα δωμάτιο προς 150 ευρώ στην Booking και προς 140 ευρώ στο δικό του website, χωρίς να υποχρεούται να δώσει την ίδια χαμηλότερη τιμή και στην πλατφόρμα.
Η Booking είχε ήδη αφαιρέσει από το 2024 τις συμβατικές ρήτρες ισοτιμίας στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Το ερώτημα, όμως, ήταν εάν η διαφορετική τιμή εκτός Booking μπορούσε να έχει άλλες συνέπειες για ένα κατάλυμα μέσα στην πλατφόρμα.
Σε αυτό το ερώτημα απαντούν επί της ουσίας οι νέες διευκρινίσεις. Η Booking καθιστά σαφές ότι οι τιμές ενός ξενοδοχείου σε άλλα κανάλια δεν χρησιμοποιούνται για τη βασική κατάταξή του, δηλαδή τη σειρά με την οποία εμφανίζεται στα αποτελέσματα αναζήτησης. Επομένως, εάν ένα κατάλυμα διαθέτει φθηνότερα ένα δωμάτιο μέσω του δικού του website, η συγκεκριμένη τιμή δεν αποτελεί παράγοντα για τη θέση του στα αποτελέσματα.
Η Booking παρέχει πλέον περισσότερες πληροφορίες στο Partner Hub, στην ενημερωτική πλατφόρμα της για τα συνεργαζόμενα καταλύματα, σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της βασικής κατάταξης, διευκρινίζοντας ρητά ότι οι εξωτερικές τιμές δεν αποτελούν παράγοντα του συγκεκριμένου μηχανισμού. Οι σχετικές διευκρινίσεις προβλέπεται να αποτυπωθούν αργότερα μέσα στο έτος και στους γενικούς όρους της Booking.
Αντίστοιχη διευκρίνιση παρέχεται για τα προγράμματα Genius, Preferred και Preferred Plus. Οι τιμές που προσφέρει ένα κατάλυμα εκτός Booking δεν χρησιμοποιούνται ως κριτήριο επιλεξιμότητας.
Παράλληλα, οι ξενοδόχοι θα έχουν αναλυτικότερη ενημέρωση για τα κριτήρια συμμετοχής και τα οφέλη των προγραμμάτων, το λεγόμενο «performance score», τον τρόπο με τον οποίο συγκρίνονται οι επιδόσεις τους με εκείνες άλλων καταλυμάτων σε γεωγραφικό επίπεδο και τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να ανασταλεί η συμμετοχή τους.
Η αλλαγή στο BSB
Η βασική νέα παρέμβαση αφορά το Booking Sponsored Benefit (BSB), δηλαδή το πρόγραμμα μέσω του οποίου η Booking μπορεί να προσφέρει στον ταξιδιώτη χαμηλότερη τιμή, χρηματοδοτώντας η ίδια την έκπτωση. Το κατάλυμα εξακολουθεί να λαμβάνει το ποσό που αντιστοιχεί στην τιμή που όρισε, ενώ η συμφωνημένη προμήθεια δεν μεταβάλλεται.
Μέχρι τώρα, η Booking λάμβανε υπόψη τις τιμές που εντόπιζε για το ίδιο κατάλυμα σε άλλα κανάλια προκειμένου να κρίνει την πιθανή επιλεξιμότητά του για το BSB, κάτι το οποίο πλέον σταματά. Πρακτικά, εάν ένα ξενοδοχείο προσφέρει χαμηλότερη τιμή στο δικό του website ή σε άλλο κανάλι, η συγκεκριμένη επιλογή δεν θα χρησιμοποιείται ως κριτήριο για την πιθανή ένταξή του στο πρόγραμμα.
Ταυτόχρονα, τα ξενοδοχεία αποκτούν αναλυτικότερη πληροφόρηση για την εφαρμογή του BSB, ακόμη και σε επίπεδο μεμονωμένης κράτησης, ώστε να έχουν σαφέστερη εικόνα για το πώς το πρόγραμμα επηρεάζει τις κρατήσεις του καταλύματος.
Αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται στους ξενοδόχους οι τιμές που εντοπίζει η Booking εκτός της πλατφόρμας. Από το Extranet, δηλαδή την ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας τα συνεργαζόμενα καταλύματα διαχειρίζονται την παρουσία τους στην Booking.com, αφαιρούνται οι χαρακτηρισμοί «competitive» (ανταγωνιστικός) και «non-competitive» (μη ανταγωνιστικός) για τις εξωτερικές τιμές.
Οι συγκεκριμένες ενδείξεις μπορούσαν να δημιουργούν στους ξενοδόχους την εντύπωση ότι η τιμή τους σε άλλα κανάλια αξιολογούνταν από την Booking ως περισσότερο ή λιγότερο ανταγωνιστική. Οι έλεγχοι τιμών σε άλλα κανάλια μπορεί να εξακολουθούν να εμφανίζονται στο Extranet, θα έχουν όμως ενημερωτικό χαρακτήρα.
Η θέση της HOTREC
Τις πρόσθετες παρεμβάσεις της Booking.com μετά τον ρυθμιστικό διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη συμμόρφωση με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) καταγράφει η HOTREC, η ευρωπαϊκή οργάνωση που εκπροσωπεί τον κλάδο της φιλοξενίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην απόφαση της Booking να μη λαμβάνει πλέον υπόψη τις τιμές που προσφέρουν τα καταλύματα εκτός της πλατφόρμας κατά την αξιολόγηση της πιθανής επιλεξιμότητάς τους για το Booking Sponsored Benefit (BSB). Παράλληλα, οι ξενοδόχοι θα αποκτήσουν αναλυτικότερη πληροφόρηση για τη λειτουργία του προγράμματος, ακόμη και σε επίπεδο μεμονωμένης κράτησης.
Η HOTREC επισημαίνει επίσης την ενίσχυση της διαφάνειας γύρω από τα Genius, Preferred και Preferred Plus, καθώς και τη διευκρίνιση ότι οι εξωτερικές τιμές δεν χρησιμοποιούνται ούτε στη βασική κατάταξη των καταλυμάτων ούτε ως κριτήριο συμμετοχής στα συγκεκριμένα προγράμματα.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η κατάργηση από το Extranet των χαρακτηρισμών «competitive» και «non-competitive» για τις τιμές που εντοπίζονται σε άλλα κανάλια, προκειμένου να αποφεύγεται η εντύπωση ότι τα καταλύματα αναμένεται να ευθυγραμμίζουν τις τιμές τους.
Η ευρωπαϊκή οργάνωση κρατά, πάντως, στάση αναμονής ως προς το πρακτικό αποτέλεσμα των αλλαγών. Όπως επισημαίνει, ο ξενοδοχειακός κλάδος θα χρειαστεί χρόνο για να αξιολογήσει την εφαρμογή τους και κυρίως κατά πόσο οι επιχειρήσεις μπορούν στην πράξη να ασκούν ελεύθερα τη δική τους τιμολογιακή και εμπορική πολιτική σε κάθε κανάλι πώλησης.
Η HOTREC δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή των μέτρων, συγκεντρώνοντας στοιχεία από τον ευρωπαϊκό ξενοδοχειακό κλάδο και διατηρώντας τον διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η ελληνική έρευνα
Σε εξέλιξη βρίσκεται, την ίδια στιγμή, η έρευνα της ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία ξεκίνησε μετά την καταγγελία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος το 2022 για πρακτικές στην αγορά των online ξενοδοχειακών κρατήσεων.
Η Επιτροπή διερευνά πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την Booking και έχει διατυπώσει «σοβαρές προκαταρκτικές ανησυχίες» για πρακτικές οι οποίες, συνδυαστικά, έχουν τη δυνατότητα να αποκλείσουν ανταγωνιστικές επιχειρήσεις Online Travel Agencies (OTAs) από την είσοδο ή την επέκτασή τους στην ελληνική αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, η Booking κατέθεσε πρόταση δεσμεύσεων, η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Ιούλιο του 2026.
Οι δεσμεύσεις κινούνται σε τρεις κατευθύνσεις. Μεταξύ άλλων, για την κατάταξη, η Booking προτείνει να ενημερώνει σαφέστερα τα ξενοδοχεία για τους παράγοντες που καθορίζουν τη θέση τους στα αποτελέσματα, διευκρινίζοντας ότι τιμές και διαθεσιμότητα εκτός πλατφόρμας δεν χρησιμοποιούνται στον προεπιλεγμένο μηχανισμό.
Στα Preferred και Preferred Plus προτείνει την κατάργηση του Performance Score ως κριτηρίου επιλεξιμότητας για τα ελληνικά καταλύματα, ενώ τυχόν νέα κριτήρια δεν θα μπορούν να βασίζονται στις εξωτερικές τιμές ή τη διαθεσιμότητα.
Για το Booking Sponsored Benefit (BSB), προτείνει να πάψει να χρησιμοποιεί τις τιμές που εντοπίζει σε άλλα κανάλια ως κριτήριο επιλεξιμότητας και να παρέχει αναλυτικότερα στοιχεία στους ξενοδόχους για τις κρατήσεις και τις εκπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται το πρόγραμμα.
Οι αξιώσεις των ξενοδόχων
Ξεχωριστό μέτωπο αποτελούν οι οικονομικές αξιώσεις ξενοδοχειακών επιχειρήσεων κατά της Booking για τις λεγόμενες «ρήτρες ισοτιμίας», οι οποίες περιόριζαν τη δυνατότητα των ξενοδοχείων να προσφέρουν μέσω δικών τους καναλιών χαμηλότερες τιμές από εκείνες στην πλατφόρμα.
Σημείο αναφοράς αποτέλεσε απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024, σύμφωνα με την οποία δεν είχε αποδειχθεί ότι οι συγκεκριμένες ρήτρες ήταν αντικειμενικά αναγκαίες για τη λειτουργία των online πλατφορμών κρατήσεων. Στην Ελλάδα, περίπου 1.000 ξενοδόχοι είχαν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση έως τον Νοέμβριο του 2025, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι συμμετέχοντες ξεπερνούσαν, σύμφωνα με στοιχεία του ξενοδοχειακού κλάδου, τις 15.000.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διευκρινίζει πάντως ότι τα νέα ευρωπαϊκά μέτρα δεν επηρεάζουν ούτε προδικάζουν την ελληνική υπόθεση, με την Ολομέλεια της Αρχής να αναμένεται να αποφασίσει τους επόμενους μήνες εάν θα αποδεχθεί τις δεσμεύσεις της Booking.