Την ανάγκη οι κυβερνήσεις να προσαρμοστούν με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα στις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και να οικοδομηθεί ένα πλαίσιο παγκόσμιας διακυβέρνησης για την AI, υπογράμμισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum, που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου στο Ωδείο Αθηνών.
Μιλώντας με τον Τόμας Λ. Φρίντμαν, αρθρογράφο των The New York Times, στη συζήτηση «Spotlight Conversation: A.I. vs. The World», τόνισε ότι «η αλλαγή είναι εκθετική, αλλά η αντίληψή μας είναι γραμμική», καθώς τεχνολογικές μεταβολές που άλλοτε χρειάζονταν χρόνια ή δεκαετίες εκδηλώνονται πλέον μέσα σε μήνες ή ακόμη και εβδομάδες.
Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να αξιοποιηθεί η τεράστια δυνατότητα της AI για παραγωγικότητα, ανάπτυξη και καινοτομία, χωρίς να υποτιμηθούν οι κίνδυνοι.
«Εστιάζουμε περισσότερο στο λεξιλόγιο παρά στην εφαρμογή», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινοί θεσμοί δεν είναι ακόμη κατάλληλα σχεδιασμένοι για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. «Οι θεσμοί είναι το software των κοινωνιών μας. Και αυτό το software πρέπει να αλλάξει για να προσαρμοστεί στην οικονομία της AI».
Ο ίδιος αναφέρθηκε στην εμπειρία του ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού κράτους, τονίζοντας ότι πολλές κυβερνήσεις δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη ούτε το προηγούμενο στάδιο, αυτό της ψηφιοποίησης.
Η διαλειτουργικότητα, η αξιοποίηση των δεδομένων και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελούν, όπως είπε, αναγκαίες προϋποθέσεις για να μπορέσουν τα κράτη να αξιοποιήσουν την AI στην υγεία, στην εκπαίδευση και στις υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Υποστήριξε ακόμη ότι ο σχεδιασμός πολιτικής δεν μπορεί πλέον να γίνεται μόνο από οικονομολόγους και νομικούς. «Χρειαζόμαστε στο δωμάτιο και ανθρώπους που καταλαβαίνουν την τεχνολογία».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κυβερνοασφάλεια. Η AI, σημείωσε, «μπορεί να εντοπίζει αδυναμίες συστημάτων με πρωτοφανή ταχύτητα και κλίμακα, την ώρα που κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο εξακολουθούν να λειτουργούν με παλιές ψηφιακές υποδομές».
Μία από τις απαντήσεις που προτείνονται «είναι να χρησιμοποιηθεί AI για να προστατεύσει από την AI», αυτό όμως πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρούς κανόνες διακυβέρνησης.
«Κανένα κράτος στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλο για να διαχειριστεί μόνο του την τεχνητή νοημοσύνη», τόνισε. Η Ευρώπη, πρόσθεσε, πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις και δεν μπορεί να περιοριστεί στον ρόλο του ρυθμιστή.
«Η AI δεν είναι ένα πεδίο από το οποίο η Ευρώπη έχει την πολυτέλεια να απουσιάζει». Προέβλεψε μάλιστα ότι τα επόμενα χρόνια θα αναδειχθούν ευρωπαϊκές εταιρείες που θα αναπτυχθούν πολύ γρήγορα στον συγκεκριμένο χώρο.
Επεσήμανε ότι έχει ήδη αλλάξει και η ίδια η ατζέντα της οικονομικής πολιτικής. «Αν είσαι υπουργός Οικονομικών σήμερα και δεν συζητάς για ενέργεια, AI και άμυνα, δεν κάνεις σωστά τη δουλειά σου», είπε, περιγράφοντας την τεχνητή νοημοσύνη ως μία από τις μεγάλες προκλήσεις της σημερινής γενιάς πολιτικών.
Το ίδιο, όπως τόνισε, ισχύει και για την εκπαίδευση, θέτοντας το ερώτημα που απασχολεί πλέον τους υπουργούς Παιδείας διεθνώς: «Πώς σχεδιάζεις ένα εκπαιδευτικό σύστημα για έναν κόσμο που δεν υπάρχει ακόμη;».
Η απάντηση «δεν βρίσκεται στην εκμάθηση μιας συγκεκριμένης γλώσσας προγραμματισμού, αλλά στην ανάπτυξη αλγοριθμικής σκέψης, λογικής, φαντασίας, συνεργασίας, επικοινωνίας και της ικανότητας να ακούει κανείς τους άλλους».
Στην ίδια συζήτηση, ο Τόμας Λ. Φρίντμαν περιέγραψε την AI ως μια «αλλαγή φάσης» αντίστοιχη με εκείνες της φυσικής: από τον «πάγο» της εποχής των εργαλείων, στο «νερό» της εποχής της πληροφορίας και τώρα στον «ατμό» της εποχής της νοημοσύνης.
«Βρισκόμαστε ένα δέκατο του βαθμού πριν από τη μεγαλύτερη αλλαγή φάσης στην ανθρώπινη ιστορία και δεν έχουμε ιδέα τι υπάρχει στη γωνία», είπε. Προειδοποίησε ιδιαίτερα για τα ισχυρά κινεζικά open-source μοντέλα, τα οποία μπορούν να τροποποιηθούν, να αφαιρεθούν οι δικλείδες ασφαλείας τους και να λειτουργήσουν ακόμη και με περιορισμένες υπολογιστικές υποδομές.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η AI δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται απλώς ως ακόμη μία τεχνολογία. «Έχουμε δημιουργήσει ένα νέο είδος», είπε, χρησιμοποιώντας την εικόνα μιας νέας «μετανάστευσης» AI agents στις ανθρώπινες κοινωνίες: το ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι πώς θα μάθουμε να ζούμε μαζί τους χωρίς «να γίνουμε τα κατοικίδιά τους».
Επέμεινε επίσης ότι ΗΠΑ και Κίνα θα πρέπει να δημιουργήσουν κοινές δομές για τη διακυβέρνηση, την αυθεντικοποίηση και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης γύρω από την AI.
«Είναι αφελές να πιστεύουμε ότι ΗΠΑ και Κίνα μπορούν να συνεργαστούν; Ναι. Υπάρχει μόνο ένα πράγμα πιο αφελές: να πιστεύουμε ότι κάποιος από τους δύο θα είναι εντάξει αν δεν συνεργαστούν».
Τη συζήτηση συντόνισε ο Πάτρικ Χίλι, βοηθός διευθυντής σύνταξης για θέματα Εμπιστοσύνης και Προτύπων των The New York Times.