Προϋπολογισμός 2027: Ολα τα μέτρα για επιχειρήσεις, μισθωτούς, συνταξιούχους

Τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο της ΔΕΘ 2026 περιλαμβάνει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, Η εφαρμογή της πλειονότητας τους εκκινεί από το 2027 και ο ορίζοντας υλοποίησής τους εκτείνεται έως το έτος 2030. 

Διαρθρώνονται γύρω από τέσσερις κεντρικούς άξονες: (α) την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για το σύνολο των κοινωνικών ομάδων (ελεύθεροι επαγγελματίες, μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, αγρότες, άτομα με αναπηρία), (β) την ενίσχυση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων, (γ) την άσκηση στοχευμένης κοινωνικής πολιτικής με έμφαση στο στεγαστικό και στο δημογραφικό ζήτημα καθώς και στην υγεία και (δ) την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας με παράλληλη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι κυριότερες νέες παρεμβάσεις για τα έτη 2026 και 2027 αφορούν:

• στην απαλλαγή για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες από τις προσαυξήσεις βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος,
• στον μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τριτέκνους με φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026,
• στη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, σε άτομα με αναπηρία και σε ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 ευρώ σε 400 ευρώ καθαρά και στην επέκταση της ενίσχυσης στο σύνολο των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο 2026,
• στη θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς από το 2027,
• στη θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού, τον οποίο οι γονείς μπορούν να ανοίξουν για τα βρέφη κατά τα δύο πρώτα έτη από τη γέννησή τους, με κρατική συνεισφορά που είναι ισόποση με το ποσό που καταθέτει κάθε χρόνο ο γονέας μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως και έως τη συμπλήρωση της ηλικίας των 18 ετών,
• στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα,
• στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με αφετηρία την ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη,
• στη μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027,
• στη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη, από 10 έτη που ισχύει σήμερα, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό των επιχειρήσεων,
• στην τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων,
• στην κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και έως 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία και
• στην αύξηση του εθνικού σκέλους του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων με νέες επενδύσεις που θα συντελέσουν, μεταξύ άλλων, και στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Πέραν των ανωτέρω μέτρων, τίθεται στόχος για αύξηση του κατώτατου μισθού σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο 2027 και τον Ιανουάριο 2028.

Η συνολική αύξηση από το έτος 2021, κατά το οποίο ο κατώτατος μισθός ανερχόταν σε 650 ευρώ, θα ανέρχεται σε 54%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού συνεπιφέρει αύξηση και σε συνδεδεμένα επιδόματα και παροχές, όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, η αμοιβή των υπερωριών κ.λπ. Επιπλέον, ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζόντια τόσο τον Απρίλιο 2027 όσο και τον Ιανουάριο 2028, αναλογικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Επιπλέον, παρατείνεται η εφαρμογή ενός πλέγματος μέτρων που έχουν υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, όπως η τριετής απαλλαγή από τον φόρο κενών ακινήτων που ενοικιάζονται, η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων, η απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τα νέα κτήρια και οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Επιπρόσθετα, εισάγεται ένα νέο μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ), το οποίο προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για τις αγοραζόμενες κατοικίες, με στόχο τη μείωση της πίεσης στις τιμές των ακινήτων. Επιπλέον, θεσμοθετείται νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου IΙI» για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων, συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ.

Παράλληλα, με ποσό ύψους 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του ΤΑΑ που μεταφέρθηκαν στην ΕΑΤ, θα χρηματοδοτηθούν δύο νέα προγράμματα αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ και ένα εγγυοδοτικό πρόγραμμα ύψους 400 εκατ. ευρώ. Τα εν λόγω προγράμματα, με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος, θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με σύνολο δανείων 5 δισ. ευρώ.

Το συνολικό κόστος των νέων μόνιμων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί, εκτιμάται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και σε 2,27 δισ. ευρώ για το 2027. Επιπλέον, τα μόνιμα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και υλοποιούνται από τις αρχές του 2026, έχουν δημοσιονομικό κόστος το οποίο εκτιμάται σε 3,66 δισ. ευρώ το 2026 και σε 5,48 δισ. ευρώ το 2027.

Συγχρόνως, στις εκτιμήσεις περικλείονται ενεργητικά μέτρα εσόδων που έχουν θεσμοθετηθεί ή βρίσκονται υπό υλοποίηση, αναμένεται δε να ενισχύσουν τα δημόσια έσοδα με 182 εκατ. ευρώ το 2026 και με 468 εκατ. ευρώ το 2027.

Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε περισσότερους κλάδους, την αναμόρφωση της φορολόγησης των διαδικτυακών τυχερών παιγνίων, την αναπροσαρμογή των τελών ταξινόμησης στα υβριδικά οχήματα και την αναπροσαρμογή της φορολόγησης στελεχών με αμοιβές άνω των 60.000 ευρώ από συμμετοχή στα κέρδη.

Το συνολικό κόστος των κυριότερων μόνιμων δημοσιονομικών παρεμβάσεων εκτιμάται σε 4,08 δισ. ευρώ το 2026, αυξάνεται κατά 3,2 δισ. ευρώ το 2027 και διαμορφώνεται σε 7,28 δισ. ευρώ, όπως αποτυπώνεται σχετικά παρακάτω.

Οι κυριότερες δημοσιονομικές παρεμβάσεις αναλύονται κατωτέρω:

Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες

Από το φορολογικό έτος 2026 (φορολογικές δηλώσεις 2027) θεσπίζεται πλαίσιο απαλλαγής από τις προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες.

Η παρέμβαση αφορά στην απαλλαγή από ποσοστό: (α) 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας προσωπικού και (β) 5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών από τον μέσο όρο του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Προϋποθέσεις αποτελούν η πλήρης διασύνδεση POS - ταμειακών μηχανών, η υποβολή στοιχείων στο myDATA, η απουσία εργατικών ή φορολογικών παραβάσεων κατά την τελευταία πενταετία και η έγκαιρη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος.

Επιπλέον, το τεκμήριο ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος μειώνεται αναλογικά με το ποσοστό συνιδιοκτησίας για εκμεταλλευτές ταξί (εξαιρούνται πλήρως τα ανήλικα τέκνα). Παράλληλα, επεκτείνεται η μείωση κατά 50% του τεκμηρίου σε ατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων, ειδικά δε για τη Δυτική Μακεδονία έως 2.200 κατοίκων, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων), με θετική επίδραση σε 131 νέους οικισμούς.

Σημειώνεται ότι από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις οι 427.000 φορολογούνται βάσει τεκμηρίων, ενώ με τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού επιβαρύνονται περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 170 εκατ. ευρώ το 2027 και σταθεροποιείται σε 108 εκατ. ευρώ ετησίως.

Μείωση συντελεστή φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών σε 0% για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ

Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος για εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα έως 20.000 ευρώ. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με τουλάχιστον 50% του συνολικού εισοδήματός τους να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.

Με τη ρύθμιση αυτή το αφορολόγητο όριο για αγρότη χωρίς τέκνα αυξάνεται για εισόδημα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ, με μέγιστο ετήσιο όφελος φόρου 2.900 ευρώ. Το μέτρο αφορά σε 47.091 αγρότες (επί συνόλου 245.907), οι οποίοι συγκεντρώνουν το 56% του συνολικού αγροτικού εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 87 εκατ. ευρώ το 2027 και σταθεροποιείται σε 56 εκατ. ευρώ για κάθε ένα από τα επόμενα έτη.

Μείωση συντελεστή φορολόγησης τριτέκνων σε 0% για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ

Ανάλογη παρέμβαση μηδενισμού του συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2027 για όσους έχουν τρία εξαρτώμενα τέκνα. Η μείωση για τους μισθωτούς μέσω της παρακράτησης θα ισχύσει από την 01η.01.2027, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες η σχετική μείωση θα εμφανιστεί κατά την υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος το 2028.

Το αφορολόγητο εισόδημα αυξάνεται από 14.364 ευρώ σε 25.364 ευρώ, με μέγιστο όφελος φόρου 1.800 ευρώ ετησίως. Το μέτρο ωφελεί 86.927 τριτέκνους (από τους 152.039) που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, εκ των οποίων οι 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Το δημοσιονομικό κόστος διαμορφώνεται σε 55 εκατ. ευρώ το 2027, σε 107 εκατ. ευρώ το 2028 και σταθεροποιείται σε 90 εκατ. ευρώ για τα επόμενα έτη.

Αυξήσεις αποδοχών συνταξιούχων

Από τον Νοέμβριο 2026 η ετήσια οικονομική ενίσχυση αυξάνεται από 300 ευρώ σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση στο σύνολο των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών, καταλαμβάνοντας 270.000 νέους δικαιούχους (συνολικός αριθμός 2,2 εκατ. δικαιούχοι). Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της ενίσχυσης ανέρχεται σε 879 εκατ. ευρώ.

Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι ηλικίας άνω των 60 ετών οι οποίοι είναι δικαιούχοι μόνο σύνταξης λόγω θανάτου, τα άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες. Παράλληλα, από την 01η.01.2027 εφαρμόζεται οριζόντια αύξηση των συντάξεων για το σύνολο των συνταξιούχων με βάση τον μέσο όρο του πληθωρισμού και της αύξησης του ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.

Με βάση τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις του προσχεδίου του προϋπολογισμού, λαμβανομένων υπόψη και των μακροοικονομικών στοιχείων του 2025, η αύξηση υπολογίζεται σε 2,8% και το αναλογούν δημοσιονομικό κόστος σε 807 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, καταργείται η περικοπή κατά 50% στους δικαιούχους που λαμβάνουν συντάξεις λόγω θανάτου μετά την παρέλευση της τριετίας, με το δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται στο ποσό των 48 εκατ. ευρώ.

Αυξήσεις αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων

Θεσπίζεται σε μόνιμη βάση επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά από τον Δεκέμβριο 2027 για τους περίπου 720.000 υπαλλήλους και λειτουργούς, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 433 εκατ. ευρώ. Το καθαρό ποσό του επιδόματος κυμαίνεται από 257 ευρώ έως 389 ευρώ ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας, την ηλικία, το εισόδημα και τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων. Επιπλέον, ο ονομαστικός μισθός αναπροσαρμόζεται οριζόντια, ακολουθώντας την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Αύξηση κατώτατου μισθού και μείωση ασφαλιστικών εισφορών ιδιωτικού τομέα

Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να αυξηθεί σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ συνυπολογιζομένων των τριετιών) έως το 2028 από 920 ευρώ, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο 2027 και τον Ιανουάριο 2028.

Παράλληλα, από την 01η.4.2027 μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα (κρατήσεις υπέρ ΔΥΠΑ), με το δημοσιονομικό κόστος, το οποίο καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, να ανέρχεται σε 163 εκατ. ευρώ το 2027 και σε 218 εκατ. ευρώ το 2028. Συνεπεία της εν λόγω μείωσης το ποσοστό των συνολικών εισφορών το 2027 υποχωρεί σε 34,66% (12,87% για τον εργαζόμενο και 21,79% για τον εργοδότη).

Μειώσεις φόρων για επιχειρήσεις

• Επιταχυνόμενες αποσβέσεις: Για δαπάνες από την 01η.01.2027 σε μηχανολογικό εξοπλισμό η απόσβεση συμπτύσσεται σε 6 έτη έναντι των 10 ετών, με προοδευτικούς συντελεστές ως εξής: 1ο έτος: 10%, 2o έτος: 10%, 3ο έτος: 15%, 4ο έτος: 15%, 5ο έτος: 25% και 6ο έτος: 25%. Με αυτόν τον τρόπο επιταχύνονται οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και παρέχονται κίνητρα για τις εν λόγω επενδύσεις, δεδομένου ότι θα αποσβέννυνται σε 6 έτη αντί για 10 έτη, με αντίστοιχη ωφέλεια στον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων.
• Τέλος επιτηδεύματος: Καταργείται πλήρως από το 2027 για νομικά πρόσωπα στην ελληνική περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, ωφελουμένων 121.922 επιχειρήσεων. Στην Περιφέρεια Αττικής μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται οριστικά το 2029, με το δημοσιονομικό κόστος να διαμορφώνεται σε 82 εκατ. ευρώ το 2027 και σε 138 εκατ. ευρώ το 2028, σταθεροποιούμενο σε 201 εκατ. ευρώ τα επόμενα έτη.
• Προκαταβολή φόρου: Από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται κατά 5% η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων, ενώ από το φορολογικό έτος 2028 προβλέπεται η μείωση προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων κατά 5% ετησίως και μέχρι ποσοστού 50%, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 73 εκατ. ευρώ το 2028, σε 377 εκατ. ευρώ το 2029 και σε 399 εκατ. ευρώ το 2030.

Παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων και το στεγαστικό ζήτημα

• Φόρος μεταβίβασης σε πολίτες τρίτων χωρών: Από τον Ιούλιο 2027 ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ), αυξάνεται από 3% σε 15% (τελικό 15,45% συνυπολογιζομένης της εισφοράς 3% επί του φόρου υπέρ Δήμων). Ο σκοπός της εν λόγω παρέμβασης συνίσταται στην αποκλιμάκωση των τιμών και στη συνεπακόλουθη ευχερέστερη πρόσβαση των μόνιμων κατοίκων στη στέγη.
• Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Θεσμοθετείται νέο πρόγραμμα ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων με διευρυμένα κριτήρια (ηλικία έως 55 έτη, εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ, ύψος δανείου έως 230.000 ευρώ και αυξημένα εισοδηματικά όρια κατά 7.000 ευρώ ανά τέκνο). Εκ των 2 δισ. ευρώ ποσό 500 εκατ. ευρώ προέρχεται από τα δάνεια του ΤΑΑ, ποσό 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ και ποσό 1 δισ. ευρώ από τα πιστωτικά ιδρύματα.
• Επιστροφή ενοικίου: Επεκτείνεται από τον Νοέμβριο 2026 η επιστροφή ενοικίου με διευρυμένα εισοδηματικά όρια (ετήσιο φορολογητέο εισόδημα έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο), καλύπτοντας το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή 1 εκατ. νοικοκυριά. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 233 εκατ. ευρώ. Συγχρόνως, παρέχεται ετήσια οικονομική ενίσχυση με τη μορφή επιστροφής δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην ελληνική περιφέρεια.
• Κατάργηση ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και έως 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία: Από το έτος 2027 απαλλάσσονται από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων). Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας το όριο ορίζεται σε 2.200 κατοίκους. Το μέτρο αφορά σε 131 επιπλέον οικισμούς και σε περίπου 62.000 ιδιοκτήτες ακινήτων, με το επιπρόσθετο δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως. Το δημοσιονομικό κόστος της συνολικής απαλλαγής που αφορά σε 12.855 οικισμούς, εκτιμάται σε 86 εκατ. ευρώ ετησίως.

Μέτρα κοινωνικής πολιτικής, παιδείας και υγείας

• Επενδυτικός Λογαριασμός Νέας Γενιάς: Από το 2027 για βρέφη ηλικίας έως 2 ετών καθιερώνεται επενδυτικός λογαριασμός με ισόποση κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως, αυξανόμενη κατά 10% ανά πενταετία, μέχρι την ενηλικίωση. Με απόδοση 3% - 5% το σωρευμένο κεφάλαιο θα ανέρχεται σε 64.000 - 77.000 ευρώ, ενώ ο γονέας θα έχει καταβάλει μόλις 24.600 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 55 εκατ. ευρώ το 2027, αυξανόμενο κατά 27 εκατ. ευρώ περίπου ετησίως.
• Τιμαριθμοποίηση επιδομάτων αναπηρίας: Από τον Ιανουάριο 2027 τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ και του e-ΕΦΚΑ για 218.000 δικαιούχους θα αναπροσαρμόζονται ετησίως βάσει της αύξησης του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, με το δημοσιονομικό κόστος να διαμορφώνεται σε 47 εκατ. ευρώ το 2027.
• Αυξάνεται η αποζημίωση των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς και διευρύνονται τα εισοδηματικά κριτήρια, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 37 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, αυξάνεται η αποζημίωση σίτισης φοιτητών, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 27 εκατ. ευρώ.

Ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας

Η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της χώρας αποσκοπεί στη σταδιακή μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μέσω επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευσης ενέργειας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και προγραμμάτων εξοικονόμησης. Ο συνδυασμός των παρεμβάσεων αναμένεται να επιφέρει σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 30% την περίοδο 2027 - 2029.

Οι κυριότερες παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών ρεύματος περιλαμβάνουν:

• νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών), με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη μείωση της μεταβλητότητας των χονδρικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας,
• μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) για τις οικιακές παροχές από την 01η.01.2027 και την ως εκ τούτου άμεση ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών,
• σημαντική επέκταση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των επενδυτικών προγραμμάτων του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων Δωδεκανήσων και Βορείου Αιγαίου,
• νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων μέσω πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου,
• παρεμβάσεις για τη διεύρυνση της χρήσης αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών και ηλιακών θερμοσιφώνων και
• ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και για αποθήκευση καθώς και υλοποίηση των προγραμμάτων «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΦΟΙΒΟΣ - ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτηρίων του Δημοσίου, πανεπιστημίων και 246 σχολείων.

Οι ανωτέρω παρεμβάσεις εντάσσονται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας της οικονομίας, περιορισμού της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και δημιουργίας μόνιμων προϋποθέσεων για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος. Προς την εν λόγω κατεύθυνση κινείται και η ενίσχυση του εθνικού σκέλους του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων, όπου προβλέπονται πρόσθετοι πόροι ύψους 300 εκατ. ευρώ το 2026, 400 εκατ. ευρώ το 2027, 300 εκατ. ευρώ το 2028 και 200 εκατ. ευρώ το 2029, για την υλοποίηση νέων ενεργειακών έργων και κρίσιμων υποδομών.

Κυριότερα έργα για την ενεργειακή ανθεκτικότητα με βάση τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια

Η χώρα μας υπέβαλε την 06η.8.2026 αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.

Οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, ενώ εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Σημειώνεται ότι οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Η παρεχόμενη δυνατότητα αποβλέπει, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην κάλυψη μέτρων τα οποία ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο παρουσιάζονται στη συνέχεια:

• νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ,
• νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι) ύψους 200 εκατ. ευρώ,
• νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ,
• πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ,
• πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ - ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί) ύψους 45 εκατ. ευρώ,
• δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία ύψους 50 εκατ. ευρώ,
• σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων ύψους 320 εκατ. ευρώ και
• σταθμοί φόρτισης λεωφορείων ύψους 20 εκατ. ευρώ.