Στην 61η θέση μεταξύ 165 χωρών και δικαιοδοσιών κατατάσσεται η Ελλάδα στον φετινό Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας στον Κόσμο (Economic Freedom of the World – EFW), που δημοσιεύει το ΚΕΦΙΜ σε συνεργασία με το καναδικό Fraser Institute. Η Ελλάδα συγκεντρώνει συνολική βαθμολογία 7,17/10, έναντι 7,01/10 στην περσινή έκδοση, σημειώνοντας άνοδο 2 θέσεων στην παγκόσμια κατάταξη, από την 63η στην 61η θέση.
Η φετινή μελέτη αξιοποιεί στοιχεία του 2024 και κατατάσσει την Ελλάδα στο δεύτερο τεταρτημόριο των χωρών που εξετάζονται.
Μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 25η θέση, έναντι της 24ης πέρσι. Χαμηλότερα στη συνολική παγκόσμια κατάταξη βρίσκονται η Κροατία, στην 64η θέση, και η Πολωνία, στην 65η.
Στη συνολική κατάταξη, η Ελλάδα ισοβαθμεί με το Μπρουνέι και τις Φιλιππίνες. Αμέσως υψηλότερα κατατάσσεται η Σαουδική Αραβία και αμέσως χαμηλότερα η Κροατία.
Η Ελλάδα βελτιώνει τη βαθμολογία της σε τέσσερις από τους πέντε επιμέρους τομείς του Δείκτη. Η μεγαλύτερη βελτίωση καταγράφεται στο μέγεθος του κράτους, ενώ θετική μεταβολή σημειώνεται επίσης στην ελευθερία του διεθνούς εμπορίου και στο κανονιστικό περιβάλλον. Στη σταθερότητα του νομίσματος η βαθμολογία βελτιώνεται οριακά, αν και η σχετική θέση της χώρας υποχωρεί. Αντίθετα, η βαθμολογία στο νομικό σύστημα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας υποχώρησε οριακά από 6,23 σε 6,22.
Γιατί η κατάταξη της Ελλάδας στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας μάς αφορά όλους:
- Αποτυπώνει πόσο ελεύθερα μπορούμε να εργαζόμαστε, να επιχειρούμε, να συναλλασσόμαστε, να συνάπτουμε συμβάσεις και να αξιοποιούμε την περιουσία μας.
- Εξετάζει παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, όπως το κράτος δικαίου, η προστασία της ιδιοκτησίας, η σταθερότητα του νομίσματος, η φορολογία και το κανονιστικό περιβάλλον.
- Οι χώρες με υψηλότερη οικονομική ελευθερία καταγράφουν, κατά μέσο όρο, σημαντικά υψηλότερα εισοδήματα, ακόμη και για το φτωχότερο 10% του πληθυσμού.
- Στις οικονομικά πλέον ελεύθερες χώρες οι άνθρωποι έχουν κατά μέσο όρο μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, εργάζονται λιγότερες ώρες την εβδομάδα και δηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους.
- Ο Δείκτης συνδέεται επίσης με ζητήματα που αφορούν την ποιότητα των θεσμών και της ζωής των πολιτών, όπως λιγότερη διαφθορά και καθαρότερο περιβάλλον.
Με λίγα λόγια, η οικονομική ελευθερία δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις ή τους οικονομολόγους, αλλά και τις επιλογές, τις ευκαιρίες και την καθημερινότητα κάθε πολίτη.
Οι επιδόσεις της Ελλάδας ανά τομέα
- Μέγεθος κράτους: 5,24/10 – 144η θέση
- Νομικό σύστημα και δικαιώματα ιδιοκτησίας: 6,22/10 – 46η θέση
- Σταθερότητα νομίσματος: 9,09/10 – 49η θέση
- Ελευθερία στο διεθνές εμπόριο: 8,65/10 – 30ή θέση
- Κανονιστικό περιβάλλον: 6,64/10 – 70ή θέση
Σε σύγκριση με την περσινή έκδοση του Δείκτη, η μεγαλύτερη βελτίωση της βαθμολογίας της Ελλάδας καταγράφεται στο μέγεθος του κράτους, από 4,89 σε 5,24, ενώ βελτίωση σημειώνεται και στην ελευθερία του διεθνούς εμπορίου, από 8,43 σε 8,65 και στο κανονιστικό περιβάλλον από 6,46 σε 6,64. Οριακή βελτίωση καταγράφεται και στην σταθερότητα του νομίσματος, από 9,03 σε 9,09. Αντίθετα, η βαθμολογία στο νομικό σύστημα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας υποχωρεί οριακά από 6,23 σε 6,22.
Η διεθνής εικόνα
Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται το Χονγκ Κονγκ, και ακολουθούν η Ελβετία, η Σιγκαπούρη, η Νέα Ζηλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Την τελευταία θέση καταλαμβάνει η Βενεζουέλα.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η οικονομική ελευθερία διεθνώς δεν έχει επιστρέψει ακόμη στα επίπεδα πριν από την πανδημία.
Η σημασία της οικονομικής ελευθερίας αποτυπώνεται και στις μεγάλες διαφορές που καταγράφονται στην καθημερινή ζωή των πολιτών: Στις χώρες με τη μεγαλύτερη οικονομική ελευθερία (στο τεταρτημόριο - το 25% - των χωρών με τις υψηλότερες επιδόσεις στον Δείκτη), το μέσο εισόδημα είναι σχεδόν 7 φορές υψηλότερο και οι άνθρωποι ζουν κατά μέσο όρο 14 χρόνια περισσότερο σε σχέση με τις χώρες με τη μικρότερη οικονομική ελευθερία (στο τεταρτημόριο - το 25% - των χωρών με τις χαμηλότερες επιδόσεις στον Δείκτη).
Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε:
«Με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία, η Ελλάδα καταγράφει μικρή αλλά ουσιαστική βελτίωση στην οικονομική ελευθερία, ανεβαίνοντας δύο θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη. Η βελτίωση αυτή αποτυπώνεται στους τέσσερις από τους πέντε τομείς που εξετάζει ο Δείκτης.
Ωστόσο, μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχωρούμε από την 24η στην 25η θέση. Όταν βελτιωνόμαστε αλλά χάνουμε έδαφος, σημαίνει ότι οι χώρες με τις οποίες ανταγωνιζόμαστε για επενδύσεις, ανθρώπους και ευκαιρίες προχωρούν γρηγορότερα. Η πρόοδος είναι υπαρκτή, αλλά ο ρυθμός δεν είναι αρκετός για να κλείσει η ψαλίδα με την υπόλοιπη Ευρώπη».