Ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων για να αυξηθούν οι παραγωγικές επενδύσεις και να ενισχυθεί η βιομηχανική βάση της χώρας έθεσε στο τραπέζι ο ΣΕΒ, συνδέοντας τον κυβερνητικό στόχο για επενδύσεις 65 δισ. ευρώ το 2030 με αλλαγές στα επενδυτικά κίνητρα, τη φορολογία, τη χωροταξία και την αγορά εργασίας.
Μιλώντας χθες Τρίτη στην ανοιχτή Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου, ο πρόεδρός του Σπύρος Θεοδωρόπουλος δήλωσε ότι ο ΣΕΒ συμμερίζεται τόσο τον στόχο για τις επενδύσεις όσο και εκείνον για αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Συνδέσμου, ο δεύτερος στόχος αντιστοιχεί σε αύξηση του μεριδίου της ευρύτερης βιομηχανίας στο 16%-17%.
Η θέση του ΣΕΒ είναι ότι οι στόχοι είναι εφικτοί μόνο εφόσον η Ελλάδα δημιουργήσει ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον για την παραγωγή και τις επενδύσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση από το υψηλό ενεργειακό και ρυθμιστικό κόστος και τον ανταγωνισμό από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται ένα νέο πλαίσιο για τις μεγάλες επενδύσεις. Ο ΣΕΒ εισηγείται να χαρακτηρίζονται «εμβληματικές» όσες ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ έχουν σημαντική επίδραση στο σύνολο της οικονομίας και επιτυγχάνουν παραγωγικότητα τουλάχιστον ίση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του αντίστοιχου κλάδου.
Για τις «στρατηγικές» επενδύσεις, προτείνει χαμηλότερο όριο, στα 150 εκατ., με σημαντική επίδραση σε περιφερειακό επίπεδο και παραγωγικότητα που θα φθάνει τουλάχιστον το 90% του αντίστοιχου ευρωπαϊκού κλάδου.
Στόχος είναι να αποκτήσει η Ελλάδα ένα πλαίσιο ικανό να τη βάλει πιο επιθετικά στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό για μεγάλα βιομηχανικά projects. Ο κ. Θεοδωρόπουλος ανέφερε ως παραδείγματα την προσέλκυση ενός από τα εργοστάσια που κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία σχεδιάζει στην Ευρώπη, την κατασκευή δεύτερου υπόστεγου στην ΕΑΒ για την επιτάχυνση των αναβαθμίσεων των F-16 και τη δημιουργία εγκατάστασης συναρμολόγησης και επισκευής ελικοπτέρων Erickson.
Ο ΣΕΒ θέλει η παραγωγικότητα να αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος στον τρόπο με τον οποίο το κράτος κατευθύνει τα επενδυτικά κίνητρα.
Για τον λόγο αυτό προτείνει στους αναπτυξιακούς νόμους το κριτήριο της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας να αντικατασταθεί από εκείνο της σημαντικής αύξησης της παραγωγικότητας. Η θέση του Συνδέσμου είναι ότι μια παραγωγική επένδυση δεν θα πρέπει να αξιολογείται πρωτίστως από τον αριθμό των νέων θέσεων που δημιουργεί, αλλά από την πρόσθετη αξία που παράγει.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η πρόταση για ισχυρότερα κίνητρα συγχωνεύσεων. Ο ΣΕΒ θεωρεί ότι το μικρό μέγεθος πολλών ελληνικών επιχειρήσεων λειτουργεί ως εμπόδιο στην παραγωγικότητα και ότι οι έως τώρα προσπάθειες για την ενθάρρυνση εταιρικών συνενώσεων δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα.
Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα καταλαμβάνει και η τεχνητή νοημοσύνη. Ο ΣΕΒ προτείνει οι επενδύσεις των επιχειρήσεων για την εφαρμογή AI να υπάγονται στους ίδιους κανόνες φορολογικών υπερεκπτώσεων που έχουν θεσπιστεί για την Έρευνα και Ανάπτυξη.
Η προσέλκυση νέων εργοστασίων, ωστόσο, προϋποθέτει και διαθέσιμο χώρο. Το νέο χωροταξικό πλαίσιο περιορίζει τη δημιουργία βιομηχανικών μονάδων εκτός οργανωμένων περιοχών, ενώ, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, τα υφιστάμενα πάρκα έχουν ήδη υψηλό βαθμό πληρότητας. Ο Σύνδεσμος προτείνει για τον λόγο αυτό τη δημιουργία φορέα ανάπτυξης νέων βιομηχανικών υποδοχέων, καθώς και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν προκύψει μετά την ιδιωτικοποίηση της ΒΙΠΕ ΕΤΒΑ.
Η ενέργεια παραμένει, πάντως, ο σημαντικότερος παράγοντας κόστους για την ελληνική βιομηχανία. Ο ΣΕΒ χαιρέτισε τη χρήση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών μηχανισμών METSAF και CISAF για τη στήριξη των επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ιδιαίτερα ότι τα μέτρα καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της βιομηχανίας ανεξαρτήτως μεγέθους.
Το πρόβλημα, κατά τον Σύνδεσμο, είναι ευρύτερα ευρωπαϊκό. Η μεγάλη διαφορά στο κόστος ενέργειας έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας εξακολουθεί να διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής, ενώ η πράσινη μετάβαση έχει επιβάλει πρόσθετο κόστος στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Ο ΣΕΒ υποστηρίζει ότι η πράσινη μετάβαση και η ανταγωνιστικότητα δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά ζητεί οι επιπτώσεις κάθε νέας ευρωπαϊκής πολιτικής στην παραγωγή να αξιολογούνται συστηματικά. Προτείνει επίσης αντισταθμιστικά μέτρα για εισαγωγές από χώρες που δεν εφαρμόζουν αντίστοιχους περιβαλλοντικούς κανόνες και μέτρα προστασίας των ευρωπαϊκών εξαγωγών από το υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης.
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Σύνδεσμος ζητεί αυστηρότερους ελέγχους στα βιομηχανικά προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες και ενίσχυση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, ακόμη και μέσω συνεργασίας με πιστοποιημένους εξωτερικούς ελεγκτές.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο ΣΕΒ ζητεί να δημιουργηθεί στον Τειρεσία ξεχωριστή κατηγορία για επιχειρήσεις που έχουν ρυθμίσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους και να διαγράφονται άμεσα όσες έχουν εξοφλήσει πλήρως τις υποχρεώσεις τους, αντί να παραμένουν καταχωρισμένες για δύο ή τρία χρόνια. Στόχος είναι επιχειρήσεις που έχουν αποκαταστήσει την οικονομική τους θέση να μπορούν να επιστρέφουν ταχύτερα στην τραπεζική χρηματοδότηση και στις επενδύσεις.
Το τελευταίο μεγάλο θέμα είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Η βιομηχανία αντιμετωπίζει ελλείψεις τόσο σε εξειδικευμένους τεχνικούς όσο και σε ανειδίκευτους εργαζομένους. Ο ΣΕΒ ζητεί περισσότερες τεχνικές σχολές με χαρακτηριστικά αντίστοιχα της Σιβιτανιδείου, στενότερα συνδεδεμένες με τις ανάγκες των επιχειρήσεων και τις τεχνολογικές αλλαγές, καθώς και ταχύτερες διαδικασίες για την πρόσκληση εργαζομένων από το εξωτερικό.
Επίσης ο κ. Θεοδωρόπουλος ζήτησε δραστική επιτάχυνση της εφαρμογής των προτάσεων της έκθεσης Ντράγκι, υποστηρίζοντας ότι δύο χρόνια μετά τη δημοσίευσή της μόνο ένα μικρό μέρος τους έχει υλοποιηθεί πλήρως. Παράλληλα, ζήτησε από την ΕΕ να αποκτήσει μόνιμους μηχανισμούς ταχείας αντίδρασης σε μεγάλες κρίσεις.
Η κεντρική θέση του ΣΕΒ είναι ότι ο επόμενος κύκλος ανάπτυξης δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην αύξηση του όγκου των επενδύσεων. Χρειάζεται περισσότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ταχύτερη τεχνολογική αναβάθμιση και περισσότερα κεφάλαια σε παραγωγικές δραστηριότητες.