Ο επικεφαλής οικονομικών υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, κάλεσε τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης να τηρήσουν δημοσιονομική αυτοσυγκράτηση, απορρίπτοντας πρόταση της Ιταλίας και της Ελλάδας για την παροχή πρόσθετων περιθωρίων δημοσιονομικής ευελιξίας.
«Αυτό που τονίζω είναι η ανάγκη για δημοσιονομική σύνεση, ιδίως υπό το πρίσμα των τρεχουσών εξελίξεων στις αγορές ομολόγων», δήλωσε μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο. «Δεν μπορούμε να προτείνουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες».
Ωστόσο, ο Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι «θα εξετάσει διεξοδικότερα τις προτάσεις της Ιταλίας και της Ελλάδας».
Η συζήτηση διεξάγεται καθώς οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης αντιμετωπίζουν απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού, με τις μαζικές πωλήσεις ομολόγων, οι οποίες αρχικά επικεντρώθηκαν στη Γαλλία, να επεκτείνονται ολοένα και περισσότερο και σε άλλες αγορές κρατικού χρέους.
Η πρόσθετη απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν γαλλικά κρατικά ομόλογα δεκαετούς διάρκειας, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα γερμανικά, έφτασε πρόσφατα στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011. Τα ομόλογα και άλλων υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Ελλάδα και το Βέλγιο, έχουν επίσης δεχθεί πιέσεις, θυμίζει το Bloomberg.
«Έχουμε εμπιστοσύνη στη δέσμευση της Γαλλίας όσον αφορά τη διατήρηση υγιών δημόσιων οικονομικών και προσωπικά έχω μεγάλη εμπιστοσύνη στον καλό συνάδελφό μου, Ρολάν Λεσκίρ», δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Η αναταραχή έχει εντείνει τις ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα των κυβερνήσεων να αντιμετωπίσουν το ενεργειακό σοκ μέσω πρόσθετων δαπανών. Η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους μετακυλίεται ήδη στις τιμές καταναλωτή, με τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη να επιταχύνεται στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων δημιουργεί ολοένα δυσκολότερα διλήμματα πολιτικής για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Τα μέτρα για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος επιβαρύνουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα, ενώ ο πληθωρισμός διατηρεί τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα και οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου για τη χρηματοδότηση χωρών με υψηλό χρέος.
«Έχουμε αυξημένες τιμές ενέργειας, υψηλό ενεργειακό κόστος και αυξανόμενο πληθωρισμό από τη μία πλευρά, αλλά αντιμετωπίζουμε επίσης πιέσεις και προκλήσεις στην αγορά ομολόγων από την άλλη», δήλωσε ο Πιερρακάκης.
«Οι δύο λέξεις-κλειδιά εδώ είναι η προστασία και η διαφύλαξη: πρέπει να προστατεύσουμε τα νοικοκυριά, πρέπει να προστατεύσουμε τις επιχειρήσεις, πρέπει να προστατεύσουμε κάθε Ευρωπαίο που βιώνει το κόστος του ενεργειακού σοκ».
Ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, πρόσθεσε ότι «ταυτόχρονα, πρέπει να διαφυλάξουμε την αξιοπιστία των δημόσιων οικονομικών μας και τη δημοσιονομική μας ελευθερία».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, πιέζει τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις δαπάνες τους. Αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν επανειλημμένα καλέσει τις εθνικές κυβερνήσεις να θεσπίζουν αποκλειστικά στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, ενώ τις τελευταίες ημέρες προειδοποίησαν κατά των εκκλήσεων ορισμένων κυβερνήσεων για αύξηση των εθνικών δαπανών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε παραβίαση των ορίων της ΕΕ για το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος.
Οι κανόνες της ΕΕ παρέχουν ήδη στις κυβερνήσεις ορισμένα περιθώρια για την απορρόφηση του ενεργειακού σοκ. Η Επιτροπή παραχώρησε φέτος πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, η οποία είχε αρχικά σχεδιαστεί για να καλύψει τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, ώστε να συμπεριλάβει επιλέξιμα μέτρα ενεργειακής ασφάλειας έως το 2028.
Η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν ζητήσει από τις Βρυξέλλες πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, ενώ η Γαλλία έχει, αντίθετα, τονίσει την ανάγκη αποκατάστασης της δημοσιονομικής της κατάστασης, καθώς οι επενδυτές εξετάζουν εξονυχιστικά την ικανότητά της να σταθεροποιήσει το βάρος του δημόσιου χρέους της, το οποίο πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ. Ωστόσο, ορισμένα κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε περαιτέρω προσπάθειες χαλάρωσης των δημοσιονομικών περιορισμών της ΕΕ.
«Δεν πιστεύω ότι είναι καλή ιδέα να δημιουργήσουμε εθνικές ρήτρες διαφυγής για περιπτώσεις και κρίσεις όπως αυτή», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης, Βίνσεντ Βαν Πετέγκεμ, υποστηρίζοντας, αντίθετα, την εφαρμογή προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας που προκαλεί το σοκ στην προσφορά.