Οι επιπτώσεις της συνεχιζόμενης ενεργειακής κρίσης στην πορεία και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, «καθρεφτίζονται» στις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο χαμηλώνει τον «πήχη» της ανάπτυξης και ανεβάζει τον πληθωρισμό, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται η καθοδική τροχιά της ανεργίας.
Στην έκθεσή του έκθεση (WEO – World Economic Outlook) ο διεθνής οικονομικός οργανισμός, «βλέπει» τον ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας στο 1,8% τη διετία 2026-2027, εκτίμηση η οποία υπολείπεται σημαντικά των στόχων που έχει θέσει η κυβέρνηση στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027, προβλέποντας ρυθμό μεγέθυνσης 2% φέτος και 2,3% την επόμενη χρονιά.
Η απόκλιση αναδεικνύει τους κινδύνους για την ελληνική οικονομία από την άνοδο των ενεργειακών τιμών, την εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης και τις επιπτώσεις στην κατανάλωση και στον τουρισμό.
Κυρίως όμως, βασίζεται σε υψηλότερες προβλέπεις για τις τιμές στα καύσιμα, από τις παραδοχές του προσχεδίου: το ΔΝΤ προβλέπει μέσο όρο διεθνών τιμών στα 95,74 δολάρια το βαρέλι εφέτος και 87,39% το 2027, ενώ το υπουργείο Οικονομικών έχει περιλάβει παλαιότερες προβλέψεις της Κομισιόν για πετρέλαιο 91,2 δολάρια το 2026 και 78,2 δολάρια το 2027.
Πληθωριστικές πιέσεις
Μεγάλος «πονοκέφαλος» η πορεία των τιμών προϊόντων και υπηρεσιών. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα αυξηθεί στο 4,2% το 2026, από 2,9% το 2025, καθώς οι ανατιμήσεις στην ενέργεια μεταφέρονται σταδιακά στην υπόλοιπη οικονομία, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές. Για το 2027 αναμένει αποκλιμάκωση στο 3,6%, χωρίς όμως να εξαλείφεται η πίεση στην αγοραστική δύναμη.
Αντίθετα, το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται πιο αισιόδοξο. Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει ότι ο εθνικός πληθωρισμός θα περιορισθεί στο 3,6% φέτος και θα υποχωρήσει στο 2,4% το 2027. Για τον εναρμονισμένο δείκτη, που επιτρέπει συγκρίσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις είναι 3,8% και 2,6%.
Σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα, με βασικούς παράγοντες την άνοδο των τιμών της ενέργειας και τις έντονες ανατιμήσεις στις υπηρεσίες, καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος στο Inflation Monitor, προβλέποντας ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,5% το 2026, έναντι 2,9% το 2025.
Η απόσταση μεταξύ των προβλέψεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη των τιμών και το εύρος των πρόσθετων μέτρων στήριξης.
Αύριο, Τετάρτη, αναμένεται το πρώτο πακέτο παρεμβάσεων της κυβέρνησης, με επιδοτήσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο diesel κίνησης, με στόχο τον περιορισμό των επιβαρύνσεων για νοικοκυριά και επαγγελματίες. Η διεθνής τιμή του Brent κινήθηκε χθες πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι, εντείνοντας τις ανησυχίες για νέες ανατιμήσεις στα καύσιμα σε συνδυασμό με τις δευτερογενείς επιπτώσεις τους στην αγορά.
Καθοδικά η ανεργία
Στον αντίποδα, το ΔΝΤ εμφανίζεται πιο αισιόδοξο για την αγορά εργασίας. Προβλέπει ότι η ανεργία θα υποχωρήσει στο 8% το 2026 και στο 7,6% το 2027, έναντι 8,4% και 7,9% που εκτιμά η κυβέρνηση. Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει θετική εξέλιξη για την απασχόληση, χωρίς ωστόσο να αντισταθμίζει αυτομάτως τις απώλειες αγοραστικής δύναμης από την ακρίβεια.
Οι διεθνείς συναλλαγές
Η «κούρσα» των ανατιμήσεων στην ενέργεια και οι ακριβές εισαγωγές καυσίμων, θα έχουν βαρύ αντίκτυπο όχι μόνο στον εισαγόμενο πληθωρισμό, αλλά και στην οικονομική αιμορραγία της χώρας, στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το έλλειμμα θα διευρυνθεί από 5,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 6,6% το 2026, για να περιοριστεί μόνο μερικώς στο 5,9% του ΑΕΠ το 2027.
Η πρόβλεψη του ΔΝΤ υποδεικνύει ότι, παρά τη συνέχιση της ανάπτυξης και τη διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντί των ορυκτών καυσίμων, η ελληνική οικονομία θα εξακολουθεί να έχει έντονη ενεργειακή εξάρτηση από το εξωτερικό.
Δυσμενής συνδυασμός
Η ίδια έκθεση (World Economic Outlook) επισημαίνει ότι οι οικονομίες που εισάγουν ενέργεια και δεν συνδέονται στενά με την παγκόσμια αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν δυσμενέστερο συνδυασμό: υψηλότερο κόστος εισαγωγών, πιέσεις στα πραγματικά εισοδήματα, δυσκολότερες επιλογές οικονομικής πολιτικής και λιγότερα αντισταθμιστικά οφέλη από την τεχνολογική επενδυτική έκρηξη.
Το Ταμείο προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027, αλλά τονίζει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν προς την καθοδική πλευρά, λόγω υψηλότερων τιμών ενέργειας και τροφίμων, γεωπολιτικών εντάσεων, δημοσιονομικών πιέσεων και ενδεχόμενης νέας θύελλας (sell-off) στις αγορές.
Για την ευρωζώνη, το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη μόλις 1,1% το 2026 και 1,2% το 2027.
Στην Ταϊλάνδη
Οι εκτιμήσεις παρουσιάζονται στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης, από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου. Στις εργασίες συμμετέχει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η δημοσιονομική αντοχή και οι προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των διεθνών συζητήσεων.