Η κοινωνία μπαίνει στον χειμώνα με βαριά διάθεση, αλλά δεν έχει πάψει να περιμένει λύσεις από την πολιτική. Αυτό είναι το βασικό εύρημα της πανελλαδικής έρευνας της Metron Analysis για το Mega News 104.6, με τίτλο «Κοινωνική απαισιοδοξία & υπέρβαση» (Οκτώβριος 2026).
Συγκεκριμένα, το 69,9% δηλώνει μάλλον απαισιόδοξο για τον χειμώνα που έρχεται και μόλις το 28% μάλλον αισιόδοξο. Η μόνη ηλικιακή ομάδα που διαφοροποιείται είναι οι νέοι 17-34 ετών, όπου οι αισιόδοξοι φτάνουν το 54,2%. Σε όλες τις άλλες ηλικίες η απαισιοδοξία ξεπερνά το 73%. Αισιόδοξο είναι και το 41,5% όσων ψήφισαν ΝΔ το 2023, έναντι 22,2% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και 10,5% του ΣΥΡΙΖΑ.
Ελαφρά βελτίωση στον οικογενειακό προϋπολογισμό
Η πλειοψηφία εξακολουθεί να δυσκολεύεται να «βγάλει τον μήνα». Το 45,5% τα φέρνει βόλτα ίσα ίσα και για το 36,2% τα χρήματα τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας. Η τάση πάντως είναι ελαφρά βελτιωτική: το ποσοστό όσων δεν βγαίνουν υποχωρεί σταδιακά από το 40% του Οκτωβρίου 2024, ενώ όσοι αποταμιεύουν ανεβαίνουν στο 18%.
| Με το μηνιαίο εισόδημα… | Οκτ. 2024 | Μάι. 2026 | Οκτ. 2026 |
|---|---|---|---|
| Βάζουν στην άκρη κάποια χρήματα | 15 | 16 | 18 |
| Τα φέρνουν βόλτα ίσα ίσα | 44 | 46 | 46 |
| Τα λεφτά τελειώνουν πριν τον μήνα | 40 | 38 | 36 |
Πηγή: Metron Analysis
Οι νέοι είναι και εδώ σε καλύτερη θέση: το 26,4% των 17-34 ετών αποταμιεύει και μόνο το 21,2% δεν βγαίνει. Αντίθετα, στους 55-64 ετών το ποσοστό όσων δεν βγαίνουν φτάνει το 43,1%.
Ακρίβεια και στέγη στην κορυφή των ανησυχιών
Για κανένα από τα δέκα θέματα της έρευνας δεν υπερτερούν όσοι περιμένουν βελτίωση. Η απαισιοδοξία κορυφώνεται στο κόστος ζωής: το 80,6% εκτιμά ότι οι τιμές στο σούπερ μάρκετ θα χειροτερέψουν και το 80,4% ότι θα χειροτερέψει η κατάσταση στα καύσιμα και την ενέργεια. Ακολουθούν η εγκληματικότητα (69,3%) και η εύρεση στέγης (65,9%). Ακόμη και στους ψηφοφόρους της ΝΔ, το 66% περιμένει χειροτέρευση στις τιμές του σούπερ μάρκετ και το 70% στα καύσιμα.
| Θέμα | Θα βελτιωθεί | Θα μείνει ίδιο | Θα χειροτερέψει | Ισοζύγιο |
|---|---|---|---|---|
| Τιμές στο σούπερ μάρκετ | 6,1 | 12,4 | 80,6 | -75 |
| Καύσιμα/ενέργεια | 7,6 | 10,7 | 80,4 | -72 |
| Παραβατικότητα/εγκληματικότητα | 6,6 | 23,3 | 69,3 | -62 |
| Εύρεση στέγης | 6,4 | 24,5 | 65,9 | -60 |
| Απονομή δικαιοσύνης | 11,2 | 40,5 | 46,1 | -35 |
| Εκπαιδευτικό σύστημα | 10,4 | 41,7 | 45,6 | -36 |
| Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη | 13,3 | 43,6 | 41,8 | -29 |
| Αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών | 16,3 | 40,0 | 40,5 | -25 |
| Αμοιβές στην εργασία | 20,1 | 44,6 | 34,0 | -14 |
| Γεωπολιτική θέση της χώρας | 18,5 | 47,4 | 31,5 | -13 |
Ισοζύγιο: «θα βελτιωθεί» μείον «θα χειροτερέψει». Τα υπόλοιπα ποσοστά έως το 100% αφορούν το ΔΓ/ΔΑ. Πηγή: Metron Analysis
Το οικονομικό αποτύπωμα είναι εμφανές. Στα νοικοκυριά που δεν βγάζουν τον μήνα, το 84% περιμένει επιδείνωση στην εγκληματικότητα και το 75% στην εύρεση στέγης. Στα νοικοκυριά που αποταμιεύουν, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 53% και 52%.
Οι εκλογές της άνοιξης και το «παράδοξο» της ελπίδας
Παρά το βαρύ κλίμα, οι προσδοκίες από την πολιτική παραμένουν υψηλές. Ενόψει των εκλογών της άνοιξης, το 73,7% δηλώνει ότι περιμένει από την κυβέρνηση που θα προκύψει να υπάρξει βελτίωση. Μόνο το 25,1% αρκείται στο να μη χειροτερέψουν τα πράγματα. Η απαίτηση για βελτίωση είναι πλειοψηφική σε όλα τα κομματικά ακροατήρια, από το 69,8% έως το 78,7%.
Συνδυάζοντας τα δύο ερωτήματα, η Metron Analysis καταρτίζει έναν δείκτη κοινωνικοπολιτικών συναισθημάτων. Σε αυτόν κυριαρχεί η «ελπίδα παρά την απαισιοδοξία». Το 52,7% είναι απαισιόδοξο για τον χειμώνα, αλλά περιμένει βελτίωση από την επόμενη κυβέρνηση. Η «ελπίδα» είναι εντονότερη ακριβώς εκεί όπου η πίεση είναι μεγαλύτερη: φτάνει το 64% σε όσους δεν βγάζουν τον μήνα.
| Σύνολο | 17-34 | 35-44 | 45-54 | 55-64 | 65+ | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Αισιοδοξία αισιόδοξοι + περιμένουν βελτίωση | 22 | 40 | 14 | 18 | 17 | 17 |
| Πραγματισμός αισιόδοξοι + αρκεί να μη χειροτερέψουν | 7 | 15 | 11 | 2 | 4 | 3 |
| Ελπίδα απαισιόδοξοι + περιμένουν βελτίωση | 53 | 27 | 55 | 63 | 61 | 61 |
| Ματαίωση απαισιόδοξοι + αρκεί να μη χειροτερέψουν | 18 | 18 | 20 | 17 | 19 | 19 |
Πηγή: Metron Analysis
Η πολιτική «μπορεί να βοηθήσει»
Η προσδοκία στηρίζεται σε μια πλειοψηφική πεποίθηση: το 76,4% πιστεύει ότι η πολιτική μπορεί να βοηθήσει στην καλυτέρευση της ζωής των ανθρώπων, έναντι 22,7% που πιστεύει το αντίθετο. Όσοι το πιστεύουν, το βλέπουν κυρίως μέσα από θεσμικούς και συλλογικούς δρόμους:
- μέσα από τα μέτρα της κυβέρνησης: 86%
- με τις διεκδικήσεις της αντιπολίτευσης: 72%
- με τις διεκδικήσεις των συνδικάτων: 65%
- μέσα από προσωπικές εξυπηρετήσεις: 22%
Το ποσοστό για τις προσωπικές εξυπηρετήσεις διπλασιάζεται στο 46% στους 17-34 ετών και φτάνει το 40% σε όσους αυτοτοποθετούνται στα δεξιά.
Όσοι δεν πιστεύουν στη δύναμη της πολιτικής στρέφονται πρωτίστως στο δίχτυ ασφαλείας της οικογένειας και των φίλων (72,1%). Λιγότεροι επιλέγουν ατομικές στρατηγικές, όπως να προσπαθεί ο καθένας μόνος του (53,1%) ή να αποκτήσει «ισχυρούς φίλους/προστάτες» (46,8%).
Πρόσωπο ή κόμμα;
Στο δίλημμα αρχηγός ή κόμμα, το 51,3% απαντά ότι για την ψήφο του μετρά περισσότερο το πρόσωπο του αρχηγού και το 43,3% το κόμμα. Το πρόσωπο υπερισχύει στους ψηφοφόρους της ΝΔ (61,9%). Το κόμμα υπερισχύει στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ (56,4%) και σε όσους αυτοτοποθετούνται στην αριστερά (67,1%).
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η κοινωνική απαισιοδοξία μπορεί να οδηγήσει σε συλλογική απελπισία. Είναι όμως «στο χέρι της πολιτικής» να τη μετατρέψει σε δημιουργική δύναμη. Το εύρημα το στηρίζει: όσοι πιστεύουν ότι η πολιτική μπορεί να βοηθήσει ζητούν βελτίωση σε ποσοστό 80,3%. Όσοι δεν το πιστεύουν τη ζητούν σε ποσοστό 51,9%.