Έτος ορόσημο θα αποτελέσει για την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) το 2027, καθώς εντός της επόμενης χρονιάς πρόκειται να ολοκληρωθούν μια σειρά από εμβληματικές δράσεις στο ψηφιακό πεδίο, οι οποίες έχουν ήδη δρομολογηθεί, και φιλοδοξούν να μετασχηματίσουν τη Φορολογική Διοίκηση σε έναν αποτελεσματικότερο οργανισμό δεδομένων, με θετικά αποτελέσματα στη διαρκή μάχη κατά της φοροδιαφυγής.
Οι μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης, περιγράφονται στο Draft Budgetary Plan (DBP) 2027, το κείμενο που κατέθεσε χθες το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά και την υποβολή του προσχεδίου του προϋπολογισμού στη Βουλή την πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου.
Μεταξύ των μεταρρυθμίσεων που ξεχωρίζουν είναι: το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ ), η πλήρης ενσωμάτωση των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου και διασύνδεσης (POS, myDATA), αλλά και η αξιοποίηση δεδομένων (data analytics) για τη μείωση του «κενού» στον ΦΠΑ, ώστε να στηριχθούν τα προβλεπόμενα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Το ΥΠΕΘΟΟ μάλιστα, δεν προβάλλει απλώς ως μια τεχνολογική αναβάθμιση τον ψηφιακό και δομικό μετασχηματισμό της Φορολογικής Διοίκησης, αλλά ως το βασικό «όπλο» για τη μόνιμη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την εξασφάλιση πρόσθετων εσόδων ύψους 2,15 δισ. ευρώ την επόμενη χρονιά.
Υπενθυμίζεται ότι το προσχέδιο του προϋπολογισμού, προβλέπει φορολογικά έσοδα 75,73 δισ. ευρώ την επόμενη χρονιά, δηλαδή περίπου 2,15 δισ. ευρώ επιπλέον σε σχέση με φέτος, με τη διαφορά να αποδίδεται τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην απόδοση των ψηφιακών μέτρων της ΑΑΔΕ (διασύνδεση POS, myDATA, ΜΙΔΑ) στο μέτωπο της φοροδιαφυγής.
Το πλάνο της ΑΑΔΕ προβλέπει την πλήρη ωρίμανση το 2027, συστημάτων που μέχρι πρότινος βρίσκονταν σε πιλοτικό ή μεταβατικό στάδιο.
Συγκεκριμένα, θα επιδιώξει, να μετατραπούν από απλά εργαλεία καταγραφής σε μηχανισμούς διασταύρωσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο: η καθολική εφαρμογή της πλατφόρμας myDATA, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Κεντρικός στόχος αυτής της δέσμης μέτρων παραμένει ο δραστικός περιορισμός του «κενού» ΦΠΑ.
Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να ευθυγραμμίσει τις επιδόσεις της χώρας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αξιοποιώντας την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα για να εντοπίζει άμεσα αποκλίσεις μεταξύ των δηλωθέντων εσόδων και των πραγματικών εισπράξεων των επιχειρήσεων.
Σύγκλιση
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μέσος όρος του «κενού» ΦΠΑ στην Ε. Ε. κινείται στο 9,5% επί των συνολικών αναμενόμενων εσόδων. Το ποσοστό αυτό αντιπροσωπεύει απώλειες περίπου 128 δισ. ευρώ ετησίως για τα δημόσια ταμεία των κρατών-μελών λόγω φοροδιαφυγής, πτωχεύσεων και γραφειοκρατικών σφαλμάτων.
Η Ελλάδα από το 11,4% που υπολογιζόταν το «κενό» το 2023, εκτιμάται ότι έχει πέσει πλέον σε μονοψήφιο ποσοστό (πέριξ του 9%) πιάνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο οδικός χάρτης
Όπως προκύπτει από τον οδικό χάρτη που περιγράφεται στο DBP, η ΑΑΔΕ το 2027 θα ολοκληρώσει:
Τον πλήρη μετασχηματισμό των Εφοριών, οι οποίες πρακτικά καταργούνται και στη θέση θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται τα ΚΕΦΟΔΕ (Κέντρα Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης) και τα ΕΛΚΕ (Ελεγκτικά Κέντρα) για το διοικητικό και ελεγκτικό σκέλος, και τα myPoint, τα οποία αποτελούν τα νέα, σύγχρονα πρότυπα καταστήματα φυσικής παρουσίας, για την εξυπηρέτηση των φορολογουμένων. Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί και λειτουργούν 6 πρότυπα καταστήματα myPoint, τα οποία αποτελούν τη νέα, ενιαία ταυτότητα φυσικής και ψηφιακής εξυπηρέτησης της ΑΑΔΕ. Τα καταστήματα αυτά άνοιξαν σταδιακά (ξεκινώντας από περιοχές όπως ο Χολαργός, ο Κεραμεικός, η Κηφισιά και ο Πειραιάς) ως η αρχική φάση εφαρμογής του νέου μοντέλου. Ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ προβλέπει την άμεση επέκταση του δικτύου, με στόχο να φτάσει συνολικά τα 15 καταστήματα myPoint, προτού το μοντέλο αναπτυχθεί πλήρως σε όλη την Ελλάδα
- Το πιο καινοτόμο κομμάτι του σχεδιασμού αφορά τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και των Big Data. Η ΑΑΔΕ αναπτύσσει προηγμένα συστήματα Risk Profiling (ανάλυσης κινδύνου). Μέσω αυτών, δημιουργείται ένα ενιαίο ψηφιακό προφίλ για κάθε ΑΦΜ, στο οποίο διασταυρώνονται εισοδήματα, δαπάνες καρτών, περιουσιακά στοιχεία, ακόμη και δεδομένα από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποτυπώνονται στο DBP είναι η λειτουργία του ΜΙΔΑ (Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων). Το σύστημα αυτό έρχεται να ενοποιήσει τα δεδομένα των ακινήτων, «παντρεύοντας» τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) του Ε9 με τον ΚΑΕΚ του Εθνικού Κτηματολογίου.
Το ΜΙΔΑ ψηφιοποιεί πλήρως την αγορά ακινήτων, καταγράφοντας αν ένα ακίνητο είναι κενό, ιδιοκατοικούμενο ή μισθωμένο (μακροχρόνια ή μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb). Μέσω αυτού, η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί αυτόματες διασταυρώσεις για τον εντοπισμό αδήλωτων τετραγωνικών, κρυφών εισοδημάτων από ενοίκια, αλλά και παράνομων εισπράξεων προνοιακών επιδομάτων, δημιουργώντας ένα αποτελεσματικό δίχτυ ελέγχου στην κτηματαγορά.
- Το Ψηφιακό Πελατολόγιο, που εφαρμόζεται ήδη σε συγκεκριμένους κλάδους, σχεδιάζεται να επεκταθεί και στον χώρο των εκδηλώσεων. Η καταγραφή των πελατών ή των συναλλαγών πριν ή κατά την παροχή υπηρεσίας δημιουργεί ψηφιακό ίχνος, το οποίο μπορεί να διασταυρωθεί με τα εκδοθέντα παραστατικά και τα δεδομένα των ταμειακών μηχανών.
- Παράλληλα, προβλέπεται να διευρυνθούν οι λειτουργίες του «ΕΛΕΓΧΟΣ Live», της εφαρμογής που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές σε φορητές συσκευές. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, η εφαρμογή παρέχει πρόσβαση σε στοιχεία του ελεγχόμενου και υποστηρίζει την ολοκλήρωση και καταγραφή των ελεγκτικών ενεργειών.
- Στην ηλεκτρονική τιμολόγηση, η υποχρέωση επεκτείνεται και στις επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως ένα εκατομμύριο ευρώ.