Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στο σχέδιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU), το οποίο αποτελεί βασικό πυλώνα της προσπάθειας για ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας και βασίζεται στην περαιτέρω ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.
Στο Ecofin της περασμένης εβδομάδας επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία για την ενιαία εποπτεία της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς. Μιλώντας στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ στη Μπανγκόκ, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε τη συμφωνία κεντρικό στοιχείο της SIU, επισημαίνοντας ότι η πρόοδος των τελευταίων δέκα μηνών είναι μεγαλύτερη από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας.
Από την πλευρά του, ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, χαρακτήρισε την απόφαση σημαντικό βήμα στις διαπραγματεύσεις, σημειώνοντας ωστόσο ότι θα επιθυμούσε ένα πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα.
Οι αλλαγές στην εποπτεία των χρηματιστηρίων
Η πρόταση της Κομισιόν για το «πακέτο ολοκλήρωσης και εποπτείας της αγοράς» προέβλεπε την εποπτεία όλων των χρηματιστηρίων από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA). Η πολιτική συμφωνία περιλαμβάνει, ωστόσο, εξαιρέσεις που αφορούν κυρίως τη Deutsche Börse, τον ελβετικό όμιλο SIX Group, ο οποίος ελέγχει την αγορά της Μαδρίτης, καθώς και τη βρετανική πλατφόρμα Aquis.
Στόχος του πακέτου είναι να περιοριστεί ο κατακερματισμός του ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε οι διαχειριστές χρηματιστηρίων να αποκτήσουν την απαιτούμενη κλίμακα και αποτελεσματικότητα για να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η μεγαλύτερη ενοποίηση των αγορών αναμένεται να διευκολύνει τις διασυνοριακές ροές κεφαλαίων και τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών επενδύσεων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.
Επενδυτικοί λογαριασμοί για την αξιοποίηση των αποταμιεύσεων
Παράλληλα με την κεντρική εποπτεία των χρηματιστηριακών αγορών, πρόοδος σημειώνεται και στο σκέλος της SIU που αφορά την παροχή κινήτρων για τη δημιουργία αποταμιευτικών και επενδυτικών λογαριασμών.
Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διαθέτουν σημαντικές αποταμιεύσεις, οι οποίες, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις ΗΠΑ, κατευθύνονται κυρίως σε τραπεζικές καταθέσεις χαμηλής απόδοσης.
Σύμφωνα με παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών στο Eurogroup, περίπου ένα στα τέσσερα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διαθέτει μετοχές, ομόλογα ή μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 12%.
Ακόμη μικρότερη είναι η συμμετοχή όσων επενδύουν απευθείας σε τέτοια χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Το ποσοστό των μικροεπενδυτών που συμμετείχαν στην ελληνική κεφαλαιαγορά διαμορφώθηκε κοντά στο 4% το 2025, έχοντας ωστόσο αυξηθεί με ιδιαίτερα ταχύ ρυθμό, κατά περισσότερο από 150% από το 2022.
Ο «κουμπαράς για τη νέα γενιά» στην Ελλάδα
Στην ενίσχυση της συμμετοχής των Ελλήνων στις κεφαλαιαγορές αναμένεται να συμβάλει ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός που σχεδιάζει να θεσμοθετήσει η κυβέρνηση, γνωστός ως «κουμπαράς για τη νέα γενιά».
Το σχέδιο προβλέπει κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί, από τη γέννησή του έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους, υπό την προϋπόθεση ότι η οικογένεια θα καταβάλλει αντίστοιχο ποσό.
Δεν θα πρόκειται για έναν συμβατικό αποταμιευτικό λογαριασμό με προκαθορισμένο επιτόκιο, αλλά για έναν μακροχρόνιο επενδυτικό λογαριασμό. Τη διαχείρισή του θα αναλαμβάνουν πιστοποιημένοι φορείς, όπως εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστικές εταιρείες.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών, αυξάνεται το ενδιαφέρον μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ για τη θέσπιση τέτοιων λογαριασμών, με στόχο την ευρύτερη συμμετοχή των μικροεπενδυτών στις κεφαλαιαγορές. Οι εθνικές προσεγγίσεις, πάντως, διαφέρουν σημαντικά, ιδίως ως προς τη φορολογική μεταχείριση.
Δώδεκα χώρες της ΕΕ διαθέτουν ήδη πλαίσιο για αποταμιευτικούς και επενδυτικούς λογαριασμούς, καθώς η Ένωση επιδιώκει να διοχετεύσει μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεων προς τις επενδύσεις στην πραγματική οικονομία.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ