Τα συστατικά της “τέλειας καταιγίδας” πληθαίνουν, οι πιέσεις εντείνονται και η εκτόξευση χθες του φυσικού αερίου πάνω από τα 90 ευρώ για πρώτη φορά από το Δεκέμβριο του 2022, είναι βέβαιο ότι θα κάνει κι άλλες κυβερνήσεις να ανακοινώσουν μέτρα αντί να περιμένουν κάποια κεντρική ευρωπαική παρέμβαση.
Αν και στην πορεία η τιμή στο χρηματιστήριο του Αμστερνταμ υποχώρησε και έπεσε στα 87 ευρώ, η μεγάλη εικόνα δεν αλλάζει. Και η παγίωση του σε επίπεδα κοντά σ’ αυτά που ήταν πριν μια τετραετία, σημαίνει ότι η ηλεκτροπαραγωγή από το συγκεκριμένο καύσιμο θα μεταφράζεται σε ολοένα και πιο συχνά 200άρια στην ελληνική αγορά χονδρικής, όταν δεν υπάρχει ισχυρή παραγωγή ΑΠΕ.
Είναι η τρίτη συνεχόμενη μέρα και η τέταρτη την τελευταία εβδομάδα, που η τιμή χονδρικής γράφει σήμερα 240,56 €/MWh, (μετά το χθεσινό ρεκόρ έτους των 247,82 ευρώ και 406,48 €/MWh στη βραδινή αιχμή), με τις ΑΠΕ να συμμετέχουν στο μείγμα μόλις με 39% και το φυσικό αέριο με 41%.
Στην πραγματικότητα, όπως λένε παράγοντες της αγοράς στο euro2day, η παραμονή του αερίου στα επίπεδα των 86- 90 ευρώ, “καρφώνει” την τιμή της χονδρικής σταθερά πάνω από τα 220 ευρώ, τις ώρες (και ημέρες) χωρίς ΑΠΕ.
Αυτό με την σειρά του σημαίνει ότι αν το αέριο παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα, τότε οι 10 μέρες του τελευταίου μήνα όπου η χονδρική υπερέβη το φράγμα των 200 ευρώ, σύντομα θα πολλαπλασιαστούν. Άλλωστε η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη από την “φωτογραφία” της στιγμής και τα αυξημένα τιμολόγια που θα δουν τον Νοέμβρη, για πέμπτο συνεχή μήνα, νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Και τούτο καθώς ούτε ένας από τους παράγοντες διαμόρφωσης του κόστους για την τιμή στο ρεύμα (αέριο, πυρηνική παραγωγή, νερά, CO2) δεν παρουσιάζει βελτίωση, όπως έγραψε χθες το euro2day.gr, παρά το αντίθετο.
Από το ακριβό αέριο και τη χαμηλή παραγωγή πυρηνικών, υδροηλεκτρικών και αιολικών στη γειτονιά μας, μέχρι το υψηλό κόστος του CO2,τα πάντα δείχνουν ότι η κρίση τιμών βαθαίνει.
Και αυτό χωρίς να έχουμε ακόμη μπει στους μήνες της υψηλής ζήτησης, γεγονός που αναζοπυρώνει τους φόβους ότι το ενεργειακό σοκ μπορεί να φτάσει σε επίπεδα 2022 με driver φυσικά το φυσικό αέριο.
Κάθε χώρα το δρόμο της
Το τι σημαίνουν όλ' αυτά σε μια Ευρώπη που ακούει μέχρι τώρα από τις Βρυξέλλες ευχολόγια και συστάσεις “σβήστε τα φώτα και μειώστε την κατανάλωση” είναι προφανές. Ειδικά για τις οκτώ ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Βουλγαρία, Εσθονία, Φινλανδία και Σλοβακία) που έχουν μπροστά τους βουλευτικές ή προεδρικές εκλογές μέσα στο 2027.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι τάσεις αυτονόμησης είναι προφανείς και η μια μετά την άλλη οι κυβερνήσεις τραβούν το δικό τους δρόμο, καθώς πρέπει να αντιμετωπίσουν την κρίση εδώ και τώρα, αντί να περιμένουν την όποια κεντρική παρέμβαση.
Επιβεβαιώνοντας ότι η “εσωτερική αγορά ενέργειας” της ΕΕ είναι κοινή μόνο κατ’ όνομα, οι μεν Γερμανοί επιδοτούν τα τέλη μεταφοράς και διανομής, οι δε, Πορτογάλοι έχουν υιοθετήσει ένα είδος πλαφόν στις τιμές λιανικής, ενώ οι Ιταλοί έχουν ανακατέψει για τα καλά την τράπουλα, παίρνοντας το πράσινο φως από την Κομισιόν να επιδοτήσουν από το 2027 το κόστος του φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Κίνηση που εκτιμάται ότι θα ανοίξει τους “Ασκούς του Αιόλου” και πλειάδα άλλων χωρών θα ζητήσουν κάτι ανάλογο, όπως έγραψε το euro2day.gr, δηλαδή να υιοθετήσουν το “Ιβηρικό μοντέλο”.
Συνοψίζεται στην κάλυψη από μια τιμή και πάνω του φυσικού αερίου που αγοράζουν οι ηλεκτροπαραγωγοί της χώρας, έτσι ώστε να συγκρατώνται τα κόστη ρεύματος στη χονδρική, και άρα οι χρεώσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αν και πάντως δεν έχουν ακόμη γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες του ιταλικού σχήματος, χθεσινή ανάλυση του ICIS προσγειώνει όσους βιάστηκαν να χαρούν, εξηγώντας ότι το όφελος για τους καταναλωτές στην Ιταλία θα είναι μόλις 2,9 ευρώ/ΜWh.
Η πρωτοβουλία των 4 του Βίσενγκραντ
Τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα στην Αν. Ευρώπη, με τις χώρες του Βίσεγκραντ (Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία) να ζητούν στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής (15-16 Οκτωβρίου) να επανεξεταστούν τα μέτρα για τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος στην περιοχή.
Μερικά 24ωρα μετά, την Δευτέρα, η Σλοβακία και η Ουγγαρία ζήτησαν από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη ευελιξία στη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, υποστηρίζοντας ότι η περίκλειστη γεωγραφική τους θέση και η εξάρτησή τους από τις υφιστάμενες οδούς τροφοδοσίας καθιστούν τη διαφοροποίηση πιο δύσκολη και δαπανηρή.