Οι αυξημένες αποδόσεις των ομολόγων, οι σφιχτότερες δημοσιονομικές συνθήκες και ο σκληρός ανταγωνισμός για την άντληση κεφαλαίων από τους τεχνολογικούς κολοσσούς διαμορφώνουν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές αγορές, όπως επισήμανε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Μιλώντας σε συζήτηση με τον συγγραφέα Τζουλιάνο ντα Έμπολι, στο πλαίσιο εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ, υπογράμμισε ότι το μέσο δεκαετές επιτόκιο στην Ευρώπη έχει σκαρφαλώσει στο 4%, από 1,1% πριν από μία δεκαετία.
Όπως εξήγησε, η μεταβολή αντανακλά τις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και τις αυξημένες δημοσιονομικές ανάγκες των κρατών. «Οι αγορές ομολόγων της Ευρώπης δοκιμάζονται σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρώπη έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν περισσότερες επενδυτικές προτεραιότητες, από την άμυνα έως τις αυξημένες κοινωνικές δαπάνες λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ενώ το υψηλότερο ενεργειακό κόστος προσθέτει νέες πιέσεις.
Ο ανταγωνισμός με Big Tech
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του Eurogroup στον ανταγωνισμό μεταξύ κρατών και τεχνολογικών κολοσσών για την εξασφάλιση κεφαλαίων. Όπως ανέφερε, η Microsoft, η Amazon και η Google ανταγωνίζονται πλέον τα κράτη στις αγορές για την άντληση χρηματοδότησης, γεγονός που ασκεί ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις των ομολόγων.
Οι συγκεκριμένες εταιρείες, σύμφωνα με τον ίδιο, χρηματοδοτούσαν προηγουμένως την επέκταση και τις επενδύσεις τους κυρίως από τα πολύ μεγάλα ταμειακά διαθέσιμα που διέθεταν. Η αυξανόμενη ανάγκη τους για κεφάλαια αποτελεί, πλέον, έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει τις αγορές.
Ο κ. Πιερρακάκης διευκρίνισε, πάντως, ότι η διεύρυνση των διαφορών αποδόσεων μεταξύ των κρατικών ομολόγων δεν συνδέεται αποκλειστικά με τη δημοσιονομική κατάσταση των χωρών, αλλά και με τις ευρύτερες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία.
Η ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα
Ο υπουργός υποστήριξε ότι, παρά τις σημερινές δυσκολίες, η Ευρώπη είναι πλέον περισσότερο ανθεκτική σε σχέση με την περίοδο της ελληνικής κρίσης του 2010. Όπως σημείωσε, τότε δεν υπήρχε το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση μιας κρίσης όπως εκείνη που βίωσε η Ελλάδα. Έκτοτε, έχουν ενισχυθεί οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, οι τράπεζες διαθέτουν ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση και έχει δημιουργηθεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ενώ υπάρχει πλέον και δημοσιονομικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αναφερόμενος στα δημοσιονομικά πλεονάσματα, σημείωσε ότι μόλις πέντε από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ εμφανίζουν σήμερα πλεόνασμα: η Δανία και τέσσερις χώρες που είχαν υπαχθεί σε προγράμματα του ΔΝΤ την προηγούμενη δεκαετία. «Αυτό είναι ένα συλλογικό τραύμα που μετατράπηκε σε πολιτική», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία και στην αγορά εργασίας, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη ενδέχεται να οδηγήσει σε μετατόπιση εισοδήματος από την εργασία προς το κεφάλαιο.
Εργασία και ανταγωνιστικότητα
Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα πρέπει να προσαρμοστούν, ενώ απαιτείται και επανασχεδιασμός της εκπαίδευσης με βάση τις ανάγκες ενός κόσμου που ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί πλήρως.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπογράμμισε την ανάγκη για πιο στοχευμένες στρατηγικές επιλογές και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ώστε η Ευρώπη να ενισχύσει τη θέση της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα. «Αν επενδύεις σε όλα, δεν πετυχαίνεις τίποτα. Πρέπει να επιλέξουμε νικητές», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή διάγνωση των προβλημάτων, όπως αποτυπώνεται και στις εκθέσεις Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, πρέπει να μετατραπεί σε κοινή δράση.
Από την πλευρά του, ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ευρώπη έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από αυτήν που θα περίμενε κανείς, δεδομένων των διαδοχικών κρίσεων. Μάλιστα, χαρακτήρισε την ελληνική πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση ένα από τα ελπιδοφόρα ευρωπαϊκά παραδείγματα, ως προς την πολιτική κατεύθυνση που εκπροσωπούν.