Νέα δεδομένα για την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε συνταξιούχους φέρνει η αλλαγή στο καθεστώς παρακράτησης από τις συντάξεις, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 10% για τις νέες οφειλές, ενώ για τις παλαιότερες εξακολουθεί να ισχύει το 25%.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής, καθώς από αυτήν εξαρτάται το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης που θα υποστεί ο συνταξιούχος.
Τις λεπτομέρειες εφαρμογής της νέας ρύθμισης αποσαφηνίζει έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Ασφάλισης του υπουργείου Εργασίας, το οποίο απεστάλη στον ΕΦΚΑ στις 13 Οκτωβρίου.
Με τις διευκρινίσεις αυτές, το υπουργείο επιδιώκει να αποτρέψει τη διπλή επιβάρυνση των συνταξιούχων που έχουν περισσότερες από μία οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Και αυτό γιατί η νέα ρύθμιση δεν διαγράφει τα ποσά που πρέπει να επιστραφούν, περιορίζει όμως την παρακράτηση για τις νέες οφειλές και καθορίζει σαφή σειρά εξόφλησης, ώστε η επιβάρυνση να μην αυξάνεται σωρευτικά, λόγω της συνύπαρξης παλαιών και νέων χρεών.
Αναλυτικά, και σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, η μείωση της παρακράτησης προβλέπεται από το άρθρο 43 του νόμου 5316/2026 και εφαρμόζεται για οφειλές που καταλογίστηκαν μετά τις 6 Ιουλίου 2026, ημερομηνία έναρξης ισχύος της σχετικής διάταξης. Αντίθετα, οι οφειλές που είχαν καταλογιστεί έως τις 5 Ιουλίου εξακολουθούν να εξοφλούνται με παρακράτηση 25% από τη σύνταξη.
Οι επιστροφές αφορούν ποσά που εισπράχθηκαν χωρίς να υπάρχει σχετικό δικαίωμα, όπως επιδόματα συζύγου ή τέκνων, πρόσθετα ποσά σύνταξης λόγω λανθασμένου υπολογισμού, αλλά και διαφορές που προέκυψαν από τον επανυπολογισμό συντάξεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ΕΦΚΑ αναζητά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και προχωρά στην παρακράτησή τους από τη μηνιαία σύνταξη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για όσους συνταξιούχους έχουν ταυτόχρονα παλιές και νέες οφειλές. Όπως διευκρινίζει το υπουργείο, τα δύο ποσοστά δεν αθροίζονται, ώστε να επιβάλλεται συνολική παρακράτηση 35% επί της σύνταξης.
Αντίθετα, εφαρμόζεται συγκεκριμένη σειρά εξόφλησης, με προτεραιότητα στην παλαιότερη οφειλή. Αυτό σημαίνει ότι ο συνταξιούχος θα συνεχίσει να επιστρέφει το παλαιό χρέος με παρακράτηση 25%, μέχρι να εξοφληθεί πλήρως. Μόνο τότε θα αρχίσει η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή που καταλογίστηκε μετά τις 6 Ιουλίου 2026. Κάθε χρέος, επομένως, εξοφλείται με βάση το ποσοστό που ίσχυε κατά τον χρόνο καταλογισμού του και όχι με βάση το νεότερο καθεστώς συνολικά.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με μηνιαία σύνταξη 1.200 ευρώ και οφειλή 5.000 ευρώ που καταλογίστηκε μετά τις 6 Ιουλίου θα έχει μηνιαία παρακράτηση 120 ευρώ. Εάν το ίδιο ποσό είχε καταλογιστεί πριν από την ημερομηνία αυτή, η παρακράτηση θα ανερχόταν σε 300 ευρώ τον μήνα.
Εάν, μάλιστα, από τις 5.000 ευρώ, οι 2.500 ευρώ αφορούν παλαιά οφειλή και οι υπόλοιπες 2.500 ευρώ νέα, η επιστροφή θα γίνει διαδοχικά. Αρχικά θα παρακρατούνται 300 ευρώ τον μήνα μέχρι την εξόφληση των παλαιών 2.500 ευρώ και στη συνέχεια η μηνιαία παρακράτηση θα μειωθεί στα 120 ευρώ, μέχρι να εξοφληθεί και το υπόλοιπο ποσό.