Για άλλη μια φορά, η Κυβέρνηση αποπειράται να κάνει το μαύρο άσπρο: να μετατρέψει τις αποκαλύψεις για την εκτεταμένη φοροδιαφυγή που συνδέεται με δύο μεγάλες αλυσίδες, την Pizza Fan και το «Χωριάτικο», σε επικοινωνιακή «επιτυχία» των ελεγκτικών μηχανισμών, σημειώνουν σε ανακοίνωσή τους οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Π. Κουκουλόπουλος και Γ. Νικητιάδης.
Και μάλιστα, επισημαίνουν όταν - σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δημοσιοποιημένα στοιχεία - η αφετηρία των ερευνών και στις δύο υποθέσεις δεν ήταν ο αυτεπάγγελτος εντοπισμός της φοροδιαφυγής από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της ΑΑΔΕ, αλλά καταγγελίες που κινητοποίησαν τις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές, με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας να αναλαμβάνουν καθοριστικό ρόλο στη διερεύνησή τους.
Γεγονός που εγείρει ακόμη σοβαρότερα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των προληπτικών φορολογικών ελέγχων και την έγκαιρη αξιοποίηση των σύγχρονων μηχανισμών εντοπισμού της φοροδιαφυγής.
Οι δύο υποθέσεις, εφόσον επιβεβαιωθούν τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, αναδεικνύουν σοβαρά ζητήματα για την προστασία των δημοσίων εσόδων και την αντιμετώπιση φαινομένων οργανωμένης φοροδιαφυγής που φέρονται να συνεχίζονταν επί σειρά ετών.
Στην περίπτωση της Pizza Fan - σύμφωνα με τα στοιχεία της αστυνομικής έρευνας - η εκτιμώμενη ζημία του Δημοσίου υπερβαίνει τα 35 εκατομμύρια ευρώ, από τη μη απόδοση ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος, με τη φερόμενη δράση του κυκλώματος να εκτείνεται σε βάθος δεκαετίας.
Η περίπτωση αυτή, την οποία ο ίδιος ο Πρωθυπουργός επικαλείται ως παράδειγμα της προσπάθειας της Κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα «μεγάλα ψάρια» της φοροδιαφυγής, εφόσον επιβεβαιωθούν τα ευρήματα της έρευνας, αποτελεί, κατά την εκτίμησή μας, την πιο ηχηρή απόδειξη της θεσμικής ανοχής και της αδράνειας απέναντι σε έναν οργανωμένο μηχανισμό που φέρεται να στερούσε επί μία ολόκληρη δεκαετία δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τα δημόσια ταμεία.
Αντίστοιχα ερωτήματα εγείρει και η υπόθεση «Χωριάτικο», όπου διερευνάται ένα εκτεταμένο εταιρικό δίκτυο με ακόμη μεγαλύτερη εκτιμώμενη ζημία για το Δημόσιο. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πώς αποκαλύφθηκαν αυτές οι υποθέσεις, αλλά κυρίως πώς ήταν δυνατόν να μην έχουν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως.
Και όμως - σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες - σχετικές καταγγελίες για την Pizza Fan είχαν υποβληθεί σε αρμόδιες αρχές σε προγενέστερο χρόνο. Παράλληλα, ο ορκωτός ελεγκτής είχε διατυπώσει τρεις ουσιαστικές επιφυλάξεις για τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, μία εκ των οποίων αφορούσε τις φορολογικές της υποχρεώσεις, επισημαίνοντας ότι οι χρήσεις από το 2020 έως το 2025 παρέμεναν φορολογικά ανέλεγκτες.
Σοβαρά ερωτήματα εγείρουν και οι διάλογοι που είδαν το φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τους οποίους ο επικεφαλής της εταιρείας φέρεται να είχε ενημερωθεί από πρόσωπα της ΑΑΔΕ τόσο για καταγγελίες σε βάρος της εταιρείας, όσο και για επικείμενους φορολογικούς ελέγχους.
Πώς είναι δυνατόν, την ώρα που η ΑΑΔΕ επικαλείται τη χρήση σύγχρονων αλγορίθμων και αντικειμενικών κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου για την επιλογή των ελεγχόμενων επιχειρήσεων, να υπάρχουν επιχειρηματίες που φέρονται να γνωρίζουν εκ των προτέρων τον χρόνο και το αντικείμενο επικείμενων ελέγχων; Πώς διασφαλίζεται το απόρρητο του ελεγκτικού σχεδιασμού και έχει διερευνηθεί το ενδεχόμενο διαρροής εμπιστευτικών πληροφοριών από το εσωτερικό της ΑΑΔΕ;
Εξίσου σοβαρά είναι τα ερωτήματα που προκαλεί η νέα υπόθεση φοροδιαφυγής που συνδέεται με την αλυσίδα αρτοποιείων «Χωριάτικο». Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δημοσιευμένα στοιχεία, η έρευνα αφορά ένα εκτεταμένο δίκτυο εκατοντάδων εταιρειών, μεταξύ των οποίων διερευνάται η ύπαρξη εικονικών επιχειρήσεων και συναλλαγών, καθώς και η μη απόδοση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, με την εκτιμώμενη ζημία του Δημοσίου να υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ.
Πώς είναι δυνατόν να διερευνάται σήμερα η εμπλοκή περισσότερων από 500 εταιρειών σε ένα τόσο εκτεταμένο δίκτυο φερόμενης φοροδιαφυγής, χωρίς να έχουν εντοπιστεί εγκαίρως οι ενδείξεις κινδύνου; Ποιοι έλεγχοι είχαν πραγματοποιηθεί στις εμπλεκόμενες εταιρείες; Υπήρχε συστηματική διασταύρωση στοιχείων μεταξύ φορολογικής διοίκησης, ΓΕΜΗ και ασφαλιστικών φορέων για τον εντοπισμό εικονικών συναλλαγών, πραγματικών δικαιούχων και συσσωρευμένων οφειλών;
Οι δύο υποθέσεις αναδεικνύουν, όμως, και μία ακόμη σοβαρή διάσταση που δεν μπορεί να αποσιωπάται: τον αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων της εστίασης και της αρτοποιίας που εκπληρώνουν κανονικά τις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις.
Η συστηματική μη απόδοση ΦΠΑ, η pαπόκρυψη εισοδημάτων και η μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, όταν αποδεικνύονται, δεν στερούν μόνο πολύτιμους πόρους από το Δημόσιο. Δημιουργούν τη δυνατότητα για ένα παράνομο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, είτε μέσω χαμηλότερων τιμών είτε μέσω μεγαλύτερων περιθωρίων κέρδους και δυνατότητας επέκτασης.
Πώς μπορεί να ανταγωνιστεί μια μικρή πιτσαρία ή ένας συνοικιακός φούρνος μια μεγάλη αλυσίδα που ενδεχομένως αποκτά τέτοια πλεονεκτήματα μέσω της φοροδιαφυγής; Πόσες συνεπείς επιχειρήσεις πιέστηκαν οικονομικά, έχασαν μερίδια αγοράς ή οδηγήθηκαν ακόμη και σε κλείσιμο, χωρίς να μπορούν να ανταγωνιστούν με ίσους όρους;
Την ίδια στιγμή, οι συνέπειες των αποκαλύψεων δεν μπορούν να μετακυλίονται στους εργαζόμενους. Περίπου 2.500 εργαζόμενοι της Pizza Fan βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρή αβεβαιότητα για τις θέσεις εργασίας και τις αποδοχές τους, ενώ πρέπει να διασφαλιστούν τα δικαιώματα και των εργαζομένων στις επιχειρήσεις που συνδέονται με την υπόθεση «Χωριάτικο».
Η αποκάλυψη αυτών των υποθέσεων από τις διωκτικές αρχές αποτελεί αναγκαία εξέλιξη. Δεν αναιρεί, όμως, την υποχρέωση της κυβέρνησης να δώσει εξηγήσεις για την αποτελεσματικότητα και την έγκαιρη κινητοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ζητά:
- Άμεση προστασία των εργαζομένων των δύο αλυσίδων, με διασφάλιση των δεδουλευμένων, των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και των θέσεων εργασίας τους και πρόβλεψη οικονομικής στήριξης όπου απαιτείται, χωρίς απαλλαγή των εργοδοτών από τις υποχρεώσεις τους.
- Πλήρη διαφάνεια για το ιστορικό των ελέγχων στις δύο υποθέσεις. Πότε ενημερώθηκαν τα αρμόδια όργανα για ενδείξεις παραβατικότητας, ποιες καταγγελίες είχαν υποβληθεί, ποιες ενέργειες πραγματοποιήθηκαν και γιατί δεν εντοπίστηκαν νωρίτερα οι φερόμενες παραβάσεις; Ειδικά για την Pizza Fan, να αποσαφηνιστεί πώς αξιολογήθηκαν οι σχετικές καταγγελίες και οι επιφυλάξεις του ορκωτού ελεγκτή.
- Άμεση διερεύνηση των ισχυρισμών περί εκ των προτέρων ενημέρωσης της διοίκησης της Pizza Fan για επικείμενους φορολογικούς ελέγχους και απόδοση τυχόν ευθυνών.
- Διερεύνηση των επιπτώσεων στον ανταγωνισμό, ιδίως σε βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων εστίασης και αρτοποιίας, από τα καταγγελλόμενα φαινόμενα συστηματικής φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής.
- Ουσιαστική θωράκιση των φοροελεγκτικών μηχανισμών, με αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ψηφιακών δεδομένων και των κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου, συστηματικές διασταυρώσεις μεταξύ των αρμόδιων αρχών και ενισχυμένους ελέγχους σε σύνθετα εταιρικά δίκτυα, ώστε η Πολιτεία να μην περιορίζεται στην εκ των υστέρων αντιμετώπιση της παραβατικότητας.
Η Κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει τους επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς για την αποκάλυψη υποθέσεων που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών.
Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά τη Χώρα για περισσότερα από επτά χρόνια και διανύει τη δεύτερη τετραετία της. Δεν μπορεί πλέον να επικαλείται ούτε την έλλειψη χρόνου ούτε τις παθογένειες του παρελθόντος. Είχε τον χρόνο, τα εργαλεία και την πολιτική ευθύνη να θωρακίσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, να προστατεύσει τα δημόσια έσοδα και να διασφαλίσει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Τα παραπάνω φαινόμενα αποτελούν μία ακόμη επιβεβαίωση ότι η Κυβέρνηση ούτε θέλει ούτε μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις παθογένειες που επιτρέπουν τη διαιώνιση της φοροδιαφυγής και του αθέμιτου ανταγωνισμού. Γι' αυτό, αντί να παρουσιάζει ως επιτυχίες τις εκ των υστέρων αποκαλύψεις, οφείλει να λογοδοτήσει για όσα δεν έκανε στα επτά χρόνια της διακυβέρνησής της.