Στα επίπεδα των 3,30 ευρώ το μήνα ανέρχεται, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η Εnaon EDA, η επιβάρυνση για ένα τυπικό οικιακό καταναλωτή από την εισήγηση της εταιρείας για μεσοσταθμική αύξηση 35,4% στις χρεώσεις διανομής του φυσικού αερίου κατά την περίοδο 2027-2030.
Στο θέμα της αναπροσαρμογής των τιμολογίων που προτείνει η ιταλική εταιρεία και το οποίο έχει πυροδοτήσει μπαράζ αντιδράσεων από προμηθευτές, βιομηχανία και κόμματα της αντιπολίτευσης, με αφορμή την διαβούλευση για τη νέα τιμολογιακή της πολιτική, πηγές της Enaon EDA παίρνουν θέση, διευκρινίζοντας ποιο θα είναι το ύψος της επιβάρυνσης από την αύξηση του 35,4% στις χρεώσεις διανομής.
Απαντώντας στην κριτική που της ασκείται, η θυγατρική του ομίλου της Italgas, που ελέγχει τα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου της χώρας υποστηρίζει ότι η αύξηση δεν επηρεάζει το σύνολο του λογαριασμού στο φυσικό αέριο, ο οποίος περιλαμβάνει επίσης το κόστος προμήθειας του καυσίμου, καθώς επίσης άλλες επιμέρους χρεώσεις και φόρους, παρά ένα μόνο μέρος του.
Aρα, ως ποσοστό επί της συνολικής χρέωσης είναι χαμηλό, όπως σχολιάζουν πηγές της εταιρείας, χωρίς ωστόσο να απαντούν στις ανησυχίες της αγοράς ότι στην παρούσα συγκυρία η Εnaon EDA θα έπρεπε να είχε κινηθεί πιο προσεκτικά και να συνεκτιμήσει τις πιέσεις που ασκεί η εν εξελίξει ενεργειακή κρίση στο κόστος προμήθειας του φυσικού αερίου, το οποίο ακολουθεί σταθερά ανοδική τροχιά.
Έπειτα από μια προσωρινή ύφεση οι τιμές του τελευταίου έπιασαν ξανά χθες τα 96 ευρώ και οι εκτιμήσεις προδιαγράφουν μια μακρά περίοδο διακυμάνσεων και μια ούτως ή άλλως επιβαρυμένη ενεργειακά περίοδο, με τις εκτιμήσεις να μιλούν για έναν ιδιαίτερα δύσκολο και ακριβό χειμώνα για τους καταναλωτές.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η πρόταση της προς την ΡΑΑΕΥ εντάσσεται στον ευρύτερο αναπτυξιακό της σχεδιασμό, ότι εξυπηρετεί την πύκνωση του υφιστάμενου δικτύου σε αστικά κέντρα όπως Αττική, Θεσσαλονίκη και Θεσσαλία, την επέκταση του σε νέες περιοχές, και το στόχο της αύξησης κατά 269.000 των νέων συνδέσεων, ενώ θυμίζει ότι οι μη βιομηχανικοί καταναλωτές θα έχουν έκπτωση 100% στα τέλη σύνδεσης, γεγονός που μειώνει το αρχικό κόστος πρόσβασης στο δίκτυο.
Στην πράξη αυτό που λέει η Enaon EDA είναι ότι όσο περισσότεροι καταναλωτές εξυπηρετούνται από το δίκτυο και όσο αυξάνονται οι διανεμόμενοι όγκοι, τόσο τα κόστη θα κατανέμονται σε περισσότερους χρήστες.
Και επομένως η γεωγραφική επέκταση και πύκνωση του δικτύου, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση και ψηφιοποίηση των υποδομών, μπορούν να συμβάλουν στη συγκράτηση του μέσου κόστους στο πλαίσιο της σταδιακής ενοποίησης και ανάπτυξης ενός ενιαίου δικτύου διανομής σε εθνικό επίπεδο, αλλά σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Κάτι που με την σειρά του σημαίνει ότι μέχρι τότε οι αυξήσεις για τους τελικούς χρήστες θα αποτελούν μονόδρομο.
Η αλλαγή στην κατανομή των χρεώσεων
Έτερο σημείο που προκαλεί αντιδράσεις αφορά την πρόταση της Εnaon EDA για αύξηση του ποσοστού χρέωσης δυναμικότητας για τους οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές από 20% κατά την προηγούμενη Ρυθμιστική Περίοδο σε 30% για την περίοδο 2027–2030.
Πρόκειται για αλλαγή στην κατανομή των χρεώσεων, με μεγαλύτερο πλέον τμήμα του κόστους να συνδέεται με την δυναμικότητα του δικτύου και μικρότερο με την πραγματική κατανάλωση.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η πρόταση αποσκοπεί σε μια πιο ισορροπημένη και προβλέψιμη για την ίδια κατανομή του κόστους λειτουργίας και διαθεσιμότητας του δικτύου, το οποίο πρέπει να συντηρείται και να παραμένει διαθέσιμο ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της κατανάλωσης.
Σύμφωνα ωστόσο με τον Ελληνικό Σύνδεσμο Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), που εγείρει με επιστολή του προς την ΡΑΑΑΕΥ μια σειρά από ζητήματα στο πλαίσιο της σχετικής διαβούλευσης, η αλλαγή στον τρόπο χρέωσης συνεπάγεται μεγαλύτερα κόστη για τους καταναλωτές εκτός της περιόδου θέρμανσης, όταν η κατανάλωση φυσικού αερίου είναι περιορισμένη. Καθώς και ότι με τον τρόπο αυτό ενδέχεται να πληρώνουν περισσότερα ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν τα καλοριφέρ είναι κλειστά.
Η ιταλική εταιρεία από την πλευρά της υποστηρίζει ότι η επίπτωση της αλλαγής εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της παροχής και το προφίλ κατανάλωσης του κάθε χρήστη. Και διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη μεταβολή δεν μεταφράζεται σε αύξηση των συνολικών επιτρεπόμενων εσόδων της εταιρείας.
Ανευ απάντησης
Από εκεί και πέρα η εταιρεία αποφεύγει να τοποθετηθεί τόσο στην κριτική που της έχει ασκηθεί από την βιομηχανία ότι η πολιτική ενοποίησης των χρεώσεων διανομής οδηγεί σε υπέρμετρες αυξήσεις μέχρι και 82% στην περίπτωση της Θεσσαλίας, όπως και σε άλλα ερωτήματα της αγοράς.
Τέτοιο είναι το θέμα που έχει εγείρει ο ΕΣΠΕΝ, αλλά και κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως το ΠΑΣΟΚ ότι το 70% περίπου της προτεινόμενης αύξησης του τιμολογίου διανομής (από τα 19,86 στα 26,89 ευρώ/MWh για την περίοδο 2027-2030) δεν συνδέεται με επεκτάσεις του δικτύου ή βελτίωση των υπηρεσιών. Αλλά αφορά την ανάκτηση εσόδων ύψους περίπου 180 εκατ. ευρώ, τα οποία η εταιρεία είχε προβλέψει ότι θα εισπράξει κατά την περίοδο 2022-2025, χωρίς τελικά να επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις της.
Έτερο ζήτημα αφορά την πρόταση της Εnaon EDA για εμπροσθοβαρή αύξηση του απαιτούμενου εσόδου εντός της ρυθμιστικής περιόδου 2027-2030, ζητώντας την πρώτη χρονιά να αυξηθεί κατά 20,9%, έναντι πολύ μικρότερων αυξήσεων τα επόμενα χρόνια. Μια τυχόν πιο ομαλή κατανομή των εσόδων στη διάρκεια της τετραετίας, θα περιόριζε τις πιέσεις στα τιμολόγια, υποστηρίζει η αγορά.
Από την πλευρά της η ιταλική εταιρεία αναδεικνύει την σημασία της έκπτωσης 100% στα τέλη σύνδεσης που θα παρέχει για τους μη βιομηχανικούς καταναλωτές, καθώς και την δημιουργία Ειδικής Ρυθμιζόμενης Βάσης Παγίων ύψους 20 εκατ. ευρώ, με σκοπό την υποστήριξη της χρηματοδότησης εσωτερικών εγκαταστάσεων σε περιοχές χαμηλής διείσδυσης του φυσικού αερίου.
Στο ερώτημα, τι θα καθορίσει τελικά το ύψος των νέων χρεώσεων σε μια αγορά όπως η ελληνική, όπου το δίκτυο διανομής είναι ακόμη αραιό σε σχέση με άλλες ευρωπαικές χώρες, και χρειάζεται αναβάθμιση, δηλαδή επενδύσεις που κάποιος πρέπει να τις πληρώσει, η απάντηση είναι ότι το μπαλάκι βρίσκεται στα χέρια της ΡΑΑΕΥ.
Το στοίχημα είναι να διαμορφωθεί ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των υποδομών στην συγκεκριμένη αγορά, και την αύξηση των διανεμόμενων όγκων φυσικού αερίου - η Enaon EDA προβλέπει ότι από 16,39 TWh το 2027 θα έχουν φτάσει τις 19,31 TWh το 2030 - χωρίς να επωμιστούν υπέρμετρο κόστος οι τελικοί χρήστες.