Το 1 δισ. ευρώ προσεγγίζουν οι αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί υπέρ της εταιρείας «Αττικός Ήλιος», συμφερόντων του επιχειρηματία Παντελή Μαντωνανάκη, στο πλαίσιο της πολυετούς δικαστικής διαμάχης του με την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), η οποία δεν δείχνει να έχει ορατό τέλος, παρά τις διαπραγματεύσεις που φέρονται να έχουν γίνει με την πλευρά του υπουργείου Οικονομικών.
Σημειωτέον ότι σε Εκθέσεις Αυξημένης Εποπτείας που έχει συντάξει τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα επισημαίνει τον δημοσιονομικό κίνδυνο που απορρέει από την υπόθεση.
Σύμφωνα δε με την ετήσια οικονομική έκθεση της εταιρείας του κ. Μαντωνανάκη για τη χρήση του 2024, που δημοσιεύτηκε ετεροχρονισμένα χθες, ότι ο όμιλος «υφίσταται έναν ιδιότυπο εκβιασμό».
Στο ίδιο κείμενο σημειώνεται ότι «οι ζημίες που έχουν προκληθεί σε βάρος της ΕΤΑΔ Α.Ε. και του ελληνικού Δημοσίου από τη συμπεριφορά των διοικήσεων της ΕΤΑΔ Α.Ε. αποτελούν μείζονα δημοσιονομικό κίνδυνο, που χρήζει άμεσης επίλυσης».
Υποστηρίζει μάλιστα η πλευρά Μαντωνανάκη, ότι η διοίκηση της ΕΤΑΔ Α.Ε. έχει επιδείξει την ίδια συμπεριφορά και στην έτερη επένδυση, που αγωνίζεται να ολοκληρώσει και προς όφελος του ελληνικού Δημοσίου η εταιρεία του ομίλου, «Αργολικός Ήλιος Α.Ε.» στο Ναύπλιο.
Το χρονικό
Σε ό,τι αφορά την αρχή της δικαστικής αντιπαράθεσης των δύο πλευρών, η οποία συνδέεται άμεσα με την επένδυση του ξενοδοχειακού συγκροτήματος Grand Resort Lagonissi, υπενθυμίζεται ότι η «Αττικός Ήλιος» από το 1999 έχει μισθώσει και αξιοποιεί την έκταση των 326 στρεμμάτων στο Λαγονήσι, η οποία ανήκε αρχικά στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) και εν συνεχεία μεταβιβάστηκε στην ΕΤΑΔ.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ετήσια οικονομική έκθεση για τη χρήση του 2024, το επιχειρηματικό σχέδιο της εταιρείας δεν εξελίχθηκε σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, λόγω διαρκών εμποδίων που σχετίζονται με την παράδοση και την ακώλυτη χρήση της παραχωρηθείσας έκτασης προς τουριστική αξιοποίηση.
Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μια σειρά νομικών ενεργειών από πλευράς της «Αττικός Ήλιος» και των συνδεδεμένων εταιρειών του ομίλου, με αιτήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, αποζημιώσεις για διαφυγόντα κέρδη, απώλειες επιχορηγήσεων, καθώς και ζημίες που αποδίδονται στη μακρόχρονη καθυστέρηση της επένδυσης.
Κατά την περίοδο 2019 - 2020 εκδόθηκαν συνολικά οκτώ διαιτητικές αποφάσεις υπέρ της εταιρείας, συμφερόντων του Π. Μαντωνανάκη, με τις επιδικασθείσες αποζημιώσεις να ανέρχονται σε περίπου 567 εκατ. ευρώ σε επίπεδο κεφαλαίου. Με την προσθήκη τόκων και δικαστικών εξόδων, το συνολικό ποσό που αναφέρεται στις οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2024 υπερβαίνει τα 900 εκατ. ευρώ.
Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στοιχείο της διαμάχης που επισημαίνεται στις οικονομικές καταστάσεις αφορά το γεγονός ότι οι προσφυγές και ενστάσεις της ΕΤΑΔ απορρίφθηκαν από ανώτατα δικαστήρια. Οι δικαστικές αποφάσεις έκριναν τελεσίδικα βασικά ζητήματα που αφορούν τόσο τη σύμβαση παραχώρησης, όσο και το πολεοδομικό καθεστώς της έκτασης. Σύμφωνα πάντα με το ίδιο κείμενο, ορισμένες από τις διαιτητικές αποφάσεις έχουν ήδη καταστεί αμετάκλητες, ενώ άλλες βρίσκονται σε τελικό στάδιο δικαστικού ελέγχου.
O ρόλος των τραπεζών
Την ίδια στιγμή, η «Αττικός Ήλιος» βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις πιστώτριες τράπεζες που έχουν χρηματοδοτήσει την επένδυση στο Λαγονήσι. Οι καθυστερήσεις στην εξέλιξη του έργου και η περιορισμένη δυνατότητα παραγωγής ταμειακών ροών οδήγησαν σε δυσκολίες εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων από την πλευρά της «Αττικός Ήλιος».
Το 2019 η Eurobank, ως εκπρόσωπος των ομολογιούχων, προχώρησε σε καταγγελία του ομολογιακού δανείου, ύψους 365 εκατ. ευρώ, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα προχωρούσε σε πλειστηριασμό των ξενοδοχείων Elounda Beach και Elounda Bay Palace.
Η μητρική «Ήλιος Α.Ε.» προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι η καταγγελία του δανείου ήταν καταχρηστική, καθώς μέρος των οφειλών δεν ήταν ακόμη απαιτητό, αφού συνδεόταν με την έκβαση της δικαστικής διαμάχης με την ΕΤΑΔ. Το Πρωτοδικείο Λασιθίου δικαίωσε την εταιρεία το 2020, ακυρώνοντας την απαίτηση πληρωμής, απόφαση που επικυρώθηκε τελεσίδικα από το Εφετείο Ανατολικής Κρήτης.
Παράλληλα, η «Ήλιος Α.Ε.» και εταιρείες του ομίλου άσκησαν αγωγές κατά των τραπεζών, οι οποίες αρχικά έγιναν δεκτές από το Πρωτοδικείο Αθηνών. Ωστόσο, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών ανέτρεψε τη συγκεκριμένη κρίση, θεωρώντας έγκυρη την καταγγελία του δανείου. Η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο, όπου η αναίρεση συζητήθηκε τον Μάιο του 2025 και η απόφαση αναμένεται.
Εν τω μεταξύ, όπως υποστηρίζεται στις σχετικές καταστάσεις, στην κατοχή της διοίκησης του ομίλου έχουν περιέλθει εσωτερικά σημειώματα των υπηρεσιών των ομολογιούχων δανειστών, από τα οποία αποδεικνύεται ότι οι ομολογιούχοι δανειστές έλαβαν την απόφαση της καταγγελίας του ομολογιακού δανείου ενώ «η εκδότρια του ομολογιακού δανείου και ευρύτερα ο όμιλος εμφάνιζαν EBITDA που επέβαλε την αναδιάρθρωσή του και ενώ γνώριζαν ότι ήταν υπερεξασφαλισμένοι και ότι οι αποζημιωτικές απαιτήσεις των εταιρειών του ομίλου κατά της ΕΤΑΔ Α.Ε., οι οποίες είχαν ενεχυριασθεί υπέρ τους, υπερκάλυπταν το ομολογιακό δάνειο».
Σημειωτέον ότι το 80% των απαιτήσεων της «Αττικός Ήλιος» κατά της ΕΤΑΔ, ήτοι 720 εκατ. ευρώ, έχει ενεχυριαστεί υπέρ των ομολογιούχων δανειστών της μητρικής εταιρείας «Ήλιος Α.Ε.», στο πλαίσιο αναδιαρθρώσεων παλαιότερων δανειακών υποχρεώσεων. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση καταβολής αποζημιώσεων, τα ποσά θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση των δανείων.
Οι προσπάθειες διευθέτησης
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην οικονομική έκθεση, βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες συναινετικής διευθέτησης, με προτάσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και σημαντική μείωση των επιδικασμένων απαιτήσεων κατά της ΕΤΑΔ, με στόχο την οριστική επίλυση της διαφοράς και την απεμπλοκή της επένδυσης.
Χαρακτηριστικά, γίνεται λόγος για «εκπεφρασμένη βούληση της διοίκησης του ομίλου, να διαγράψει μεγάλο μέρος των επιδικασμένων απαιτήσεων κατά της ΕΤΑΔ Α.Ε., που υπερβαίνει τα 400 εκατ. ευρώ». Όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, οι εταιρείες του ομίλου απέστειλαν το 2020 επιστολές προς τους Νομικούς Συμβούλους του πρωθυπουργού και το 2022 προς τον τότε υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Άδωνι Γεωργιάδη, με τις οποίες πρότειναν τη διαγραφή μέρους των απαιτήσεων της πλευράς Μαντωνανάκη, ύψους 240 εκατ. ευρώ την πρώτη φορά και 400 εκατ. ευρώ τη δεύτερη φορά.
«Επί του παρόντος, η υλοποίηση της λύσης εμποδίζεται από τη συντονισμένη δράση της διοίκησης της ΕΤΑΔ Α.Ε. και των ομολογιούχων δανειστών. Συγκεκριμένα, από απόρρητα έγγραφα Συμβούλων της Ελληνικής Κυβέρνησης που βρίσκονται στην κατοχή της διοίκησης του ομίλου και θα χρησιμοποιηθούν κατά την κρίση της, προς υπεράσπιση των εννόμων συμφερόντων των εταιρειών του ομίλου ενώπιον πάσης αρμόδιας Αρχής, αποκαλύπτεται ότι η διοίκηση της ΕΤΑΔ Α.Ε. επιδιώκει την προώθηση “λύσης” που θα προϋποθέτει τη λύση της σύμβασης μακροχρόνιας παραχώρησης του Λαγονησίου και την αποβολή των εταιρειών του ομίλου από την Επένδυση του Λαγονησίου άνευ καταβολής αποζημίωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρείες του ομίλου, που έως σήμερα έχουν κερδίσει όλες ανεξαιρέτως τις δίκες έναντι της ΕΤΑΔ Α.Ε., υφίστανται έναν ιδιότυπο εκβιασμό, προκειμένου να εγκαταλείψουν άνευ αποζημίωσης την Επένδυση του Λαγονησίου, υπό την απειλή της υφαρπαγής των περιουσιακών τους στοιχείων, δι’ αναγκαστικών εκτελέσεων, από τους ομολογιούχους δανειστές», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Τα αποτελέσματα
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, η χρήση του 2024 ήταν κερδοφόρα για την «Αττικός Ήλιος».
Ο κύκλος εργασιών ανήλθε σε 16,87 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση περίπου 3% σε σχέση με το 2023, με την εταιρεία να εμφανίζει καθαρά κέρδη ύψους 2,07 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα προήλθαν κυρίως από τη λειτουργία του ξενοδοχειακού συγκροτήματος και της παραλίας στο Λαγονήσι, με εκείνα που προέρχονται από τη διαμονή να διαμορφώνονται σε 9,78 εκατ. ευρώ και εκείνα από την παραλία Grand Beach στα 627 χιλιάδες ευρώ.
Τα αποτελέσματα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) διαμορφώθηκαν σε 9,58 εκατ. ευρώ, έναντι 8,66 εκατ. ευρώ στην προηγούμενη χρήση του 2023.
«Στην επόμενη χρήση 2025 ο τουριστικός κλάδος εκτιμάται ότι θα διαγράψει ανοδική πορεία και τα αποτέλεσμα της εταιρείας θα είναι σημαντικά βελτιωμένα», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ανέρχονται σε 42,6 εκατ. ευρώ, με τη διοίκηση να επισημαίνει ότι η μελλοντική πορεία της εταιρείας εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις εκκρεμότητες που σχετίζονται με τη συνολική εξέλιξη της επένδυσης και το ευρύτερο χρηματοοικονομικό περιβάλλον.