Εντυπωσιακές επιδόσεις πιστωτικής επέκτασης κατέγραψαν πέρυσι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, με τα ενήμερα δάνεια σε Ελλάδα (σ.σ. συμπεριλαμβάνονται τα στοιχεία από συμμετοχές σε κοινοπρακτικές εταιρικές εκδόσεις χρέους εξωτερικού) να αυξάνονται κατά περίπου 14,2 δισ. ευρώ, 36% υψηλότερα των αρχικών στόχων, ενώ ο ρυθμός αύξησης ανήλθε σε διψήφιο ποσοστό.
«Ατμομηχανή» αποτέλεσαν, για έβδομη συνεχή χρονιά, οι εταιρικές χορηγήσεις, συνεισφέροντας το 94% (σ.σ. περίπου 13,4 δισ. ευρώ, μετά την αφαίρεση συναλλαγματικών διαφορών από δολαριακά δάνεια) της διόγκωσης ενήμερων δανείων. Θετική, όμως, μετά από πολυετή περίοδο απομόχλευσης, ήταν η συνεισφορά δανείων λιανικής, χάρη κυρίως στα καταναλωτικά δάνεια. Τέλος, αυξημένη, σε σχέση με το 2024, ήταν πέρυσι η συμμετοχή των διεθνών χορηγήσεων στο μείγμα των εταιρικών χορηγήσεων.
Πειραιώς και Εθνική πρώτευσαν στις εταιρικές χορηγήσεις (σ.σ. Ελλάδα και κοινοπρακτικές εκδόσεις εξωτερικού), με πιστωτική επέκταση ελαφρώς υψηλότερη των 3,5 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν Eurobank και Alpha, με επιδόσεις άνω των 3,2 δισ. ευρώ έκαστη. Σε επίπεδο ομίλων, η Eurobank διατηρεί την πρωτοκαθεδρία, λόγω της διαφοροποιημένης γεωγραφικής της θέσης (σ.σ. Ελλάδα, Κύπρος, Βουλγαρία).
Η φετινή χρονιά
Αντίστοιχα φιλόδοξη αναμένεται να είναι η στοχοθεσία για τη φετινή χρονιά, βάσει όσων επικοινωνούν στους επενδυτές οι διοικήσεις των Eurobank, Πειραιώς, Εθνική και Alpha Bank. Οι τράπεζες επιδιώκουν να επαναλάβουν τις περσινές επιδόσεις, αξιοποιώντας τη δυναμική από τις εκταμιεύσεις μεγάλων συμβάσεων, οι οποίες υπογράφηκαν πέρυσι, αλλά και την «πρεμούρα» συμβασιοποίησης/υλοποίησης έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αν το πετύχουν, θα αυξήσουν, στη διετία, κατά περίπου 28 δισ. ευρώ τα ενήμερα δάνειά τους.
Εφεδρεία από ποντοπόρο ναυτιλία και κοινοπρακτικές εκδόσεις
Η χρονιά έχει ξεκινήσει με δύο «μαξιλάρια». Κάποιες από τις μεγάλες περσινές δανειακές συμβάσεις θα εκταμιευθούν, εν μέρει, φέτος (ΔΕΔΔΗΕ, Hard Rock Athens κ.ά.).
Παράλληλα, καταγράφεται, σύμφωνα με στελέχη εταιρικών χορηγήσεων, ισχυρή ζήτηση από εταιρείες ποντοπόρου ναυτιλίας, η οποία, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή σε διεθνείς κοινοπρακτικές εκδόσεις, θα λειτουργήσει ως «εφεδρεία», σε περίπτωση εγκαθίδρυσης κλίματος πολιτικής αβεβαιότητας.
Τα δάνεια στη ναυτιλία συνέβαλαν πέρυσι στην ανθεκτικότητα του μέσου περιθωρίου (εταιρικών) χορηγήσεων. Το τελευταίο διάστημα, όμως, καταγράφεται όξυνση του ανταγωνισμού, με το περιθώριο να υποχωρεί ως το 1,25%. Ο ανταγωνισμός έχει πιέσει ήδη τα περιθώρια (spread) που χρεώνουν οι τράπεζες σε μεγάλες «στεριανές» επιχειρήσεις, με ισχυρό ισολογισμό.
Πρόσφατα, η Σκλαβενίτης υπέγραψε σύμβαση αναχρηματοδότησης για μια 10ετία του δανεισμού της, με περιθώριο 0,80% (σ.σ. δεν έχει ολοκληρωθεί η συμφωνία κοινοπράτησης), ενώ spread της τάξης του 1% θεωρείται πια κανονικότητα για εταιρείες με ισχυρές ή σταθερές ταμειακές ροές (π.χ. ΔΕΔΔΗΕ).
Μείωση περιθωρίων με «ήπιο» ρυθμό
Οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα περιθώρια εταιρικών χορηγήσεων θα συνεχίσουν να υποχωρούν με «ήπιο» ρυθμό. Στις πρόσφατες παρουσιάσεις που διενήργησε η Autonomous, ο Θεόδωρος Γναρδέλλης, CFO της Πειραιώς, εκτίμησε ότι το spread θα μειωθεί φέτος με ρυθμό 5 με 7 μ.β. ανά τρίμηνο. Μια ετήσια μείωση, δηλαδή, της τάξης των 20 με 30 μ.β., που θα το διαμορφώσει στην περιοχή του 2,5%.
Με την παραπάνω εκτίμηση συμφωνούν στελέχη εταιρικών χορηγήσεων άλλων τραπεζών. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η επίπτωση θα απορροφηθεί από την αύξηση της «πίτας» ενήμερων δανείων. Τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα οποία χάνονται λόγω μείωσης του spread κατά 25 μ.β. αναπληρούνται από πιστωτική επέκταση της τάξης του 1,5 δισ. ευρώ.
Πρόβλημα για τις τράπεζες συνιστά ακόμη και ενδεχόμενη «ήπια» (σ.σ. της τάξης των 25 μ.β.) περικοπή επιτοκίων από την ΕΚΤ, σε συνδυασμό με το «ροκάνισμα» του μέσου spread καθώς αν επέλθει, θα οδηγήσει σε μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους.
Xρονιά με δύο πρόσωπα
Η σοβαρότερη… κακοτοπιά που ενδέχεται να κρύβει το 2026 είναι η πολιτική αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα των εκλογών, οι οποίες θα διενεργηθούν με απώτατο χρονικό όριο την Άνοιξη του 2027, σε συνδυασμό με το ρευστό γεωπολιτικά, οικονομικά και νομισματικά διεθνές περιβάλλον.
Οι ανησυχίες των τραπεζών άπτονται στο αν και πόσο επηρεάσει το κλίμα τον ρυθμό υλοποίησης επενδύσεων. Φοβούνται, δηλαδή, μείωση της επενδυτικής δαπάνης κατά το δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς, εν αναμονή των εκλογών, εξέλιξη που συνεπάγεται μείωση εκταμιεύσεων.
Τέλος, μια από τις δυσκολίες της χρονιάς έγκειται στη συγκέντρωση που έχει διενεργηθεί στην εγχώρια επιχειρηματική αγορά. Οι ισχυροί εγχώριοι επιχειρηματικοί όμιλοι έχουν διευρύνει, κατά την τελευταία 6ετία, το αποτύπωμά τους, με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις να εξαντλούνται τα όρια χρηματοδοτικού ανοίγματος.