Με περιορισμένες, ουσιαστικά, απώλειες σε επίπεδο δικτύου πέρασε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού το deal της Μασούτης για την απόκτηση της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, κλείνοντας το ρυθμιστικό σκέλος μιας από τις σημαντικότερες συναλλαγές των τελευταίων ετών στο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων.
Η Επιτροπή άναψε το «πράσινο φως», επιβάλλοντας διορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση φαινομένων υπερσυγκέντρωσης.
Η Μασούτης καλείται να εκποιήσει έξι εταιρικά καταστήματα (σ.σ. πέντε της Κρητικός και ένα δικό της), σε Ρέθυμνο και Χαλκιδική, ενώ σε ακόμη 47 συνεργαζόμενα σημεία θα σταματήσει η χρήση των εμπορικών σημάτων (Express Market, «Πρόοδος Μάρκετ», «CRM–ΑΡΙΑΔΝΗ», «Ελληνικά Μάρκετ», «ΗΛΙΟΣ» ή «ΚΡΗΤΙΚΟΣ»). Πρόκειται για στοχευμένες παρεμβάσεις σε τοπικές αγορές όπου το νέο σχήμα θα ξεπερνούσε το όριο του 50%.
Στη μεγάλη εικόνα, όμως, η επίπτωση είναι περιορισμένη. Τα έξι εταιρικά καταστήματα αντιστοιχούν μόλις στο 0,7% του βασικού δικτύου καταστημάτων εταιρικών και franchise. Ακόμη και αν προστεθούν τα συνεργαζόμενα σημεία, η συνολική απώλεια επιρροής είναι στο 4,2%. Αυτό σημαίνει ότι η ουσία της συμφωνίας παραμένει ανέπαφη.
Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός ελέγχει σήμερα 870 σημεία (σ.σ. 400 εταιρικά καταστήματα, 60 franchise και 410 συνεργαζόμενα σημεία) και ο Μασούτης περισσότερα από 390, έτσι δημιουργείται ένα δίκτυο άνω των 1.200 καταστημάτων (ιδιόκτητων-franchise) και συνεργαζόμενων σημείων, με περίπου 15.000 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών που προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για μέγεθος που μεταβάλλει τις ισορροπίες στον κλάδο, όχι μόνο σε επίπεδο δικτύου, αλλά και ως προς τη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στους προμηθευτές.
Όμως εδώ τελειώνει το εύκολο μέρος του deal. Γιατί στο λιανεμπόριο, η υπογραφή μιας εξαγοράς είναι η αρχή. Η ενσωμάτωση αποτελεί το δύσκολο κομμάτι. Γιατί ως γνωστό retail is detail, λένε πηγές της αγοράς.
Η αλλαγή ταμπέλας στα περίπου 400 εταιρικά καταστήματα της Κρητικός έως το τέλος του 2026 είναι το ορατό κομμάτι αυτής της μετάβασης. Αν ο σχεδιασμός προβλέπει ρυθμό 10 έως 20 μετατροπών την εβδομάδα, πρόκειται για ένα από τα πιο απαιτητικά projects της αγοράς και του όλου εγχειρήματος.
Όμως δεν είναι το μοναδικό. Πίσω από την αλλαγή της ταμπέλας κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη άσκηση. Η ενοποίηση διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων, ο συγχρονισμός εμπορικών μοντέλων, η επαναξιολόγηση του προϊοντικού χαρτοφυλακίου αλλά και οι συμφωνίες με προμηθευτές.
Και όλα αυτά έχουν κόστος. Πέρα από το τίμημα της εξαγοράς που αγγίζει τα 100 εκατ. ευρώ, έρχεται να προστεθεί το κόστος της ενσωμάτωσης ένα μέγεθος που στις μεγάλες συμφωνίες του λιανεμπορίου συχνά αποδεικνύεται ιδιαίτερα βαρύς.
Εκτός από τα «ντουβάρια» και τα ηλεκτρονικά συστήματα, το πιο σημαντικό σε ένα deal είναι το ανθρώπινο κεφάλαιο. Με περίπου 15.000 εργαζόμενους, το νέο σχήμα αποκτά μεγάλη βαρύτητα καθώς γίνεται ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες της αγοράς.
Στην πρώτη γραμμή, στα καταστήματα, οι ανάγκες προσωπικού παραμένουν υψηλές, ειδικά σε μια αγορά όπου η εξυπηρέτηση και η διαθεσιμότητα στα ράφια παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες ανταγωνισμού. Όμως υπάρχουν τμήματα στη διοίκηση, στο back office, στα εμπορικά τμήματα, όπου οι δύο οργανισμοί καλούνται να λειτουργήσουν ως ένας και μπορεί να υπάρχουν επικαλύψεις.
Η συμφωνία έχει και συμβολική βαρύτητα. Η Κρητικός δεν είναι μικρό brand. Είναι ένα από τα αναγνωρίσιμα ονόματα του ελληνικού λιανεμπορίου. Η εξαφάνισή της από τον χάρτη αποτελεί την τρίτη αντίστοιχη περίπτωση της τελευταίας δεκαετίας όπου ένα σημαντικό brand κατεβάζει ταμπέλες.
Με μια διαφορά. Η Μαρινόπουλος και η Βερόπουλος συνδέθηκαν με deals διάσωσης. Η Κρητικός απορροφάται στο πλαίσιο εξαγοράς.
Ένας ακόμη κρίσιμος κρίκος για την επιτυχία του deal, είναι ο καταναλωτής. Και αν αυτή η νέα κλίμακα θα μεταφραστεί σε καλύτερες τιμές, ακόμη μεγαλύτερη ποικιλία και καλύτερη εμπειρία αγορών. Γιατί η συγκέντρωση έχει αξία μόνο όταν τα οφέλη της δεν περιορίζονται στα μεγέθη του ισολογισμού και στη διαπραγματευτική ισχύ των επιχειρήσεων, αλλά φτάνουν και στο καλάθι του νοικοκυριού, σημειώνουν παράγοντες της αγοράς.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι για τον Γιάννη Μασούτη, ο οποίος είναι πλέον πρόεδρος της Ένωσης των Σούπερ Μάρκετ, η έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού κλείνει ένα κεφάλαιο στο deal με την ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός που αποτελεί το μεγαλύτερο που έχει υλοποιήσει μέχρι στιγμής.
Το επόμενο κεφάλαιο αυτού του deal θα κριθεί στο ράφι.