Την ανάγκη η Ελλάδα να μετατρέψει τις επιδόσεις των τελευταίων ετών σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή πορεία ανέδειξε το πάνελ «Greece 2030 securing long-term prosperity in a changing Europe», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 30ής Συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης του Economist με την Ελληνική Κυβέρνηση, με θέμα «Πρόοδος σε μια εποχή αναταράξεων».
Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο Alasdair Ross, Countries editor του «The World Ahead 2026» του Economist, συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο πρόεδρος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, ο πρόεδρος της Viohalco και του Hellenic Production Μιχάλης Στασινόπουλος και ο co-chief executive της Elpen Group και πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων.
Το δίλημμα για την Ελλάδα του 2030
Ο Κωστής Χατζηδάκης έθεσε ως βασικό ερώτημα αν οι σημερινές επιτυχίες της Ελλάδας θα έχουν διάρκεια ή αν θα αποδειχθούν προσωρινή παρένθεση. Όπως είπε, όσα επιτεύχθηκαν τα τελευταία χρόνια, από τη μείωση της ανεργίας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό έως τη θωράκιση της χώρας και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, δεν αποτελούν απλώς κυβερνητικές αλλά εθνικές επιτυχίες.
Επικαλέστηκε την αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων το 2025 σε επίπεδο ρεκόρ, σημειώνοντας ότι δεν περιορίζονται στο real estate, τη μείωση της ανεργίας στο 8% μέσα σε επτά χρόνια, με 560.000 επιπλέον θέσεις εργασίας, καθώς και την αναστροφή του brain drain. Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2023 και το 2024 οι νέοι που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από όσους φεύγουν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον δεν υπάρξουν εθνικές ποσοστώσεις, η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει επιπλέον 8 έως 10 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί, όπως είπε, σε «μισό Ταμείο Ανάκαμψης». Προϋπόθεση, κατά τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, είναι πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα να καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο κ. Χατζηδάκης συνέδεσε τη μακροπρόθεσμη ευημερία με ένα μοντέλο που θα στηρίζεται στις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και τις εξαγωγές, αντί για τον δανεισμό και την κατανάλωση. Στον ορίζοντα του 2030 έβαλε την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, κυρίως από το Δημόσιο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη σύγκλιση εισοδημάτων με τις προηγμένες χώρες της ΕΕ, τη μείωση φόρων και εισφορών, το χωροταξικό πλαίσιο για βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό, τη στήριξη της οικογένειας απέναντι στο δημογραφικό, την ισότητα ευκαιριών, την αξιολόγηση στο Δημόσιο και τη θωράκιση της χώρας απέναντι σε υβριδικές απειλές.
Η βιομηχανία ως μοχλός ανθεκτικότητας
Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος στάθηκε στη σημασία της βιομηχανίας, η οποία, όπως τόνισε, δημιουργεί θέσεις εργασίας, λειτουργεί πολλαπλασιαστικά, ενισχύει τις εξαγωγές και προσφέρει διαφοροποίηση από τον τουρισμό και τη ναυτιλία.
Κατά τον πρόεδρο του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, η μικρή βιομηχανική βάση της χώρας μπορεί σήμερα να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα, καθώς η Ελλάδα διαθέτει ευέλικτη οικονομία και επιμέρους πεδία με συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως η φαρμακοβιομηχανία, οι εξορύξεις, η ενέργεια, το βιομηχανικό λογισμικό, η άμυνα και η ναυτιλία. Σημείωσε επίσης ότι το ποσοστό της βιομηχανίας στο ΑΕΠ αυξάνεται και ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια, σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή εικόνα.
Ως βασικό περιορισμό για την οικονομία ανέδειξε τη διαθεσιμότητα ταλέντου. Όπως είπε, χρηματοδότηση υπάρχει, όμως χρειάζονται παρεμβάσεις στην εκπαίδευση, ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, συζήτηση για τη μετανάστευση και αξιοποίηση της διασποράς. Για το brain drain σημείωσε ότι η έξοδος νέων Ελλήνων δεν είχε μόνο αρνητική πλευρά, καθώς δημιούργησε μια δυναμική, διεθνώς συνδεδεμένη διασπορά που μπορεί να φέρει νέες ιδέες, εξωστρέφεια και αξιοκρατία στις ελληνικές επιχειρήσεις.
Ανάγκη για νέο παραγωγικό μοντέλο
Ο Μιχάλης Στασινόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν παράγει και δεν εξάγει αρκετά, ενώ χώρες όπως η Βουλγαρία, η Τουρκία και η Ρουμανία έχουν τοποθετήσει τη μεταποίηση στον πυρήνα της αναπτυξιακής τους στρατηγικής. Όπως είπε, η παραγωγή αγαθών που μπορούν να πωληθούν διεθνώς δίνει δύναμη και ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσης.
Χαρακτήρισε την εκβιομηχάνιση της χώρας μονόδρομο και ζήτησε πιο καθαρό όραμα για τη μεταποίηση, μεγαλύτερες επιχειρηματικές μονάδες μέσω συγχωνεύσεων, ισχυρότερο οικοσύστημα για νέες παραγωγικές δραστηριότητες και πιο ενεργή παρουσία της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά φόρα για τη βιομηχανία. Τόνισε επίσης ότι το ταλέντο δεν αφορά μόνο τους εργαζομένους, αλλά και τους επιχειρηματίες που θα αναλάβουν ρίσκα για να ιδρύσουν νέες εταιρείες.
Από την πλευρά του, ο Θεόδωρος Τρύφων ενέταξε τη συζήτηση στο ευρύτερο πρόβλημα της αποβιομηχάνισης της Ευρώπης, λέγοντας ότι η κρίση της περιόδου 2010-2018 κόστισε στην Ελλάδα επενδύσεις, κεφάλαια και χρόνο στον διεθνή ανταγωνισμό. Από το 2019, πρόσθεσε, η χώρα άλλαξε σελίδα, ενώ στον φαρμακευτικό κλάδο οι «τοπικοί πρωταθλητές» αυξήθηκαν από δύο έως τρεις σε έξι έως επτά.
Ακόμα, έδωσε έμφαση στη συνεργασία πανεπιστημίων και βιομηχανίας, στις ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις και στην ανάγκη εξειδικευμένων προγραμμάτων για νέους. Όπως ανέφερε, η φαρμακοβιομηχανία εκπαιδεύει κάθε χρόνο 500 έως 600 νέους, διαθέτει περίπου 400 θέσεις μαθητείας και αξιοποιεί Έλληνες της διασποράς, κυρίως από τον χώρο των επιστημών ζωής στις ΗΠΑ, ως μέντορες για τη νέα γενιά.