Αιχμηρή κριτική για την ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, από τον περίφημο Οδικό Χάρτη που φιλοδοξεί να οδηγήσει σε μείωση 30% του ενεργειακού κόστους στην τριετία, μέχρι τις μπαταρίες όπου και έριξε το βάρος του, άφησε χθες ο επικεφαλής του ομίλου Aktor, εξαπολύοντας στοχευμένα βέλη κατά της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ.
Τόσο για το μείγμα των πολιτικών που συνθέτουν τον στόχο για χαμηλότερο κόστος στην τριετία 2026-2029 και το παράδοξο να συναρτάται με την αυτονόητη υποχρέωση για πάταξη των… ρευματοκλοπών, όσο κυρίως για τις λανθασμένες επιλογές όσων είναι υπεύθυνοι στο ΥΠΕΝ γύρω από το φλέγον ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας.
Αφενός γιατί η Ελλάδα μπορεί να γέμισε με ΑΠΕ αλλά “ξέχασε” τις μπαταρίες (δεν ξεπερνούν τα 700 MW) και βλέπει την πλάτη της Βουλγαρίας (πάνω από 6 GW), αφετέρου γιατί οι γείτονες ωφελούνται ποικιλοτρόπως από τις ελληνικές ΑΠΕ, χωρίς εμείς να εισπράττουμε μεγάλο μέρος από την υπεραξία τους.
Αποθηκεύοντας την φθηνή ελληνική ηλιακή ενέργεια που εισάγουν τα μεσημέρια, οι γείτονες μας την πουλάνε πίσω τα βράδια, συχνά σε τιμές ακριβότερες, έχοντας αναπτύξει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους μπαταριών στην Ευρώπη, χωρίς μάλιστα επιδοτήσεις.
“Ανοίξτε την αγορά των μπαταριών”, ήταν το μήνυμα Έξαρχου κατά την διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που ακολούθησε τα αποτελέσματα εξαμήνου του ομίλου, υποστηρίζοντας ότι ένας επενδυτής θα πρέπει να μπορεί να εγκαταστήσει όση ισχύ αποθήκευσης θεωρεί οικονομικά βιώσιμη, χωρίς τεχνητούς περιορισμούς.
“Ας μου εξηγήσει κάποιος γιατί να μην επιτρέπεται η ελεύθερη εγκατάσταση μπαταριών, χωρίς επιδοτήσεις για όσους είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν δικά τους κεφάλαια. Αδυνατώ να το καταλάβω, το μυαλό μου φαίνεται είναι πολύ μικρό και στερούμαι ικανότητας αντίληψης. Αν πάτε σε κάποιον εξυπνότερο στο Υπουργείο Ενέργειας, θα σας το απαντήσουν ικανοποιητικά. Και αν το κάνετε αυτό, θα ικανοποιηθώ και εγώ, γιατί τελικώς θα καταλάβω", είπε χαρακτηριστικά, επαναφέροντας ως βασικό ερώτημα ποιο δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται όταν τίθενται φραγμοί σε επενδύσεις τόσο πολύ αναγκαίες για την χώρα, όπως οι συγκεκριμένες.
Το ενεργειακό πρόβλημα θα γίνει τραπεζικό
Ακτινογραφόντας την λύση, αυτή κατά τον ίδιο πρέπει να περιλαμβάνει μπαταρίες μεγάλης ισχύος (στα επίπεδα των 100 MW και άνω), χωρίς εμπόδια, τόσο για τη χορήγηση όρων σύνδεσης, όσο και ως προς την δέσμευση ηλεκτρικού χώρου.
Αν δεν υπάρξει δραστική επιτάχυνση των επενδύσεων σε μπαταρίες, ο επικεφαλής της AKTOR προέβλεψε ότι μέσα στην επόμενη 2ετία - 3ετία, οι περικοπές πράσινης ενέργειας, δηλαδή οι ποσότητες που σήμερα πετάμε στα “σκουπίδια” θα κινούνται στο 20%, άρα μια πλειάδα δανείων με τα οποία κατασκευάστηκαν φωτοβολταικά, θα κοκκινίσει, και τότε το ενεργειακό πρόβλημα, θα γίνει τραπεζικό.
Ο κίνδυνος μιας “μαύρης αγοράς” αδειών
Αναφερόμενος μάλιστα στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ (χωρίς επιδοτήσεις) για τη χορήγηση όρων σύνδεσης με fast track διαδικασίες, μίλησε για τον κίνδυνο δημιουργίας μιας νέας “μαύρης αγοράς” αδειών.
«Αυτό σημαίνει ότι πολλοί απ' όσους θα έχουν πάρει άδειες, θα γυρνούν δεξιά και αριστερά με ένα τέτοιο χαρτάκι. Θα γίνει μια μαύρη αγορά αδειών, όπως αυτή στα φωτοβολταϊκά. Ετσι, με το καθεστώς που έχει δημιουργήσει το ΥΠΕΝ, μπορεί σε πέντε χρόνια από τώρα να έχουν δοθεί άδειες, π.χ. περί τα 5 GW, καλύπτοντας το νούμερο των στόχων, χωρίς ωστόσο να έχουν στο μεταξύ γίνει τα έργα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ανέφικτη η μείωση των τιμών με τις πολιτικές του ΥΠΕΝ
Της κριτικής του ισχυρού άνδρα της AKTOR δεν γλίτωσε και το μείγμα πολιτικών που ανακοίνωσε αρχές του μήνα το ΥΠΕΝ εξειδικεύοντας την εξαγγελία του Πρωθυπουργού στην ΔΕΘ για μείωση 30% του ενεργειακού κόστους στην τριετία.
“Η πρόθεση είναι αξιοθαύμαστη. Η δέσμευση του Πρωθυπουργού συγκινητική και προφανώς προς την πολύ σωστή κατεύθυνση. Θα ήταν εφικτό; Νομίζω ναι. Από αυτά όμως που άκουσα είναι εφικτό; Αμφιβάλλω”, ανέφερε.
Πρώτον, γιατί όπως είπε, ανέμενε να ακούσει ένα πολύ δυνατό fast track πρόγραμμα ανάπτυξης μπαταριών, καθώς τα έργα αντλησιοταμίευσης, παρότι απαραίτητα, χρειάζονται πολύ μεγαλύτερο χρόνο για να υλοποιηθούν. Και δεύτερον, γιατί το πλάνο περιελάμβανε ως εργαλεία μείωσης των τιμών, πολιτικές όπως η πάταξη των ρευματοκλοπών, δηλαδή παρεμβάσεις ούτως ή άλλως αυτονόητες για τις αρμόδιες αρχές.
“Ας μου επιτρέψουν οι κατά τα λοιπά συμπαθείς υπουργοί και υφυπουργοί του Υπουργείου Ενέργειας να πω ότι η αντιμετώπιση της ρευματοκλοπής δεν θα έπρεπε να συνδέεται με την μείωση των τιμών ρεύματος για τον πολίτη. Δηλαδή, λέμε ότι θα μειώσουμε την τιμή του ρεύματος διότι θα πιάσουμε αυτούς που κλέβουν ρεύμα και συνεπώς δεν θα υποχρεώνουμε τον κόσμο να πληρώνει αυτόν που κλέβει.
Άρα η μείωση στον ενεργειακό λογαριασμό συνδέεται με το αν θα πετύχουμε να κάνουμε αυτό που ούτως ή άλλως είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε”, ανέφερε.
“Τα μέτρα τα οποία κατατείνουν στη μείωση της τιμής του ρεύματος κατά 30% δεν τα κατάλαβα. Δεν μπόρεσα να τα καταλάβω. Συνεπώς εξακολουθώ και τελώ με το δεδομένο πώς ό,τι λέει ο Πρωθυπουργός το κάνει. Και αναμένω ένα νέο σετ μέτρων κάποια στιγμή τα οποία θα αποδεικνύουν ότι πράγματι θα επιτευχθεί η μείωση του 30%”, συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.
Καμπανάκια για το ρεύμα ενόψει χειμώνα
Ενόψει χειμώνα ο κ. Εξάρχου επανέλαβε τις προβλέψεις του ότι μπορεί να δούμε και τιμές 100 ευρώ/ MWh στο φυσικό αέριο, με ό,τι αυτό θα σημαίνει για τις τιμές ρεύματος στην Ελλάδα, και ασκώντας παράλληλα κριτική στην ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
“Η κρίση στον Κόλπο έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε ένας κορυφαίος παραγωγός αερίου όπως το Κατάρ αναγκάζεται να αγοράζει LNG από τους Αμερικανούς. Το ίδιο κάνει και η Κίνα, παρά τα αποθέματα φυσικού αερίου που διαθέτει. Τι κάνει η Ευρώπη; Από πού ακριβώς ελπίζει να αγοράσει αέριο για να γεμίσει τις αποθήκες της;”, διερωτήθηκε ο κ. Εξάρχου.
Επανέλαβε πάντως ότι η Γηραιά Ηπειρος δεν πρέπει να εξαρτηθεί ούτε αποκλειστικά από το αμερικανικό LNG, ούτε να επιστρέψει σε μία μονομερή εξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Η λύση πρέπει να είναι η διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας και η εξασφάλιση μακροχρόνιων συμβολαίων, τα οποία ωστόσο όπως είπε προς ώρας τουλάχιστον, απουσιάζουν.