Μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο εποπτεύονται οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές επιχειρεί να βάλει στο τραπέζι η Euronext, ζητώντας η ενοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών της Ευρώπης να συνοδευτεί και από αντίστοιχη ενοποίηση της εποπτείας τους.
Η βασική θέση του πανευρωπαϊκού χρηματιστηριακού ομίλου είναι ότι οι αγορές, οι υποδομές διαπραγμάτευσης, εκκαθάρισης και διακανονισμού λειτουργούν ολοένα περισσότερο πέρα από τα εθνικά σύνορα, την ώρα που η εποπτεία εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να ασκείται χωριστά από τις αρμόδιες αρχές κάθε χώρας.
Αυτό το μοντέλο, σύμφωνα με τη Euronext, δημιουργεί επικαλύψεις αρμοδιοτήτων, διαφορετικές εποπτικές πρακτικές και πρόσθετο κόστος. Για τον λόγο αυτό προτείνει οι σημαντικές και διασυνοριακές υποδομές να περάσουν σε ουσιαστική εποπτεία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κεντρικό ρόλο στην ESMA, την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών.
Η Euronext προχωρά μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας η ESMA να αποτελεί τη μοναδική αρμόδια εποπτική αρχή για τις οντότητες που θα ενταχθούν στο νέο πανευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να αποφεύγονται παράλληλες διαδικασίες, διαφορετικές αποφάσεις και πολλαπλά επίπεδα εποπτείας.
Η θέση της Euronext
Ουσιαστικά, η θέση της Euronext είναι ότι οι εθνικές αρχές μπορούν να διατηρήσουν ουσιαστικό ρόλο στα ζητήματα που παραμένουν καθαρά εθνικού χαρακτήρα, αλλά στις μεγάλες διασυνοριακές υποδομές θα πρέπει να υπάρχει μία σαφής ευρωπαϊκή εποπτική αρχιτεκτονική με την ESMA στο επίκεντρο.
Κύκλοι του Χρηματιστηρίου εξηγούσαν στο Euro2day.gr ότι το σκεπτικό πίσω από την παρέμβαση είναι ακριβώς αυτή η αναντιστοιχία μεταξύ μιας αγοράς που γίνεται ολοένα περισσότερο πανευρωπαϊκή και μιας εποπτείας που παραμένει σε σημαντικό βαθμό εθνική.
Σε ένα περιβάλλον στο οποίο χρηματιστηριακοί όμιλοι και κρίσιμες υποδομές λειτουργούν πλέον ταυτόχρονα σε πολλές χώρες, το ζητούμενο για τη Euronext είναι να υπάρξει αντίστοιχα μία σαφής ευρωπαϊκή εποπτική αρχιτεκτονική.
«Παραμένουμε το μάτι της αγοράς»
Η προσέγγιση αυτή, πάντως, δεν σημαίνει ότι ο ρόλος των εθνικών εποπτικών αρχών θεωρείται δευτερεύων από όλες τις πλευρές.
Κύκλοι της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σημείωναν στο Euro2day.gr ότι η προσπάθεια ενοποίησης της εποπτείας σε ένα περιβάλλον με πολλές διαφορετικές χώρες, αγορές και θεσμικές ιδιαιτερότητες είναι εξαιρετικά σύνθετη. Ακριβώς γι’ αυτό, όπως τόνιζαν, ο ρόλος των εθνικών Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς παραμένει κρίσιμος.
«Παραμένουμε το μάτι της αγοράς», ανέφεραν χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας τη σημασία της άμεσης γνώσης των τοπικών συνθηκών, των επιχειρήσεων και της καθημερινής λειτουργίας κάθε εθνικής αγοράς.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει και το βασικό σημείο της συζήτησης που ανοίγει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν χρειάζεται περισσότερη κεντρική εποπτεία, αλλά και πώς αυτή μπορεί να συνδυαστεί με την εμπειρία και την άμεση εικόνα που διαθέτουν οι εθνικές εποπτικές αρχές.
Τα επόμενα βήματα
Η συζήτηση αποκτά προφανές ενδιαφέρον και για την ελληνική αγορά, δεδομένης της παρουσίας πλέον της Αθήνας στο δίκτυο αγορών της Euronext. Αυτό δεν σημαίνει ότι μεταβάλλεται σήμερα ο ρόλος της ελληνικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Εφόσον όμως το ευρωπαϊκό μοντέλο που προτείνει η Euronext υιοθετηθεί, θα επανακαθοριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ποια ζητήματα θα εποπτεύονται κεντρικά από την ESMA και ποια θα παραμένουν στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών.
Η πρόταση εντάσσεται στο ευρύτερο Market Integration and Supervision Package και στον στόχο της ΕΕ για βαθύτερη Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η Euronext υποστηρίζει ότι χωρίς κοινή εποπτεία η ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών θα παραμένει ημιτελής και ζητά το νέο σύστημα να έχει σαφείς αρμοδιότητες, χωρίς πολλαπλά επίπεδα αποφάσεων και εποπτικών επικαλύψεων.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται αυτή τη στιγμή για πρόταση και όχι για ειλημμένη απόφαση. Το επόμενο βήμα είναι η πολιτική και θεσμική συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη Euronext να επιχειρεί να βάλει στο επίκεντρο το ερώτημα εάν μια ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με κατακερματισμένη εθνική εποπτεία.