Χρονιά ανάκαμψης στα χαρτιά ήταν το 2025 για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων. Τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, στα 43,3 εκατ. ευρώ από 11,9 εκατ. ευρώ το 2024, παρά τη μείωση του τζίρου κατά 6,5%. Η εικόνα όμως αλλάζει ριζικά αν αφαιρεθούν τα αεροπορικά καύσιμα και οι διεθνείς πωλήσεις: η εμπορία καυσίμων στην εσωτερική αγορά έκλεισε με ζημιές 8,8 εκατ. ευρώ προ φόρων.
Αυτό προκύπτει από την ετήσια έκθεση του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με τα συγκεντρωτικά στοιχεία και τους αριθμοδείκτες του κλάδου για το 2025. Η μελέτη καλύπτει 12 εταιρείες-μέλη του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ): Aegean Oil, Avin Oil, BP Ελληνική, Coral, Coral Gas, ΕΚΟ, Ελινόιλ, ΕΤΕΚΑ, LPC, Melco Oil, Revoil και Shell & MOH Aviation.
Λιγότερος τζίρος, περισσότερα κέρδη
Η αξία των πωλήσεων υποχώρησε στα 13,9 δισ. ευρώ από 14,9 δισ. ευρώ, ενώ ο όγκος μειώθηκε οριακά κατά 0,4%, στους 14,1 εκατ. μετρικούς τόνους. Το κόστος των πωληθέντων όμως έπεσε ταχύτερα (-6,8%), κυρίως λόγω της μείωσης κατά 10,3% του κόστους εισαγωγής των προϊόντων (CIF). Έτσι τα μικτά κέρδη ενισχύθηκαν κατά 3,4%, στα 545 εκατ. ευρώ, πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2010-2011 σύμφωνα με το ΙΟΒΕ.
Τα λειτουργικά κέρδη (προ τόκων και φόρων) αυξήθηκαν κατά 11,9%, στα 106,5 εκατ. ευρώ. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει, ωστόσο, ότι η λειτουργική κερδοφορία προέρχεται εξ ολοκλήρου από τα «άλλα έσοδα εκμετάλλευσης» (127,3 εκατ. ευρώ, +19%). Η κύρια δραστηριότητα, δηλαδή η πώληση καυσίμων, μόλις καλύπτει τα λειτουργικά έξοδα, τα οποία αυξήθηκαν κατά 5%, στα 565,9 εκατ. ευρώ.
Το μεγάλο άλμα στην τελική γραμμή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους τόκους. Τα καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα μειώθηκαν κατά 27,1%, στα 54,7 εκατ. ευρώ, καθώς ο βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός του κλάδου περιορίστηκε στο μισό (150,8 εκατ. ευρώ από 302,6 εκατ. ευρώ). Έτσι τα κέρδη προ φόρων υπερδιπλασιάστηκαν, στα 51,8 εκατ. ευρώ.
| (σε εκατ. ευρώ) | 2024 | 2025 | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| Πωλήσεις (χιλ. μετρικοί τόνοι) | 14.155 | 14.096 | -0,4% |
| Αξία πωλήσεων | 14.880,2 | 13.915,9 | -6,5% |
| Μικτά κέρδη | 526,8 | 545,0 | +3,4% |
| Λειτουργικές δαπάνες | 538,7 | 565,9 | +5,0% |
| Κέρδη προ τόκων και φόρων | 95,2 | 106,5 | +11,9% |
| Τόκοι (καθαροί) | 75,0 | 54,7 | -27,1% |
| Κέρδη προ φόρων | 20,1 | 51,8 | +157,4% |
| Καθαρά κέρδη μετά από φόρους | 11,9 | 43,3 | +263,5% |
Πηγή: ΙΟΒΕ, στοιχεία 12 εταιρειών-μελών του ΣΕΕΠΕ
Η «παγίδα» της εγχώριας αγοράς
Το πιο αποκαλυπτικό εύρημα της έκθεσης αφορά τη διάκριση ανάμεσα στην εσωτερική αγορά και τις δραστηριότητες αεροπορικών καυσίμων και διεθνούς εμπορίου (trading). Η εγχώρια εμπορία καυσίμων αντιστοιχεί στο 60% του όγκου και στο 76% του τζίρου, αλλά έκλεισε το 2025 με ζημιές 8,8 εκατ. ευρώ προ φόρων και 4,6 εκατ. ευρώ μετά από φόρους. Αντίθετα, τα αεροπορικά και το trading απέφεραν κέρδη 60,6 εκατ. ευρώ προ φόρων, σηκώνοντας ουσιαστικά όλο το βάρος της κερδοφορίας του κλάδου.
| (σε εκατ. ευρώ) | Εσωτερική αγορά | Αεροπορικά και διεθνές εμπόριο | Σύνολο |
|---|---|---|---|
| Πωλήσεις (χιλ. μετρικοί τόνοι) | 8.475 | 5.622 | 14.096 |
| Αξία πωλήσεων | 10.601,5 | 3.314,4 | 13.915,9 |
| Εκ των οποίων δασμοί και φόροι | 3.918,9 | 8,7 | 3.927,6 |
| Μικτά κέρδη | 404,3 | 140,7 | 545,0 |
| Κέρδη (ζημιές) προ φόρων | -8,8 | 60,6 | 51,8 |
| Καθαρά κέρδη (ζημιές) | -4,6 | 47,9 | 43,3 |
Πηγή: ΙΟΒΕ
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Η εσωτερική αγορά είναι ζημιογόνη για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Οι ζημιές προ φόρων είχαν φτάσει τα 52,7 εκατ. ευρώ το 2024 και τα 22,4 εκατ. ευρώ το 2023. Τα τελευταία δέκα χρόνια, η εγχώρια δραστηριότητα έκλεισε με κέρδη άνω των 10 εκατ. ευρώ μόλις τρεις φορές (2018, 2019 και 2021).
| Έτος | Σύνολο κλάδου | Χωρίς αεροπορικά και διεθνή | Αεροπορικά και διεθνή |
|---|---|---|---|
| 2016 | 23,1 | -25,4 | 48,5 |
| 2017 | 46,7 | -6,8 | 53,5 |
| 2018 | 72,8 | 12,2 | 60,7 |
| 2019 | 78,9 | 21,1 | 57,8 |
| 2020 | -45,1 | -46,4 | 1,3 |
| 2021 | 55,5 | 22,1 | 33,4 |
| 2022 | 82,2 | 0,7 | 81,5 |
| 2023 | 33,6 | -22,4 | 56,1 |
| 2024 | 20,1 | -52,7 | 72,8 |
| 2025 | 51,8 | -8,8 | 60,6 |
Πηγή: ΙΟΒΕ
Περιθώρια «ψίχουλα» και μεγάλες αποκλίσεις
Το μικτό περιθώριο κέρδους του κλάδου βελτιώθηκε στο 3,9% από 3,5%, παραμένοντας κάτω από τον μέσο όρο της δεκαετίας 2016-2025 (4,1%) και πολύ χαμηλότερα από το 8% περίπου της περιόδου 2000-2009. Το περιθώριο κέρδους προ φόρων ανήλθε μόλις στο 0,4% (από 0,1%). Με άλλα λόγια, από κάθε 100 ευρώ πωλήσεων μένουν στις εταιρείες 40 λεπτά πριν από τους φόρους. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων μετά από φόρους ανέβηκε στο 6,3% από 1,7%.
Σε επίπεδο εταιρειών, τα υψηλότερα περιθώρια καταγράφουν όσες δραστηριοποιούνται σε λιπαντικά και αεροπορικά καύσιμα. Ξεχωρίζουν η Melco (μικτό περιθώριο 26,2%, προ φόρων 11,5%), η LPC (16,4% και 5,1%) και η Shell & MOH Aviation (7,8% και 2,9%). Στον αντίποδα, μηδενικό περιθώριο προ φόρων εμφάνισαν η Ελινόιλ, η Avinoil και η Aegean Oil, ενώ αρνητικό η ΕΚΟ (-0,4%) και η ΕΤΕΚΑ (-0,7%).
Το 95% του «κοινωνικού προϊόντος» στο Δημόσιο
Το κοινωνικό προϊόν του κλάδου, δηλαδή η αξία που διανέμεται σε κράτος, εργαζομένους, τράπεζες και μετόχους, ανήλθε σε 4,15 δισ. ευρώ (+2,7%). Η μερίδα του λέοντος πήγε στο Δημόσιο: 3,94 δισ. ευρώ από δασμούς, φόρους και εισφορές, δηλαδή το 95% του συνόλου. Στο προσωπικό κατευθύνθηκαν 109,9 εκατ. ευρώ (2,6%), στις τράπεζες 54,7 εκατ. ευρώ (1,3%) και στους μετόχους 43,3 εκατ. ευρώ (1%).
Επενδύσεις πάνω από τα 100 εκατ., λιγότερα πρατήρια
- Επενδύσεις: αυξήθηκαν κατά 16,7%, στα 105,5 εκατ. ευρώ, με το ποσοστό τους επί των μικτών κερδών να ανεβαίνει στο 19,4%. Οι επενδύσεις για ασφάλεια και περιβάλλον υποχώρησαν όμως στα 12,9 εκατ. ευρώ (-13,4%). Τις υψηλότερες επενδύσεις σε σχέση με τα μικτά τους κέρδη έκαναν η Avinoil (43,8%), η Coral Gas (29%), η Coral (28,8%) και η ΕΚΟ (25,5%).
- Πρατήρια: το δίκτυο συρρικνώθηκε στα 4.701 από 4.777 (-1,6%). Οι πωλήσεις μέσω πρατηρίων όμως αυξήθηκαν κατά 16%, στους 5,49 εκατ. μετρικούς τόνους.
- Απασχόληση: 1.755 εργαζόμενοι, από 1.743 το 2024.
- Πελάτες: 38.609, αυξημένοι κατά 4,4%.
- Ατυχήματα: 12 από 17, χωρίς θανατηφόρα.
Τα «σύννεφα» μπροστά: ETS2 και πτώση της ζήτησης
Για τα επόμενα χρόνια, το ΙΟΒΕ βλέπει σημαντικές πιέσεις. Η τρέχουσα συγκυρία (2026-2027) χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλές τιμές καυσίμων λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας, πίεση στη ζήτηση καυσίμων κίνησης και θέρμανσης και ρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.
- ETS2: από το 2028, μετά την παράταση κατά ένα έτος, οι εταιρείες θα πρέπει να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών CO₂ για τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης που διαθέτουν. Κατά το ΙΟΒΕ, το κόστος αυτό δύσκολα θα απορροφηθεί και θα μετακυλίεται σταδιακά στους καταναλωτές, επιταχύνοντας τη μείωση της ζήτησης.
- Ενεργειακή απόδοση: οι εταιρείες εμπορίας έχουν αναλάβει περίπου το 56% της εθνικής υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας. Για να την καλύψουν πρέπει να υλοποιούν και τεχνικά μέτρα που απαιτούν σημαντικές επενδύσεις.
- Συρρίκνωση της αγοράς: σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό για την ενέργεια και το κλίμα, η κατανάλωση πετρελαιοειδών θα μειωθεί κατά 21,6% έως το 2030 σε σύγκριση με το 2022, με ακόμη μεγαλύτερη μείωση την περίοδο 2031-2050.
Η πίεση, καταλήγει το ΙΟΒΕ, θα είναι μεγαλύτερη για τις εταιρείες που εξαρτώνται κυρίως από την εγχώρια αγορά βενζίνης και πετρελαίου. Οι μικρότερες ιδίως θα έχουν περιορισμένα περιθώρια για τις αναγκαίες επενδύσεις μετασχηματισμού, όπως σε υποδομές ηλεκτροκίνησης.