Από την πλέον αξιόπιστη διεθνή λίστα αξιολόγησης QS (Quacquarelli Symonds), δημοσιεύθηκε πρόσφατα, ο Πίνακας Κατάταξης Πανεπιστημίων σε επιμέρους θεματικές περιοχές και εξειδικευμένα επιστημονικά αντικείμενα.
Σύμφωνα με τον πίνακα, τα αποτελέσματα της φετινής κατάταξης 2026 αποτυπώνουν ποσοτικά και ποιοτικά τις καλύτερες επιδόσεις για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) σε επίπεδο πενταετίας οδηγώντας σε ρεκόρ διακρίσεων.
Συγκεκριμένα για το 2026 το Πανεπιστήμιο Αθηνών πέτυχε πολύ υψηλές επιδόσεις σε 24 Επιστημονικά Πεδία, έναντι 14 το 2021 και 15 το 2023, καταγράφοντας την τελευταία τριετία πολύ μεγάλη άνοδο. https://www.topuniversities.com/subject-rankings
Η συγκεκριμένη κατάταξη αξιολογεί τα Πανεπιστήμια σε πέντε (5) βασικές θεματικές περιοχές σπουδών και έρευνας, όπως προσδιορίζονται από τη μεθοδολογία της QS, (Τέχνες και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, Επιστήμες της Ζωής και Ιατρικής, Φυσικές Επιστήμες, Κοινωνικές Επιστήμες και Διοίκηση, Μηχανική και Τεχνολογία) αλλά και σε 55 επιμέρους επιστημονικά πεδία – ειδικότητες που αποτελούν υποσύνολα των πέντε βασικών.
Πιο συγκεκριμένα οι διακρίσεις του ΕΚΠΑ είναι οι εξής:
- Αξιολογήθηκε για το 2026 και βαθμολογήθηκε θετικά σε 24 επιμέρους επιστημονικά πεδία, έναντι 15 που πέτυχε το 2023 και 14 το 2021 (βλέπε πίνακα 1)
- Στην 34η θέση παγκοσμίως τοποθετείται ο τομέας «Κλασσικές Σπουδές και Αρχαία Ιστορία», ανεβαίνοντας από τις θέσεις 51-100 που βρισκόταν την τελευταία διετία.
- Στο top 100 παγκοσμίως τοποθετούνται 4 επιμέρους επιστημονικά πεδία σπουδών και έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πιο συγκεκριμένα η Οδοντιατρική (Dentist), η Αρχαιολογία (Archaeology), η Μηχανική των Πετρελαιοειδών (Petroleum Engineering) στις θέσεις 51-100 και βέβαια ο τομέας «Κλασσικές Σπουδές και Αρχαία Ιστορία» που αναφέρθηκε παραπάνω ο οποίος βρίσκεται και στο top 50.
- Το Ίδρυμα βρίσκεται σε υψηλές θέσεις και στις πέντε (5) βασικές θεματικές περιοχές, με τον Τομέα Επιστήμες της Ζωής και Ιατρική (Life Sciences and Medicine) να καταλαμβάνει την 195η θέση παγκοσμίως ανεβαίνοντας 19 θέσεις σε σχέση με το 2022.
- Και τα 4 Τμήματα της Σχολής Επιστημών Υγείας βρίσκονται για το 2026 σε υψηλές θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης. Εκτός από την Οδοντιατρική που αναφέρθηκε πιο πάνω, το Τμήμα Φαρμακευτικής βρίσκεται στις θέσεις 101-150 στο επιστημονικό πεδίο Φαρμακευτική & Φαρμακολογία (Pharmacy & Pharmacology), η Ιατρική (Medicine) στην 184η θέση παγκοσμίως και η Νοσηλευτική (Nursing) στις θέσεις 151-225.
- To επιστημονικό πεδίο της Νομικής (Law) βρέθηκε στις θέσεις 251-300 ανεβαίνοντας 100 θέσεις σε σχέση με την κατάταξη του 2025.
- Την μερίδα του λέοντος σε επίπεδο νέων διακρίσεων έχουν οι «Ανθρωπιστικές Σπουδές» του Ιδρύματος, όπου για πρώτη φορά στους πίνακες των διακρίσεων εισήχθησαν τέσσερα επιστημονικά πεδία και πιο συγκεκριμένα η Φιλοσοφία (Philosophy) στις θέσεις 201-225, η Γλωσσολογία (Linguistics) στις θέσεις 251-300, ο τομέας των Μοντέρνων Γλωσσών (Modern Languages) επίσης στις θέσεις 251-300 και η Αγγλική Γλώσσα και Λογοτεχνία (English Language & Literature) στις θέσεις 301-350.
- Η Σχολή Θετικών Επιστημών του Ιδρύματος σημείωσε 8 σημαντικές διακρίσεις, στο επιστημονικό πεδίο Επιστήμες των Υπολογιστών και Πληροφοριακά Συστήματα (Computer Science and Information Systems) και τα Μαθηματικά (Mathematics) στις θέσεις 251-300, οι Επιστήμες της Βιολογίας (Biological Sciences) και η Χημεία (Chemistry) στις θέσεις 301-350, η Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική (Engineering – Electrical & Electronic) και η Φυσική & Αστρονομία (Physics & Astronomy) στις θέσεις 401-450 και οι Περιβαλλοντικές Επιστήμες (Environmental Sciences) στις θέσεις 501-550
- Για πρώτη φορά εισάγεται στους πίνακες της κατάταξης το επιστημονικό πεδίο Πολιτικές Επιστήμες και Διεθνείς Σπουδές (Politics & International Studies), το οποίο βρέθηκε στις θέσεις 301-400.
- Τα επιστημονικά πεδία της Εκπαίδευσης (Education) και της Ψυχολογίας (Psychology) βρέθηκαν και φέτος στις θέσεις 301-350 και των Οικονομικών και Οικονομετρίας (Economics & Econometrics) στις θέσεις 451-500.
- Στα διακρθέντα επιστημονικά πεδία και για το 2026 θα βρεθεί και η Γεωπονία – Δασολογία (Agriculture & Forestry) στις θέσεις 401-475
Με αφορμή τις νέες σημαντικές διακρίσεις του Πανεπιστημίου Αθηνών ο Πρύτανης του Ιδρύματος Γεράσιμος Σιάσος έκανε την εξής δήλωση: «Η κατάταξη της QS στα βασικά και εξειδικευμένα επιστημονικά αντικείμενα επιβεβαιώνει το υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκό, ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο που συντελείται διαχρονικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Παράλληλα, αναδεικνύει τη διεθνή απήχηση και επιρροή της έρευνας που παράγεται στο Ίδρυμα, καθώς και την αναγνώρισή της τόσο από την ακαδημαϊκή κοινότητα όσο και από την αγορά εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια σε όλο το προσωπικό του Ιδρύματος για αυτή τη νέα μεγάλη διάκριση! Ο ιδιαίτερα υψηλός αριθμός διακρίσεων του Πανεπιστημίου στη συγκεκριμένη κατάταξη συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική διεθνοποίησης και εξωστρέφειας που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια.
Η δημιουργία και υλοποίηση ξενόγλωσσων Προπτυχιακών και Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών έχει ενδυναμώσει τη διεθνή παρουσία και ελκυστικότητα του Πανεπιστημίου, προσελκύοντας φοιτητές και ακαδημαϊκούς από το εξωτερικό.
Την ίδια στιγμή, η συστηματική εσωτερική πολιτική του Ιδρύματος για τη συνεχή βελτίωση της έρευνας, την ενίσχυση της ποιότητας των δημοσιεύσεων και την προώθηση της διεθνούς επιστημονικής δικτύωσης συμβάλλει ουσιαστικά στη διαρκή αναβάθμιση της θέσης του Πανεπιστημίου στις διεθνείς κατατάξεις».
Για τη θεματική κατάταξη του 2026 τελικώς κατετάγησαν 1908 Πανεπιστήμια από 166 χώρες. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα βασίζονται σε απαντήσεις ερωτηματολογίου 151.000 ακαδημαϊκών και 100.000 εργοδοτών, καθώς και στην ανάλυση 16,5 εκατομμυρίων επιστημονικών δημοσιεύσεων από τη βιβλιομετρική βάση δεδομένων Scopus, απ’ όπου ελήφθησαν υπόψη δεδομένα πενταετίας.
Οι κατατάξεις της QS χρησιμοποιούν δεδομένα ειδικών γνωμοδοτών (peer reviews) που συλλέγονται από μεγάλο αριθμό ερευνητών, ακαδημαϊκών και εργοδοτών. Επίσης, λαμβάνουν υπόψη τον αριθμό τον αριθμό ετεροαναφορών αναφορών και την επιδραστικότητα του δημοσιευμένου έργου των καθηγητών και ερευνητών κάθε Σχολής ή Τμήματος. Πιο συγκεκριμένα βαθμολογούνται τέσσερα κριτήρια – δείκτες με διαφορετική βαρύτητα το καθένα.
Τα κριτήρια αυτά είναι τα εξής:
- Ακαδημαϊκή Φήμη. Η μέτρηση γίνεται μέσω έρευνας ερωτηματολογίου. Στο ερωτηματολόγιο χρησιμοποιούνται ακαδημαϊκοί διαφόρων ειδικοτήτων και ερωτώνται για τα κατά τη γνώμη τους 30 καλύτερα πανεπιστήμια στους τομείς εμπειρογνωμοσύνης τους, χωρίς να μπορούν να επιλέξουν το δικό τους. Μεταξύ των ετών 2021-2025 η QS συγκέντρωσε περίπου 151.000 ερωτηματολόγια ακαδημαϊκών από όλο τον κόσμο. Το βάρος του συγκεκριμένου αυτού κριτηρίου στη συνολική βαθμολογία των βασικών και εξειδικευμένων αντικειμένων για το 2026 κυμαίνεται από 30 έως και 90%.
- Φήμη μεταξύ των Εργοδοτών: Πρόκειται για ίδιου τύπου με την προηγούμενη έρευνα ερωτηματολογίων, μόνο που απευθύνεται σε δείγμα εργοδοτών των αποφοίτων των πανεπιστημίων. Πάνω από 100.000 ερωτηματολόγια εργοδοτών παγκοσμίως έχουν ληφθεί υπόψη τα οποία συγκεντρώθηκαν μεταξύ των ετών 2021-2024. Τα ερωτηματολόγια αυτά δίνουν μια σημαντική εικόνα και πληροφορίες, όσον αφορά τις προσλήψεις αποφοίτων των Πανεπιστημίων. Στην έρευνα αυτή έχουν συμμετάσχει εργοδότες από όλους τους τομείς της Οικονομίας, και ανάμεσα τους εταιρίες όπως το Facebook, η Google, η Wells Fargo, η Bank of America κ.α Το βάρος του συγκεκριμένου αυτού κριτηρίου στη συνολική βαθμολογία των βασικών και εξειδικευμένων αντικειμένων για το 2026 κυμαίνεται από 10 έως και 50%.
- Αριθμός ετερο-αναφορών ανά εργασία. Η QS χρησιμοποιεί τα δεδομένα της βάσης Scopus. Αθροίζεται ο συνολικός αριθμός ετερο-αναφορών σε εργασίες της τελευταίας πενταετίας που συνεγράφησαν από μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου πάνω στο συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα και διαιρούνται με τον αντίστοιχο συνολικό αριθμό καθηγητών και ερευνητών. Το βάρος του συγκεκριμένου αυτού κριτηρίου στη συνολική βαθμολογία των βασικών και εξειδικευμένων αντικειμένων για το 2026 κυμαίνεται από 0% έως και 30%.
- Ο δείκτης h-index είναι ένας τρόπος μέτρησης τόσο της παραγωγικότητας όσο και της επίδρασης του δημοσιευμένου έργου ενός επιστήμονα ή ερευνητή. Ο δείκτης βασίζεται στο σύνολο των πιο συχνά αναφερόμενων έργων του ακαδημαϊκού και στον αριθμό των παραπομπών που έλαβαν σε άλλες δημοσιεύσεις. Το βάρος του συγκεκριμένου αυτού κριτηρίου στη συνολική βαθμολογία των βασικών και εξειδικευμένων αντικειμένων για το 2026 κυμαίνεται από 0 έως και 25%.
- Ο δείκτης Διεθνές Δίκτυο Έρευνας (IRN) χρησιμοποιείται για πρώτη φορά φέτος και αποτελεί ένα μέτρο της αποτελεσματικότητας της δημιουργίας σταθερών ερευνητικών συνεργασιών. Κυμαίνεται βαθμολογικά από 0 έως 10% για το 2026.