Με τον κίνδυνο των ακραίων πυρκαγιών να μετατρέπεται πλέον σε μόνιμο χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών καλοκαιριών, η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά σε μια νέα φάση επιχειρησιακής ετοιμότητας για την αντιπυρική περίοδο του 2026.
Το νέο πακέτο πυροπροστασίας της Κομισιόν περιλαμβάνει ενισχυμένο στόλο εναέριων μέσων, προ-τοποθέτηση εκατοντάδων πυροσβεστών σε χώρες υψηλού κινδύνου και διεύρυνση του μηχανισμού rescEU, με την Ελλάδα να βρίσκεται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού σχεδιασμού.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας και Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ε.Ε., η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις βασικές χώρες υποδοχής και ανάπτυξης δυνάμεων για το καλοκαίρι του 2026, μαζί με τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Κύπρο.
Η χώρα θα διαθέσει στο ευρωπαϊκό σύστημα:
- δύο αεροσκάφη rescEU,
- δύο αεροσκάφη μέσω του European Civil Protection Pool,
- μία επίγεια μονάδα δασοπυρόσβεσης,
- δύο μηχανοκίνητες μονάδες δασοπυρόσβεσης,
ενώ παράλληλα θα φιλοξενήσει, αλλά και θα αποστείλει ομάδες πυροσβεστών στο πλαίσιο του προγράμματος προ-τοποθέτησης ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Ευρωπαϊκή «ομπρέλα» πυροπροστασίας
Η Ε.Ε. ενισχύει σημαντικά τον κοινό ευρωπαϊκό στόλο πυρόσβεσης. Για το 2026 προβλέπεται μόνιμος στόλος rescEU με 12 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα, ενώ ήδη παραδόθηκε στη Ρουμανία το πρώτο ελικόπτερο του νέου στόλου.
Παράλληλα, 777 πυροσβέστες από 14 χώρες θα προ-τοποθετηθούν σε κρίσιμες περιοχές της Ευρώπης κατά την αντιπυρική περίοδο, αριθμός υπερτριπλάσιος σε σχέση με το 2022, όταν συμμετείχαν 236 πυροσβέστες. Συνολικά, 18 χώρες έχουν ήδη συμμετάσχει σε αναπτύξεις στο πλαίσιο του προγράμματος.
Η επιχειρησιακή «καρδιά» του συστήματος παραμένει το Emergency Response Coordination Centre (ERCC) στις Βρυξέλλες, το οποίο λειτουργεί σε 24ωρη βάση, συντονίζοντας διασυνοριακές αποστολές και παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο τις φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη και διεθνώς.
Από το 2001 μέχρι σήμερα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας έχει ενεργοποιηθεί σε περισσότερες από 830 καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η Ελλάδα παραμένει στην «κόκκινη ζώνη»
Τα στοιχεία του European Forest Fire Information System (EFFIS) δείχνουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Το μείγμα παρατεταμένης ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών και συσσώρευσης καύσιμης ύλης συγκαταλέγεται στους βασικούς παράγοντες κινδύνου που εντοπίζουν οι ευρωπαϊκές αρχές για την εκδήλωση ακραίων δασικών πυρκαγιών στη Μεσόγειο.
Από την καταστολή στη διαχείριση κινδύνου
Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από την απλή αντιμετώπιση των πυρκαγιών στη συνολική διαχείριση κινδύνου. Η πρωτοβουλία «Integrated Wildfire Risk Management» προβλέπει πιο στενή συνεργασία πολιτικής προστασίας, δασικών υπηρεσιών και περιβαλλοντικών αρχών, αντιμετωπίζοντας τις πυρκαγιές ως διαρθρωτικό και όχι εποχικό πρόβλημα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν συνδέει την πολιτική πυροπροστασίας με τη νέα «Preparedness Union Strategy», ένα ευρύτερο σχέδιο ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας που περιλαμβάνει 30 βασικές δράσεις για φυσικές καταστροφές, υβριδικές απειλές και κρίσεις πολιτικής προστασίας.