Τον τρόπο λειτουργίας του MedWatch, του νέου ψηφιακού εργαλείου ελέγχου της δραστηριότητας ιδιωτικών δομών υγείας και της ιατρικής διαφήμισης, περιέγραψε αναλυτικά ο δημιουργός της πλατφόρμας Γιάννης Δοξαράς, μιλώντας αποκλειστικά στην εκπομπή «Live Now» του ΕΡΤnews.
Ο κ. Δοξαράς εξήγησε ότι η δημιουργία του εργαλείου ήρθε με αφορμή ένα τραγικό περιστατικό, το οποίο άνοιξε τη συζήτηση για το τι επιτρέπεται να διαφημίζει και να πραγματοποιεί κάθε ιατρός ή κάθε δομή υγείας, αλλά και για το κατά πόσο οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούν να παρακολουθούν αποτελεσματικά ένα εξαιρετικά μεγάλο ψηφιακό πεδίο.
Όπως ανέφερε, στόχος ήταν να δοθεί στους ελεγκτικούς μηχανισμούς η δυνατότητα να εποπτεύουν συστηματικά το «χάος», όπως το χαρακτήρισε, που υπάρχει σήμερα στο διαδίκτυο.
Το MedWatch, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζεται στα ιατρεία. Σαρώνει την ψηφιακή παρουσία γιατρών, κλινικών, ινστιτούτων, κέντρων αισθητικής, spa, ακόμη και κομμωτηρίων, όταν αυτά προβάλλουν υπηρεσίες που άπτονται της υγείας ή της ιατρικής.
Τα ευρήματα του συστήματος είναι ενδείξεις που πρέπει να επιβεβαιωθούν από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς και δεν αποτελούν από μόνα τους διαπίστωση παράβασης.
Από τους 28.000 γιατρούς του ΙΣΑ, οι 16.000 έχουν διαδικτυακή παρουσία
Χαρακτηριστικό παράδειγμα για την έκταση του προβλήματος έδωσε ο Γιάννης Δοξαράς, αναφερόμενος στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ).
Όπως είπε, από τα περίπου 28.000 μέλη του ΙΣΑ, περίπου 16.000 έχουν διαδικτυακή παρουσία, με τον καθένα να μπορεί να προβάλλει τις υπηρεσίες του μέσω ιστοσελίδων, διαφημίσεων και άλλων ψηφιακών καναλιών.
Το MedWatch επιχειρεί να συγκεντρώσει αυτή την πληροφορία και να τη διασταυρώσει με τα στοιχεία που υπάρχουν στα επίσημα μητρώα.
«Η βασική ιδέα είναι ότι φέρνουμε όλα τα δεδομένα μέσα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δημιουργός του εργαλείου.
Η πλατφόρμα, όπως εξήγησε, παρακολουθεί τις διαφημίσεις που εμφανίζονται στη Google και στο TikTok, εξετάζει τις ιστοσελίδες γιατρών, κλινικών και άλλων δομών, ενώ αξιοποιεί και στοιχεία από τα μητρώα των Ιατρικών Συλλόγων. Έτσι μπορεί να αντιπαραβάλει, για παράδειγμα, τι διαφημίζει ένας γιατρός με την ειδικότητα και την εξειδίκευση που επισήμως διαθέτει.
Από τα ινστιτούτα αισθητικής μέχρι τα κομμωτήρια
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο εάν το σύστημα αφορά μόνο γιατρούς που είναι εγγεγραμμένοι στους Ιατρικούς Συλλόγους ή εάν επεκτείνεται και σε μη ιατρικές δομές.
Η απάντηση του κ. Δοξαρά ήταν σαφής: «Περιλαμβάνει τα πάντα». Στο πεδίο ελέγχου μπαίνουν, μεταξύ άλλων, spa, κέντρα αισθητικής, ινστιτούτα, ακόμη και κομμωτήρια, όταν διαφημίζουν υπηρεσίες που δεν θα έπρεπε να παρέχονται από μη ιατρικές δομές.
Ο ίδιος ανέφερε ότι έχουν εντοπιστεί, για παράδειγμα, περιπτώσεις όπου τέτοιες επιχειρήσεις διαφημίζουν ότι μπορούν να πραγματοποιήσουν ακόμη και Botox.
Το σύστημα, επομένως, δεν εξετάζει μόνο το ποιος παρέχει μια υπηρεσία, αλλά και τι ακριβώς διαφημίζει και σε ποιον χώρο.
Οι «μαρτυρίες» ασθενών στις διαφημίσεις
Ένα ακόμη ζήτημα που ανέδειξε ο δημιουργός του MedWatch αφορά τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι γιατροί και δομές προβάλλουν τις υπηρεσίες τους.
Ως παράδειγμα έφερε τις κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης, όπου, όπως είπε, έχουν εντοπιστεί πρακτικές που αγγίζουν τα όρια της δεοντολογίας, με τη χρήση μαρτυριών ασθενών.
«Με τα στημόνια, δηλαδή με μαρτυρίες ασθενών», είπε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας περιπτώσεις όπου πολλές γυναίκες εμφανίζονται να υποστηρίζουν ότι πέτυχαν εγκυμοσύνη «με την πρώτη» προσπάθεια.
Το MedWatch καταγράφει τέτοιου τύπου περιεχόμενο και το εντάσσει στο συνολικό προφίλ που δημιουργεί για κάθε δομή.
231 «κόκκινες» και 424 «κίτρινες» δομές
Ο Γιάννης Δοξαράς αποκάλυψε στην εκπομπή ότι το σύστημα είχε ήδη τεθεί σε λειτουργία από τις προηγούμενες ημέρες.
Στον πιλοτικό έλεγχο στην Αττική καταγράφηκαν 8.563 δομές, εξετάστηκαν 9.838 ψηφιακά περιεχόμενα, μεταξύ των οποίων 8.055 πληρωμένες διαφημίσεις, και εντοπίστηκαν 5.069 υποψήφια ευρήματα σε 655 δομές. Από αυτές, 231 σημάνθηκαν με κόκκινο και 424 με κίτρινο.
Από τις 231 «κόκκινες» δομές, περίπου 160 αφορούν μη ιατρικές οντότητες, 50 ιατρεία, 7 πολυϊατρεία και 12 ιδιωτικές κλινικές.
Ο ίδιος υπογράμμισε, ωστόσο, ότι πρόκειται για υποψήφια ευρήματα και όχι για οριστικά διαπιστωμένες παραβάσεις. Η τελική αξιολόγηση απαιτεί ανθρώπινο έλεγχο από τους αρμόδιους φορείς.
Ένα από τα πιο σοβαρά ευρήματα: ισχυρισμοί για θεραπεία καρκίνου
Σε ερώτηση για το ποια από τα ευρήματα που εντόπισε το σύστημα ήταν τα πιο ακραία, ο κ. Δοξαράς αναφέρθηκε σε περιπτώσεις όπου εμφανίζονται ισχυρισμοί για ίαση ή σημαντική βελτίωση σε πολύ σοβαρές μορφές καρκίνου.
Όπως περιέγραψε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν αναφέρεται απαραίτητα ευθέως ότι «θα σε κάνουν καλά», αλλά παρουσιάζονται μαρτυρίες ανθρώπων που υποστηρίζουν ότι έλαβαν συγκεκριμένα σκευάσματα και είδαν «σημαντική βελτίωση».
Ο ίδιος σημείωσε ότι ορισμένες από αυτές τις αναφορές φτάνουν, κατά την έκφρασή του, «στα όρια της ιατρικής και του κομπογιαννίτη».
Στον πιλοτικό έλεγχο έχουν καταγραφεί, μεταξύ άλλων, κατηγορίες ευρημάτων που αφορούν ισχυρισμούς για «θαύμα», detox ή ίαση, διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο κοινό, μαρτυρίες και υπερθετικούς ισχυρισμούς, αλλά και περιπτώσεις όπου μια ιατρική πράξη εμφανίζεται να πραγματοποιείται σε δομή διαφορετικής κατηγορίας από αυτή που προβλέπεται.
Η περίπτωση του ιατρείου των προφυλακισμένων γιατρών
Στη συζήτηση τέθηκε και συγκεκριμένη υπόθεση ιατρείου γιατρών που έχουν προφυλακιστεί, για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.
Ο Γιάννης Δοξαράς εξήγησε ότι το MedWatch εντόπισε στον ιστότοπο της συγκεκριμένης δομής ισχυρισμούς και διαφημιζόμενες θεραπείες, οι οποίες, με βάση τα στοιχεία που είχε το σύστημα, δεν μπορούσαν να πραγματοποιούνται στο συγκεκριμένο ιατρείο.
Το κρίσιμο στοιχείο, όπως εξήγησε, είναι ότι το MedWatch δεν περιορίζεται στο να «διαβάζει» ένα site, αλλά διασταυρώνει την ψηφιακή πληροφορία με τα στοιχεία των μητρώων των Ιατρικών Συλλόγων.
«Ξέρουμε ποιος γιατρός, τι ειδικότητα έχει, τι εξειδίκευση, αν έχει πτυχίο, αν είναι γιατρός», είπε.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, σύμφωνα με τον ίδιο, η διασταύρωση έδειξε ότι ο συγκεκριμένος γιατρός δεν διέθετε την απαιτούμενη εξειδίκευση για τις θεραπείες που διαφημίζονταν στην ιστοσελίδα, ενώ οι πράξεις που εμφανίζονταν ως παρεχόμενες δεν μπορούσαν να γίνουν στο συγκεκριμένο ιατρείο.
Η διαπίστωση αυτή, όπως διευκρινίζεται και από την παρουσίαση του συστήματος, αποτελεί στοιχείο που κατευθύνει τον έλεγχο και δεν υποκαθιστά την προβλεπόμενη διοικητική ή πειθαρχική διαδικασία.
Οι 11 δείκτες που «διαβάζουν» τι επιτρέπεται και τι όχι
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε ο κ. Δοξαράς στην κωδικοποίηση της νομοθεσίας.
Όπως είπε, η ομάδα του MedWatch κωδικοποίησε την ισχύουσα νομοθεσία και δημιούργησε 11 δείκτες, με βάση τους οποίους το σύστημα εξετάζει εάν μια δραστηριότητα, μια διαφήμιση ή μια ιατρική πράξη φαίνεται να κινείται εντός του επιτρεπόμενου πλαισίου.
Μεταξύ των ερωτημάτων που εξετάζονται είναι:
εάν επιτρέπεται η διαφήμιση συγκεκριμένων φαρμάκων,
εάν η ειδικότητα ενός γιατρού καλύπτει τη συγκεκριμένη πράξη,
εάν η πράξη μπορεί να πραγματοποιηθεί στη συγκεκριμένη δομή,
εάν απαιτείται διαφορετικού τύπου μονάδα ή κλινική,
εάν υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις και ο απαιτούμενος εξοπλισμός.
Όπως εξήγησε χαρακτηριστικά, ο ίδιος γιατρός μπορεί να έχει μια συγκεκριμένη ειδικότητα, αλλά διαφορετικές πράξεις να επιτρέπεται να γίνονται σε διαφορετικού τύπου χώρους.
Η λογική αυτή αποτελεί βασικό μέρος του συστήματος: συνδυάζονται η κατηγορία της δομής, η ειδικότητα του γιατρού, η πράξη που διαφημίζεται και τα στοιχεία του αντίστοιχου μητρώου.
«Οι ιατρικοί σύλλογοι χρειάζονται αναβάθμιση του τρόπου εποπτείας»
Ο δημιουργός του MedWatch στάθηκε ιδιαίτερα και στη διαδικασία που ακολουθείται σήμερα από τους Ιατρικούς Συλλόγους.
Όπως είπε, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο όγκος των πληροφοριών στο διαδίκτυο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται στη συνέχεια ο έλεγχος.
«Ο τρόπος που οι ιατρικοί σύλλογοι κάνουν τις εποπτείες και γίνεται πειθαρχικός έλεγχος, να το πω λίγο κομψά, είναι παρωχημένος και αυτός χρειάζεται αναβάθμιση, επικαιροποίηση», ανέφερε.
Ο λόγος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι ακόμη και όταν εντοπίζεται κάτι ύποπτο στο διαδίκτυο, απαιτείται στη συνέχεια φυσικός έλεγχος.
Μάλιστα, όπως εξήγησε, σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται να συμμετάσχει και πολιτικός μηχανικός, καθώς η νομοθεσία προβλέπει τριμελή επιτροπή και συγκεκριμένες προϋποθέσεις σχετικά με τη διαμόρφωση και το layout του ιατρείου.
Αυτή η διαδικασία, όπως σημείωσε, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις.
Παγώνη: Το MedWatch θα δίνει έτοιμο τον φάκελο στον Ιατρικό Σύλλογο
Στη συζήτηση παρενέβη και η πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Ματίνα Παγώνη, η οποία εξήγησε τι αλλάζει πρακτικά στους ελέγχους των Ιατρικών Συλλόγων.
Όπως είπε, το νέο εργαλείο θα δίνει στον Ιατρικό Σύλλογο έτοιμο το υλικό που έχει συλλέξει, ώστε οι ελεγκτές να μπορούν να επικεντρώνονται στις δομές που έχουν επισημανθεί.
«Από τις 500-600 δομές που θα έχει βγάλει, ποιες είναι οι κόκκινες, ποιες οι κίτρινες, θα του το έχει δώσει έτοιμο», ανέφερε.
Ο Ιατρικός Σύλλογος, στη συνέχεια, θα εξετάζει τους φακέλους και θα πραγματοποιεί τον απαραίτητο έλεγχο, καθώς, όπως διευκρινισε η κ. Παγώνη, μπορεί να υπάρχουν λάθη στην αυτοματοποιημένη διαδικασία και μια δομή που έχει επισημανθεί να μην είναι τελικά παράνομη.
Για τον λόγο αυτό, όπως τόνισε, ο ανθρώπινος έλεγχος παραμένει απαραίτητος.
Σύμφωνα με την ίδια, από τη Δευτέρα θα ξεκινήσει ο έλεγχος των 231 «κόκκινων» δομών, ενώ θα γίνει επανέλεγχος και στις 424 «κίτρινες».
Η εφαρμογή για τα κινητά: ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει τον γιατρό
Η κ. Παγώνη αναφέρθηκε και στο δεύτερο σκέλος του σχεδιασμού, την εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα, η οποία προορίζεται για τους πολίτες.
Όπως εξήγησε, η λογική είναι ο πολίτης να μπορεί με το κινητό του να αναζητά έναν γιατρό και να βλέπει τα επίσημα στοιχεία του.
Η αναζήτηση θα μπορεί να γίνεται με βάση το ονοματεπώνυμο, την ειδικότητα και την εξειδίκευση, ενώ θα εμφανίζονται και τα στοιχεία που υπάρχουν στον ιατρικό φάκελο/μητρώο.
«Με ένα κουμπί, με το τηλέφωνο θα μπαίνεις μέσα, θα βλέπεις τον γιατρό που εσύ θες να πας», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πολίτης θα μπορεί έτσι να ελέγχει εάν ο γιατρός διαθέτει την ειδικότητα που δηλώνει, ποια μετεκπαίδευση έχει και ποιες πιστοποιημένες εξειδικεύσεις διαθέτει.
Η κ. Παγώνη έφερε ως παράδειγμα έναν παθολόγο ή ενδοκρινολόγο που ασχολείται με τον σακχαρώδη διαβήτη. Για έναν ασθενή που αναζητά πιο εξειδικευμένη φροντίδα, η δυνατότητα να γνωρίζει τι ακριβώς αναγράφεται στα επίσημα στοιχεία του γιατρού μπορεί να αποτελεί κρίσιμη πληροφορία.
«Ο γιατρός μπορεί να λέει ό,τι θέλει, αλλά τα χαρτιά του στον ιατρικό φάκελο τι λένε;», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το MedWatch, πάντως, όπως έχει διευκρινιστεί κατά την παρουσίασή του, λειτουργεί ως εργαλείο ψηφιακής εποπτείας και υποστήριξης των ελεγκτικών μηχανισμών. Δεν αποδίδει από μόνο του παραβάσεις ούτε αντικαθιστά τον προβλεπόμενο έλεγχο από τους αρμόδιους φορείς.
Πηγή: ertnews.gr