Οι αγορές ομολόγων στέλνουν προειδοποιητικό σήμα. Χθες Παρασκευή, το βρετανικό 10ετές έκλεινε στο 4,99%, φλερτάροντας με το ψυχολογικό όριο του 5% — επίπεδο που δεν είχε αγγίξει από το 2008. Ομοίως, το γερμανικό Bund (το ομόλογο-αναφοράς της ευρωζώνης) ανέβηκε στο 3,04%, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011.
Η επίδραση είναι ισχυρή και στον ευρωπαϊκό Νότο. Το ιταλικό 10ετές ανέβηκε στο 3,96%, το ελληνικό στο 3,93%, το γαλλικό στο 3,75%, το ισπανικό στο 3,58% και το πορτογαλικό στο 3,51%. Η Γαλλία βρίσκεται κοντά σε υψηλό 14 ετών, η Ισπανία και η Ελλάδα σε υψηλά 12 μηνών, η Ιταλία σε υψηλό περίπου 11 μηνών και η Πορτογαλία σε υψηλό 28 μηνών.
Αλλά και στις ΗΠΑ, που πολλές φορές δίνουν ευρύτερο σήμα στις αγορές, το 10ετές ομόλογο κινείτο χθες κοντά στο 4,37% — στο υψηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2025, ενώ τα 30ετή στεγαστικά δάνεια ανέβηκαν στο 6,32%, ακολουθώντας την κίνηση του 10ετούς.
Το ενεργειακό σοκ δημιουργεί νέο τοπίο
Ο βασικός λόγος είναι ότι το σοκ από την ενέργεια ξαναγράφει τον χάρτη του πληθωρισμού και, μαζί του, των επιτοκίων.
Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022, καθώς οι τιμές spot (τρέχουσες τιμές άμεσης παράδοσης στην αγορά εμπορευμάτων) σε αργό και καύσιμα έχουν απογειωθεί. Ο πόλεμος στον Περσικό συμπιέζει τις ροές από τη Μέση Ανατολή και δημιουργεί εφιάλτες για την αγορά.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η κλασική φυγή προς την ασφάλεια δεν αρκεί για να ρίξει τις αποδόσεις. Ο φόβος των επενδυτών για νέο γύρο πληθωρισμού, ξεπερνά την ανάγκη αναζήτησης ασφαλών καταφυγίων.
Οι κεντρικές τράπεζες αλλάζουν τη στάση τους
Το δεύτερο σκέλος αφορά τις κεντρικές τράπεζες. Η Fed (Federal Reserve, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ) κράτησε τα επιτόκια αμετάβλητα και προέβλεψε υψηλότερο πληθωρισμό, με ουσιαστικά μόνο μία μείωση φέτος.Η Τράπεζα της Αγγλίας επίσης διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, αλλά η αγορά διάβασε τις σχετικές δηλώσεις ως πιο "σκληρό" μήνυμα και πλέον φαίνεται τιμολογεί νέες αυξήσεις μέσα στο 2026.
Στην ευρωζώνη, η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) τήρησε στάση αναμονής, όμως αξιωματούχοι και αναλυτές παραδέχονται πλέον ότι μια αύξηση είναι πολύ πιο πιθανή από μια μείωση, ιδίως αν το ενεργειακό σοκ επιμείνει.
Τι σημαίνει για κράτη και νοικοκυριά
Τι σημαίνουν αυτά; Ακριβότερο χρήμα για κράτη, τράπεζες, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Στην ευρωζώνη όταν το γερμανικό 10ετές περνά το 3%, ολόκληρη η καμπύλη χρηματοδότησης μετατοπίζεται ψηλότερα. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την «περιφέρεια» αλλά και τον πυρήνα της.
Για την Ελλάδα, το 3,93% σημαίνει ακριβότερο κόστος κεφαλαίου και λιγότερο άνετο περιβάλλον δανεισμού για Δημόσιο και αγορά. Το ίδιο ισχύει και για την Ιταλία, με το 3,96% να διατηρεί την πίεση στην χώρα με το τεράστιο κρατικό χρέος.
Όσο οι αποδόσεις ανεβαίνουν, η εξυπηρέτηση των χρεών γίνεται πιο ακριβή. Δημιουργώντας έτσι πρόβλημα στα κράτη με ιδιαίτερα υψηλό κρατικό χρέος, (στα οποία ανήκουν πλέον τόσο η Μεγάλη Βρετανία, όσο και η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία), χωρίς να έχουν το μαξιλάρι των μνημονιακών δανείων προς τον ESM και άλλους κρατικούς δανειστές, που διαθέτει η χώρα μας.
Το μήνυμα των αγορών είναι πάντως σαφές: αν το ενεργειακό σοκ κρατήσει, τα σημερινά "όρια" μπορεί να αποδειχθούν βάση για νέα άνοδο.
Με πιθανώς μεγάλη αναταραχή και σε αναδυόμενες αγορές του κόσμου, που επηρεάζονται ακόμη περισσότερο από την αλυσιδωτή αντίδραση πληθωρισμού-ανόδου επιτοκίων-δυσκολιών στα κρατικά χρέη.
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
| ► Προσέξτε εάν το βρετανικό 10ετές σπάσει με ορμή το ψυχολογικό φράγμα του 5% — ίσως σηματοδοτήσει νέα φάση πίεσης σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά χρέους, με ιδιαίτερα δυσμενή επίπτωση στο κόστος δανεισμού του Νότου |
| ► Παρακολουθήστε τις επόμενες δηλώσεις ΕΚΤ και Fed — εάν το ενεργειακό σοκ του Περσικού παραμείνει, η αγορά θα αναθεωρήσει ριζικά τις προσδοκίες της για το 2026 |