Αναλυτικά στοιχεία για το πόσοι επαγγελματίες και επιχειρήσεις, ανά κατηγορία, έχουν επιχορηγηθεί με το μέτρο της ενίσχυσης της επιστρεπτέας προκαταβολής, το συνολικό ποσό που έχει χορηγηθεί ανά κατηγορία ενίσχυσης και το ποσό επιστροφής που αντιστοιχεί σε κάθε κατηγορία, ζητούν να πληροφορηθούν με ερώτηση που κατέθεσαν στον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, οι έξι αρμόδιοι τομεάρχες της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Στην ερώτηση, που συνυπογράφουν οι Κατερίνα Παπακώστα, Έφη Αχτσιόγλου, Γιάννης Δραγασάκης, Γιάννης Γκιόλας, Σουλτάνα Ελευθεριάδου και Κυριακή Μάλαμα, υποστηρίζουν πως «η διαχείριση της πανδημίας από την πλευρά της κυβέρνησης οδήγησε σε μία από τις υψηλότερες υφέσεις στην Ευρωζώνη, ενώ τα παρατεταμένα lockdown, χωρίς στήριξη της πραγματικής οικονομίας και των εισοδημάτων των πολιτών, οδήγησαν στην αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών».
Υπενθυμίζουν πως «από την αρχή των περιοριστικών μέτρων ο ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε την ανάγκη παροχής ρευστότητας προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, στη λογική της μείωσης του κινδύνου ολικής καθίζησης της παραγωγής και της οικονομίας» και επισημαίνουν πως «μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί αναλυτικά στοιχεία των παρεχόμενων ενισχύσεων, έτσι ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων, η κατανομή της κρατικής ενίσχυσης ανά κατηγορία επιχειρήσεων και η επιβάρυνση που προκύπτει για τους λήπτες της επιστρεπτέας προκαταβολής».
Αναφέρουν πως «πρόσφατα δόθηκαν στη δημοσιότητα τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τα ληξιπρόθεσμα χρέη, όπου μόνο για το πρώτο πεντάμηνο του 2021, αυξήθηκαν κατά 2,9 δισ.» και «το επιστρεπτέο τμήμα των ενισχύσεων δεν έχει αξιολογηθεί ως προς τη δυνητική αύξηση του ιδιωτικού χρέους», προσθέτοντας πως «η ελληνική κυβέρνηση με την ΠΝΠ της 30.3.2020 (άρθρο 3) θεσμοθέτησε το εργαλείο της επιστρεπτέας ενίσχυσης και ακολούθησε σειρά Υπουργικών Αποφάσεων, με πρώτη την Α.1076/2020. Η επιστρεπτέα προκαταβολή λοιπόν είναι μορφή κρατικού δανείου/ενίσχυσης που συμπεριλαμβάνει επιχειρήσεις κάθε νομικής μορφής, συμπεριλαμβανομένων και των ατομικών. Η επιλεξιμότητα των επιχειρήσεων πραγματοποιείται με βάση την αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασής τους, σε σύγκριση με την προγενέστερη, ενώ το ύψος της ενίσχυσης προσδιορίζεται από αυτή τη μεταβολή.
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος υπήρξαν πολλά παράπονα για τη χορήγηση των ποσών και τη δημιουργία των όρων υπαγωγής, με αποτέλεσμα αρκετές ΜμΕ να μένουν εκτός των ενισχύσεων. Στον έκτο κύκλο μάλιστα του προγράμματος μόνο το 40% των αιτήσεων (με βάση τα στοιχεία του υπουργείου) προκρίθηκαν ως δικαιούχοι, με 400.000 αιτήσεις τελικά να απορρίπτονται. Σύμφωνα με τις αποφάσεις ΓΔΟΥ 94/2/5/2020 , 148/3.7.2020, 233/11.10.2020, 281/13.11.2020, ΓΔΟΥ 2018/15.9.2020, ΓΔΟΥ 285/23.1.2020, ΓΔΟΥ 171/19.2.2021, ΓΔΟΥ 608/30.6.2021 και ΓΔΟΥ 737/16/7/2021 η αποπληρωμή θα πραγματοποιηθεί με πλάνο από 31/12/2021, σε 40 δόσεις . Για τους επαγγελματίες που έλαβαν κρατικό δάνειο κατά τις τρεις πρώτες φάσεις της επιστρεπτέας προκαταβολής, υπάρχει "κούρεμα" του ποσού που έλαβαν κατά 30% ή 40% των ποσών, με βάση την μείωση του κύκλου εργασιών και του αριθμού των εργαζομένων. Ενώ για τους υπόλοιπους κύκλους του προγράμματος, το 50% των ποσών είναι μη επιστρεπτέο σε 60 ισόποσες δόσεις (ΓΔΟΥ 420/2021)».
Οι ερωτώντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνουν ότι:
- «Επειδή η παροχή ρευστότητας μέσω της επιστρεπτέας προκαταβολής αποτέλεσε την κεντρική πολιτική της κυβέρνησης για τη ενίσχυση της βιωσιμότητας των επαγγελματιών-επιχειρήσεων.
- Επειδή, από την αρχή της πανδημίας τα χρέη αυξήθηκαν και ο κύκλος εργασιών μειώθηκε για τις περισσότερες επιχειρήσεις και το πλαίσιο των ενισχύσεων/ρυθμίσεων της κυβέρνησης ενδεχομένως θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ληξιπροθέσμων οφειλών τους» είναι αναγκαίο το υπουργείο Οικονομικών να δώσει τα αναλυτικά σχετικά στοιχεία για τη λήψη των ενισχύσεων και της υποχρέωσης επιστροφών, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί η απόδοση του μέτρου, αλλά και του περαιτέρω σχεδιασμού ειδικά στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και αυξημένου ιδιωτικού χρέους».